24. Сулы бұлттарда жауын-шашындардың пайда болуы.

Ж шдардың пайда болуы үшін бұлүтардың верт қалындығының ондағы ауаның жоғ қарай бағытталған қозғнын жылднын сулылығынын олардың өмір сүру ұзақтығының үлкен маңыздылығы бар. Өйткені көбінесе өте ұсақ тамлылардан тұратын таза сулы бұлттар белг бір жағдайларда ж ш беруі мүмкін. 1. Катпарлы (st) және қатпарлы будақ (sc) бұлттар көбінесе коллоидты-тұрақсыз болып келеді.Олардың қалыңдығы кішкентай (1км-ге дейiн), жоғары қарай бағытталған ағындардың жылдамдығы да аз( 1м/с-қа дейін) және онда ірі тамшылар түзілмейді. Бірақ бұл бұлттар едәуір ұзақ тұруы мүмкін (тәулік және одан да көп). Сондықтан St-да тамшылардың конденсациялық өсуі, сосын олардын коагуляц-сы, әлсіз жоғары қарай бағытталған қозғалыстарды және отырып,мундай бұлттардан түсетін сіркіреуік тамшылардың пайда болуына алып келеді. Sc-тан кейде, ұсақ тамшылы әлсіз ақ жауын және қар да жаууы мүмкін.  2. Қалың будақ бұлттар(Cu cong) үлкен жоғ. қарай бағ-ған қозғалыстардың жылд-мен сипатталады(10м/c-қа дейін). Олардың қалыңдығы қоңыржай ендіктерде 2-3км,тропикті ендіктерде 6-8км аралығында ауытқиды. Мұндай жағдайларда,бұлттарда ұсақ тамшылардың көп мөлшері қалыптасады. Бірақ,олардан тек радиустары 1-2мм және одан көп тамшылар ғана түседі. Мұндай өлшемдерге дейін тамшылар,тек өтн үлкен сулылық және қалыңдығы кезінде,коагуляция нәтижесінде ғана өсуі мүмкін. Cu cong-ге мұндай жағдайлар көбінесе тропиктік ендіктерде және сирек -қоныржай ендіктерде қалыртасады. Сондықтан,коныржай ендіктерде қалың будақ бұлттар жауын шашындар бермейді,ал тропиктік ендіктерде олардан әлсіз жаңбырлар жаууы мүмкін.

25. Мұзды бұлттарда жауын-шашындардың пайда болуы.

Мұзды бұлттарда, бұлт элементтерінің өсуіне қолайлы жағдай сулы бұлттарға қарағанда көп, себебі,оларда барлық уақытта мұзға қатысты қатысты қайта қанығу болады және мұз бөлшектері су буының сублимациясының әсерінен тез өседі. Бұл,өте жіңішке кристалды бұлттардан,мысалы,қысқы As,тіпті Ci және Cs, олардың аз сулығында және ауаның жоғары қарай бағытталған қозғалыстарының аз жылдамдығында,ж-ш-дар жолақтар түрінде,ал As-тан әлсіз немесе орташа қар түрінде жауады.  Қар ұшқыны алты бұрышты жайпақ пластинка пішінді мұз кристалдарында су уының субл-сы нәт-де қалыптасады. Мұндай кристал бетінен алыстаған сайын,су буының конц-сы жоғ-лайды,себебі,кристал маңында будың бір бөлігі оның бетіне ауысады. Су буының молекулалары үлкен конц-ция орнынан кішкентай конц-ция орнына жылжуға,яғни қоршаған ортадан кристалдарға қарай ұмтылады. Бірірші кезекте олар кристалдардың бұрышына шөгеді де,нәтижесінде мұз пластинкасы алты сәулелі жұлдызша пішініне енеді. Ары қарайғы сублимация бұл жұлдызшалардың сәулелерінде жүреді. Бұл сәулелердің тарамдануы байқалады және кристалдар қар ұшқындарына айналады. Қар ұшқындары соқтығысқан кезде өзара ілінісіп,ірі қар ұшқыны мен жапалақтарды түзеді.

26. Қатты жауын-шашындардың жіктелуі

Оларға:қар көбінесе жапалақ және жұлдызша түрінде болатын мұзды қарлы кристалдар немесе қар ұшқыны.Қар ұшқыны бір біріне өзара жаб-н бірнеше жұлдызшалардан п.б. 2 Ақ қиыршық қар диаметрі 2-5мм арал. ақ немесе күкірт ақ түсті мөлдір емес сфералық қар іспестес түйіршіктер. 3 қар түйіршіктері диаметрі мм-ден аз, мөлдір емес,күнгірт ақ таяқшалар немесе түйіршіктер .4 Мұз қиыршықтары орталығында мөлдір емес өзектері бар мұзды, мөлдір қиыршықтардың диаметрі 3мм-ге дейін жетеді. 5 Мұзд ы жаңбыр 1-3мм өлшейді мөлдір, мұзды түйіршіктер кейде қатты мұз қаб.ң ішінде қатпаған немесе салқындаған ең қалып қояды. 6.бұршақ әртүрлі пішінді және өлшемді мұз тілімдері.