Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
акт жауаптары.docx
Скачиваний:
2
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
2 Мб
Скачать
☆

53. Кері іс-әрекет.

Оқушыларға алгоритм ұғымын бермес бұрын алдымен іс-әрекет ұғымымен таныстырған дұрыс.

Бізді қоршаған әлемде көптеген әртүрлі заттар бар. Олардың әрқайсысының көптеген іс-әрекеттерін атауға болады. Яғни оны өзі жасайтын немесе онымен жасайтын әрекеттер.

Мысалы: Сиыр (мөңірейді немесе сүт береді).

Кітап (оны оқиды).

Нан (оны пісіреді немесе оны жейді).

Іс-әрекетті сипаттауға мысал ретінде жұмбақтарды да пайдалануға болады. Іс-әрекетті сипаттауға арналған жұмбақты берейік:

Қазша қанатын жаяды,

Үйрекше мойнын созады.

Құсша қонады.

Іс-әрекеттердің орындалу ретіне қарай қадамға реттеп, кестелерге орналасуын қарастырайық. Мысалы, қой жүнінен қолғап тоқу керек болса да, мынадай іс-әрекеттер ретімен орындалады.

ҚАДАМ

ІС-ӘРЕКЕТ

1.

Қойдың жүнін қырқу

2.

Жүнді түту

3.

Жүннен жіп иіру

4.

Жіптен қолғап тоқу

Әрекеттердің нәтижесі деп, осы әрекеттің нәтижесінде алынатынды айтады.

Мысалы: 1) Аспазшы сорпа пісіреді.

2) Бала кішкене кеме жасады.

Әр әрекеттен кейін қандай болса да нәтиже алынады және бірдене болады немесе өзгереді. Бірақ бұдан кейін барлығын бұрынғы қалпына келтіретін әрекет жасауға болады. Бұны кері әрекет деп атайды.

Мысалы:

Дұрыс іс-әрекеттер

Кері іс-әрекеттер

Баулау

Бауын шешу

Кіру

Шығу

Түймелеу

Ағыту

Ашу

Жабу

Бару

Қайту

54 .Калькулятор бағдарламасы.

Компьютердің сандық ақпараттармен жұмыс атқару мүмкіндігін Windows-тың көмекші бағдарламасы «Калькулятор» арқылы көруге болады. Бұл бағдарлама кәдімгі электрондық калькулятордың жұмысын модельдейді. Калькуляторды пайдалана отырып, есептеулерді жедел орындауға болады және табылған нәтижені басқа бағдарламаларда пайдалануға мүмкіндік береді. Онымен қатар компьютердің сандық ақпараттармен жұмыс атқару принципін тереңдете түсінуге көмектеседі. Мысалы, бір жүйеден екінші жүйеге сандарды аударуға, оларды салыстыруға, элементарлық функциялардың мәндерін автоматты түрде есептеу дәлдігін анықтауға және т.б. пайдаланылады.

Жүйеден калькулятордың екі түрін таңдауға болады: қарапайым (кәдімгі) және инженерлік. Калькуляторды іске қосу үшін мына амалдарды орындайды: Іске қосу→ Бағдарламалар → Стандартты → Калькулятор. Бұл амалдар орындалғанда экранда калькулятор суреті шығады.

Егер калькулятор бірінші рет қосылса, онда қарапайым калькулятор шығады, әрі қарай сіз соңғы жұмыс атқарған калькулятор нұсқасы көрінеді. Бұл калькулятор түрі қалта калькуляторының түріне ұқсайды, тек экранға тақырыбы және жол мәзірі қосылады. Қарапайым калькулятор, арифметикалық амалдардан басқа, саны шектелген амалдарды және бірнеше функцияларды орындайды.

Калькулятордың бір түрінен екінші түріне көшу Түр мәзірінен оны таңдау арқылы іске асады. Бұл калькуляторда жұмыс атқару принципі кәдімгі калькуляторда жұмыс атқарумен бірдей. Сандарды және әмірлерді калькуляторға енгізу тышқанның сол жақ батырмасын шерту немесе пернетақтадағы батырмаларды басу арқылы орындалады. Пернетақтаның сандық бөлігінен санды енгізу үшін NumLock пернесін басыңыз. Енгізілген цифрлар индикация алаңынан көрінеді.

Калькулятордың функционалдық батырмалары:

<Backspace> - соңғы ендірген цифрды өшіреді;

<СЕ> - индикация алаңына енгізілген санды өшіреді;

<С> - барлық ендірілген ақпараттарды өшіреді;

< / > - енгізілетін мәндерді бөледі;

< * > - енгізілетін мәндерді көбейтеді;

<+> - енгізілетін мәндерді қосады;

< - > - енгізілетін мәндерді азайтады;

<=> - амал нәтижесін индикаторға шығарады;

<sqrt> - квадрат түбірді есептейді;

<%> - санның процентін есептейді;

< > - енгізілген санның кері мәнін (2 < > = ) есептейді.