Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
АРАЙ ШПОР.docx
Скачиваний:
3
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
71 Кб
Скачать
☆

90. Мәдениет Қаратайұлы Көкеновтың Қазақстанның «Ботаникалық ресурстану» ғылымының дамуына қосқан үлесі, еңбектері.

1976 жылы В.П.Михайлованың ұсынысымен өсімдіктер ресурстары бөлімінің меңгерушісі болып М.К. Кукенов сайланды. М.К. Кукенов, В.П.Михайлованың көптеген шәкірттерінің бірі еді. М.К. Кукенов 1940 жылы туған. Ресурстанушылардың ішіндегі Қазақстан ғылым академиясының мүше-корреспонденті блып бірінші сайланған ғалым. М.К. Кукенов биология ғылымдарының докторы, профессор. 1997 жылы қайтыс болғанға дейін сол бөлімінің меңгерушісі болды.Биология ғылымдарының профессор Кукенов Мәдениет Картайұлы Қазақстандағы «Ботаникалық ресурстану» ғылымының негізін қалаушылардың бірі болды, ол бұл ғылымның ғылыми негізін жасап, пайдалы өсімдіктерді тиімді пайдаланып қорғауға үлкен үлес қосты. М.К.Кукеновтың жетекшілігімен және тікелей қатысуымен бірнеше іргелі ғылыми жұмыстар орындалып өндіріске енгізілді. М.К.Кукенов шикізаттық өсімдіктерді зерттеудің ғылыми – теориялық негізін, шаруашылықтағы игерудің негізін, және Республика территориясында ресурстық жұмыстарды жүргізудің көпжылдық бағдарламасын жасады.М.К.Кукенов 180-нен астам ғылыми еңбек жазды, оның ішінде: 1) Флавоноидсодержащие растения Юго-Востока Казахстана (1984); 2) Ресурсы лекарственных растений Казахстанского Тянь-Шаня (1989) деген монографиялары және «Ботаническое ресурсоведение Казахстана (1999) деген оқулығы бар. Пайдалы өсімдіктерді тиімді пайдаланып қорғап және сақтаудың негізгі екі жолы бар:1) Өндірістік популяциялары бар жоғары өнімді учаскелер есепке алынуы керек және тұрақты бақылауда болуы керек.2) Шикізаттық өсімдіктерді мәденилендіру. Бірақ та пайдалы өсімдіктерді мәденилендіру процесі өте ұзақ және шығыны көп, яғни экономикалық жағынан тиімсіз. Өйткені өсімдіктерге алдымен суарылатын, құнарлы топырақты жер керек. Профессор М.К. Кукеновтың (1999) көтерген проблемалары 15 жыл өтседе әлі толық шешілген жоқ яғни өзектілігін жоғалтқан жоқ.