1. Геморрагиялық және тромбоздық синдромдардың патогенезін көрсетініз

Геморрагиялық синдромның патогенезі	Тромбоздық синдромның патогенезі
1. 2. 3.	1. 2. 3.

Глоссарий

Гемостаз – деп қан тамырлары қабырғаларының бүтіндігін сақтауға, тамыр сыртына қан кетуді тоқтатуға, сол арқылы қансыраудан сақтандыруға және айналымдағы қанды тамыр ішінде сұйық күйінде ұстап тұруға бағытталған организмнің гомеостаздық тетіктерін айтады.

Гемостаз- это совокупность биологических процессов, обеспечивающих сохранение жидкого состояния крови, поддержание целостности кровеносных сосудов и купирование кровотечения при их поврежлении

Гемостаздың құрамбөлшектері – қантамыры қабырғасы, қан жасушалары (тромбоцит), қан плазмасының жүйелері (қан ұйытқыш, ұюға қарсы, фибринолиз, калликреин-кинин).

Компоненты гемостаза- стенки кровеносных сосудов, клетки крови (тромбоциты), плазменные системы (свертывающая , противосвертывающая, фибринолитическая и калликреин-кининовая)

Гемостаздың бұзылу түрлері - геморрагиялық синдром, тромбоздық синдром, ТШҚҰ- синдромы

Формы нарушения гемостаза- геморрагический синдром, тромботический синдром, ДВС синдром

Механизмы геморрагического синдрома- вазопатии, тромбоцитопатии, тромбоцитопении, коагулопатии

Вазопатиялар – қанағыштыққа әкелетін, қан тамырлар құрылымы мен қызметінің бұзылыстары (тұқымқуаты, жүре пайда болған).

Вазопатии- кровоточивость, обусловленная повышенной проницаемостью стенки сосудов (приобретенного и наследственного происхождения)

Тромбоцитопениялар - қанның көлемдік бірлігінде тромбоциттердің саны азаюы (180-360х 10⁹/л).

Тромбоцитопении- состояние, при котором снижается количество тормбоцитов в единице объема крови

Тромбоцитопатиялар – тромбоциттердің сапалық өзгерістері (қызметтерінің бүзылыстары)

Тромбоцитопатии- качественная неполноценность тромбоцитов, дисфункция тромбоцитов (наследственного и приобретенного происхождения)

Коагулопатиялар - гемостаздың коагуляциялық тетігінің бұзылуы салдарынан дамитын геморрагиялық синдромдар (плазманың ферменттер жүйесінің: ұйытатын, ұюға қарсы, фибринолиздік).

Коагулопатии- кровоточивость, обусловленная снижением активности системы свертывая и повышением активности системы фибринолиза и противосвертывающей системы

Қан ұю жүйесі жеткіліксіздігінің патогенезі – прокоагулянттардың тұқымқуатын (гемофилия А, В, С ж.б.) және жұре пайда болған (бауыр аурулары, К витамині жеткіліксіздігі, жаңатуылғандарда, қан ұю жүйесіне антидене түзілгенде).

Патогенез недостаточности системы свертывания- наследственный дефицит (гемофилия А, В, С и др) и приобретенный дефицит прокоагулянтов (заболевания печени, дефицит витамина К, состояние новорожденности, образование антител к факторам свертывания крови и др.)

Тромбоздық синдром патогенезі – тамыр эндотелиінің зақымдануы, қанағымының баяулауы, қан тұтқырлығының жоғарылауы

Патогенез тромботического синдрома- повреждение эндотелия сосудов, замедление кровотока, повышение вязкости крови

Артерия тамырларының тромбозы патогенезі – патогенездің негізгі тізбегі болып тамыр қабырғасының жарақаттануы және тромбоциттердің әсерленуі есептеледі.

Патогенез тромбоза артериальных сосудов-ведущим звеном патогенеза является повреждление сосудистой стенки и активация тромбоцитов

Вена тамырларының тромбозы патогенезі – патогенездің негізгі тізбегі болып қанағымы жылдамдығының баяулауы және қан ұю жүйесі факторларының әсерленуі есептеледі

Патогенез тромбоза венозных сосудов- ведущим звеном патогенеза является замедление скорости кровотока и активация факторв свертывания крови

ТШҚҰ-синдромы – тромбоздық және геморрагиялық синдромдардың бірлесуімен сипатталатын бейнақты дерттік үрдіс.

ДВС синдром- неспецифический патологический процесс, характеризующийся сочетанием тромботического и геморрагического синдромов

ТШҚҰ синдромының себептері – сепсис, сілейме, ақтық жағдайлар, гемолиз, миолиз, ұрықтың жатыр ішінде өлуі, ауқымды жарақаттар ж.б.

Причины ДВС синдрома- сепсис, шок, терминальные состояния, гемолиз, миолиз, внутриутробная смерть плода, опухоли, массивная травматическая поверхность и др

ТШҚҰ синдромының сатылары – гиперкоагуляция, өтпелі кезең, гипокоагуляция

Стадии ДВС синдрома- гиперкоагуляция, преходная стадия, гипокоагуляция

Демонстрациялық материал: оқыту бағдарламасы, ситуациялық есептер

ӘДЕБИЕТТЕР

Негізгі

1. Ә.Нұрмұхамбетұлы. Клиникалық патофизиология. – Алматы; РПО «Эверо», 2010. –Б. 377-418

2. Ә.Нұрмұхамбетұлы. Патофизиология. – Алматы; РПО «Кітап», 2007. – Б. 401-419.

3. Патофизиология: Учебник для мед.вузов под/ред В.В. Новицкого и Е.Д. Гольдберга О.И. Уразовой- М.: ГЭОТАР-МЕД, 2 т., 2012.- С. 111-148

4. Патологическая физиология: Учебник п/р Н.Н.Зайко и Ю.В.Быця. – 2-е изд. – М.: МЕДпресс-информ, 2004. – С. 383-388.

5. Литвицкий П.Ф. Патофизиология: Учебник: – М.: ГЭОТАР-МЕД, 2010. С. 329-335

6. Патофизиология. Основные понятия: Учебное пособие под/ред А.В. Ефремова М.: ГЭОТАР-МЕД, 2008, С. 107-119

Қосымша

7. Патофизиология в схемах и таблицах: Курс лекций: Учебное пособие. Под ред. А.Н.Нурмухамбетова. – Алматы: Кітап, 2004. – С. 190-199.

8. Патологическая физиология п/р А.Д.Адо, М.А.Адо, В.И.Пыцкого, Г.В.Порядина, Ю.А.Владимирова. – М.: Триада-Х, 2002. – С. 475-503

9. Патология Учебник для студентов фармацевтических факультетов медицинских вузов// под ред. В.П.Куликова, В.М. Брюханова - Барнаул, 2007.-С. 76-88

10. Шиффман Ф. Дж. Патофизиология крови. Пер. с англ. – М. – СПб: ЗАО «Издательство Бином», «Невский Диалект», 2007. С. 123-145; 335-349.

11. Руководство по гематологии//Под ред. А.И Воробьева.- М.: Ньюдиамед, 2007.-1275 с.

БАҚЫЛАУ

• № 1 тапсырманың орындалуын тексеру

• Глоссариймен жұмыс істеуді тексеру

№13 ТАҚЫРЫП. «СЫРТҚЫ ТЫНЫС ПАТОФИЗИОЛОГИЯСЫ»

Сабақтың мақсаты:

• сыртқы тыныс жеткіліксіздігінің этиологиясы мен патогенезі сұрақтары бойынша білім қалыптастыру

• Студенттердің коммуникациялық дағдысын қалыптастыру

Оқыту міндеттері:

• Сыртқы тыныс жеткіліксіздігінің вентиляциялық, перфузиялық, диффузиялық түрлерінің этиологиясы мен патогенезі, сыртқы тыныс реттелу бұзылыстары, ентігу бойынша білім жетілдіру

• Ситуациялық есептерді шығарғанда алған білімдерін қолдану дағдыларын қалыптастыру

• Тақырып сұрақтары бойынша пікірсайыс жүргізу кезінде топта жұмыс істеу барысында коммуникативті дағдыны жетілдіру

Тақырыптың негізгі сұрақтары:

1. Сыртқы тыныс жеткіліксіздігінің анықтамасы. Патогенезіне, зақымданған орнына, ағуына байланысты жіктелуі.

2. Өкпе вентиляциясының бұзылыстары. Гиповентиляцияның обструктивті және рестриктивті түрлерінің этиологиясы мен патогенезі, тыныс алудың, қанның газдық құрамының, өкпе көлемінің және сыйымдылығының өзгерістері.

3. Сыртқы тыныс жеткіліксіздігінің диффузиялық түрі. Ұяшық-қылтамырлық мембранадан газдардың диффузиясының бұзылу себептері, механизмдері.

4. Сыртқы тыныс жеткіліксіздігінің перфузиялық түрі. Өкпелік гипертензия мен гипотензиялардың себептері мен даму тетіктері.

5. Вентиляциялық-перфузиялық арақатынастың бұзылыстары, тыныс жеткіліксіздігі патогенезіндегі маңызы.

6. Сыртқы тыныс реттелуінің бұзылыстары. Сыртқы тыныстың орталық реттелуінің бұзылыстары. Тыныс орталығының афферентті, эфферентті реттелу тетіктерінің зақымдануы.

7. Тыныс ырғағы, жиілігі, тереңдігі бұзылыстарының тетіктері және себептері. Брадипноэ, тахипноэ, гиперпноэ, апное. Үзілістік тыныстар, түсінік, түрлері, даму тетіктері. Ақтық тыныс түрлері.

8. Ентігу, анықтамасы, даму тетіктері. Ентігудің түрлері, патогенезі

9. Тұншығу туралы түсінік, себептері, сатылары және олардың патогенезі.

Оқыту мен сабақ жүргізудің тәсілдері:

Сабақтың негізгі сұрақтары бойынша пікірсайыс, жұмыстың машықтық бөлімін орындау, ситуациялық есептер бойынша қорытынды жасағанда шағын топта жұмыс істеу.