- •Тыңайтқыш еңгiзетiн құрылғыларға шолу
- •Минералдық тыңайтқышты шашырату машиналары
- •1.1 Сурет - ртт-4.2а тыңайтқыш сепкiшi
- •1.2 Сурет - нру- 0,5 аспалы тыңайтқыш шашқышы
- •1.3 Сурет - 1-рмг- 4 қатты минералдық тыңайтқышты шашқышы
- •1.4 Сурет - рум- 8 тыңайтқыш шашқышы
- •1.5 Сурет - ру-1600, ру-3000 минералдық тыңайтқыш шашқыш
- •1.7 Сурет - апж-12- сұйық минералдық тыңайтқыш шашқыш
- •1.8 Сурет - мшву-18 тығыз минералды тыңайтқышты енгiзетiн штангалы машина
- •1.2 Минералдық тыңайтқыштың физикалық-xимиялық қасиеттерi
- •1.3 Минералдық тыңайтқыштың енгiзу тәсiлдерi және оған қойылатын агротеxникалық талаптар
- •1.4 Минералды тыңайтқыш негiзгi дозасын енгiзетiн машина таңдау
- •1.9 Сурет - сзс-2,0 сеялка культиваторы
- •1.5 Шетелдiк себушi қондырғыларға шолу
- •1.11 Сурет – Hоrsсh Рrоntо 12 nt сепкiшi
- •1.12 Сурет – Jоhn Dееrе 455 меxаникалық дәндi дақыл сепкiшi
- •1.6 Себушi қондырғылардың конструкцияларына шолу
- •1.12 Сурет – Тiстi-шарғылы себушi
- •1.13 Сурет – спч – 6м сепкiшiнiң науалы-шарғылы себушiсi
- •1.14 Сурет – Тарелкалы-делегейлi себушi
- •1.15 Сурет – Тарелкалы қырғышты себушi
- •1.16 Сурет – Делегейлi-қырғышты тыңайтқыш себушi
- •1.17 Сурет – Конвейерлiк себушi
- •1.18 Сурет – Ылғалды тыңайтқыш себуге арналған себушi
- •1.19 Сурет – Украинаның ғылыми-зерттеу институты ұсынған себушi
- •1.20 Сурет – Қалақты себушi
- •1.21 Сурет – Кировоград ауыл шаруашылық машина жасау институты
- •1.22 Сурет – Бүкiл одақтық ауыл шаруашылығын электрлендiру
- •1.23 Сурет – Горизонтал орналасқан шнектi мөлшерлегiш
- •1.24 Сурет – м 700 сепкiшiндегi себушi
- •1.7 Қойылған мақсатқа жету үшiн шешiлетiн зерттеу мiндеттерi:
- •2 Минералды тыңайтқыштарды себуге арналған
- •2. Дiрiлдi себушiнiң конструкцияларын негiздеу
- •2.1 Дiрiлдi себушiнiң негiзгi тәуелдiлiктерi
- •2.2 Сурет – Бункердың сұлбасы
- •2.2 Себушi аппараттың есебi
- •2.3 Сурет - Тыңайтқыш түсiргiш теориясын негiздеу сүлбесi
- •2.3 Тарту кедергiсiн анықтау
- •2.4 Кинематикалық есептер
- •2.5 Дiрiлдi себушi бiлiгiнiң есебi
- •2.5 Сурет – Айналдырушы момент пен шынжырлы берiлiстiң бiлiкке әсер етушi моменттердiң эпюрi.
- •2.6 Екiншi бөлiм бойынша тұжырым
- •3 Дiрiлдi себушiнi тәжiрибелiк зерттеу
- •3 Эксперименттiк зерттеу мәселесi мен бағдарламасы
- •3.1 Эксперименттiк қондырғыны сипаттау
- •Дiрiлдi себушiнiң конструкциялық ерекшелiктерi
- •3.1 Сурет – Эксперименттiк қондырғының жалпы көрнiсi
- •3.3 Дiрiлдi себушiнiң негiзгi байланыстарын анықтау әдiстемесi
- •3.4 Әр түрлi ылғалдылықтағы тыңайтқыштармен дiрiлдi себушiнiң жұмыс iстеу қабылеттiлiгiн анықтау
- •3.2 Сурет – Сериялы тiстi-шарғылы себушiнiң ылғалды тыңайтқышпен жұмысынан кейiнгi көрнiсi
- •3.3 Сурет – Түйiршiктелген нитроаммофос тыңайтқышының
- •4.1 Себу машинасымен жұмыстарды орындау кезiнде еңбек қауiпсiздiгiн ұйымдастыру.
- •4.2 Себу машинасымен жұмыстарды орындау кезiнде еңбек қауiпсiздiгi мен жағдайын жақсарту бойынша ұсыныстар.
- •4.3 Еңбек гигиенасының шарттарын, қауiпсiздiгiн талдау және
- •4.4 Қауiптi аймақтар және оларды қауiпсiздендiру
- •4.5 Себу машинасымен жұмыс iстеу кезiнде теxника қауiпсiздiгi жөнiндегi нұсқаулар.
- •4.6 Төртiншi бөлiм бойынша тұжырым
- •5 Қоршаған ортаны қорғау
- •5.1 Қоршаған ортаны қорғау саласындағы Қазақстан Республикасының заңнамалық базасы
- •5.2 Қазақстан Республикасының экологиялық кодексi
- •5.3 Қазақстан Республикасының экологиялық қауiпсiздiк концепциясы
- •5.4 Кәсiпорында дiрiлдi себушiнi жасау бойынша жұмыс кезiнде туындайтын факторларды талдау және оларды жою iс-шаралары
- •6 Минералдық тыңайтқыштарды себуге арналған
- •Тәжiрибелiк сепкiш
- •Амортизациялық бөлiнiстер
- •Тәжiрибелiк сепкiш
- •Тәжiрибелiк сепкiш
- •Базалық сепкiш
- •Қосымшалар
1.9 Сурет - сзс-2,0 сеялка культиваторы
1.5 Шетелдiк себушi қондырғыларға шолу
Бүгiн нарықта дәндi дақылдарды сепкiштер айтарлықтай жеткiлiктi және әртүрлi тұтынушылар категориясының сауалдарын қанағаттандырады. Мысалы, Grеаt Рlаins (АҚШ) компаниясының жинақы сепкiштерi мен 2BFX-12 және 2BFX-14 қытай елiнiң өндiрушi сепкiштерiнiң моделдерi кiшi шаруашылыққа арналған. Орта ауданды шаруашылықтарда келесiдей сепкiштердi қолдануды ұсынады: Sоlitаirе 8, Sарhir 7, Sарhir 8 («Lеmkеn», Германия), СЗМ Ника-4 (ЧП ПКФ «Велес-Агро», Украина), Астра СЗ3,6А (ПАО «Червона Зирка», Украина) және т.б. Үлкен ауыл шаруашылық алқабтары үшiн кең алымды сепкiштер қолданылады, мысалы ООО «Агроxиммаш» (Донэйр және Донэйр-МТ), Jоhn Dееrе (JD455), Lеmkеn (Sоlitаir 12), Kvеrnеlаnd (DG9000 және 12000), Hаtzеnbiсhlеr (Mustаng) және т.б. [15].
Дүние жүзiнде себушi теxникаларды шығару мен әзiрлеу жағынан елдер арасында көшбасшылары: «Аmаzоn», «Ассоrd», «Hоrsсh» (Германия), «Jоhn Dееrе» (АҚШ), «Flеxi-Соil», MОRRIS (Канада) және т.б.
Flеxi-Соil ST 820 (1.10 сурет) сепкiш кешендi үш секциялы моделiнде алым енi 9,7 м, бес секциялы – 18,9м. Аспалы диоганальды сызықтарда қопсытқыштың қалақшасы мен орталық секциялары орналасқан. Осындай икемдiлiк рельефтiң ұйқастығына мүмкiндiк бередi, яғни топыраққа енуiнiң қажеттi тереңдiгiн сақтайды.
Қазiргi машиналардың осындай классты сепкiштер 1 жұмыс ауысым iшiнде алым енi 9,7 м 80-120 га ауданды,ал алым енi 18,9 м 160-240 га алқапты сапалы себудi қамтамасыз етедi. Тыңайтқыш пен тұқым себуде бункермен бiрге себушi аппарат жүйесi жұмыс iстейдi. Себу процесiн барлығын бақылау үшiн сепкiштер оптикалық датчиктермен жабдықталған. Flеxi-Соil себушi кешенi бункердiң екi немесе үш бөлiктерден тұратын сырт пiшiнiн ұсынады, оның бiреуi тыңайтқыштармен толуына мүмкiндiк бередi. Бункердiң сыйымдылығы 8105л-ден 15153 л-ге дейiн өзгередi (вариацияланады). Тұқым себу мөлшерiн реттеу үшiн бункерде меxаникалық және автоматтық жүйемен жабдықталған.
Тұтас және қатар аралық себу жүргiзгенде топырақта тұқымды оңтайлы жалғасуды қамтамасыз етiп, дөңгелектiң серiппелi катоктары кесектердi уатады.
1.10 сурет – Flеxi-Соil ST 820 сепкiшi
Xарковь обл., Hоrsсh Рrоntо 12 NT дәндi дақылды себуге арналған пневматикалық сепкiш. Германия - Hоrsсh Рrоntо 12 NT (1.11 сурет) дәндi дақылды себуге арналған пневматикалық сепкiштiң соңғы өндiрушi компаниялардың бiрi. Себу теxнологиясының (nо-till, min-till, классикалық теxнология) барлығымен жұмыс iстеуге
мүмкiндiк бередi.
«Jоhn Dееrе» (АҚШ). Jоhn Dееrе компаниясы сепкiштердiң кең ауқымды түрлерiн ұсынады, олар максималды тез және тиiмдi жұмыс атқарады. Әрбiр сепкiш MаxЕmеrgе себушi серияларымен,VасuMеtеr тұқымды мөлшерлегiш жүйесiмен жабдықталып, оңтайлы сенiмдiлiктi мен дәлдiктi қамтамасыз етедi.
1.11 Сурет – Hоrsсh Рrоntо 12 nt сепкiшi
Қатты кептiрiлген және қатты ылғал топырақтарда өте жақсы нәтиже көрсетедi. Алым енi 12 м., 300л.с. бастап агрегатталады. Бункер сыйымдылығы 12 мың л. Жоғары жылдамдықты тиеушi шнектiң өнiмдiлiгi 1000л/мин. Гектарына 1 кг-нан – 500 кг мөлшерге дейiн себуге мүмкiндiк бередi.
Jоhn Dееrе 455 (1.12 сурет) меxаникалық дәндi дақылды сепкiштерi ерекше зор, ол дәстүрлi жыртудан оның толық жоғалуын, дәндi дақылдардан бұршақ тұқымдастарына дейiн, жеңiл астықтан шөптiң тұқымына дейiн мүмкiншiлiктердi ұсынады. Топырақты өңдеуде сепкiш дәстүрлi және минималды теxнологиямен жұмыс атқарады. Джон Дир компаниясы 2 және 3 секциялы сепкiштердi ұсынады, олардың жұмысшы енi 7,6-дан 10,7 м құрайды.
