66. Созылмалы аурулары бар балаларды диспансерлік бақылауды ұйымдастыру қағидаларлы.

Педиатриядағы диспансеризация –балалардағы аурулардың алдын алуға,оларды ерте анықтауға ,табылған ауытқуларды түзетуге бағытталған емдік шаралардан құралған қатаң ұйымдастырылған жүйе.

Диспансеризацияның - негізгі мақсаты балалардың денсаулығын сақтау және нығайту,қалыпты физикалық ,нервтік-психикалық дамуын қамтамасыз ету,ауру ағымында бұзылған дисбалансты қалпына келтіру,патологиялық өзгерістерді толық жою немесе туа пайда болған және жүре пайда болған ақауларды максимальды компенсацияға жеткізу,сонымен қатар балаларды өзінің жасына сай өмір сүру салтын қалпына келтіру.

Поликлиникада диспансерлік қызметті ұйымдастыруда негізгі қызметті учаскелік ЖТД атқарады. Сонымен қатар диспансерлік бақылаумен барлық мамандықтағы дәрігерлер айналысады.

Олар денсаулықтың ІІІ тобы бойынша бақыланады(компенсация жағдайындағы созылмалы аурулары бар науқас балалар,ағзаныСонымен қатар диспансерлік бақылаумен барлық мамандықтағы дәрігерлер айналысады.

Олар денсаулықтың ІІІ тобы бойынша бақыланады(компенсация жағдайындағы созылмалы аурулары бар науқас балалар,ағзаның функционалды мүмкіншіліктері сақталған,субкомпенсация жағдайында , функционалды мүмкіншіліктері төмендеген, декомпенсация ,ағзаның функционалды мүмкіншіліктері айқын төмендеген.

Диспансерлік учетта тұратын науқастар үшін негізі құжаттар:баланың даму тарихы(Ф.112у),диспансердің бақылау картасы(Ф.030/у).

Амбулаторлы-поликлиникалық этапта балаларды диспансеризациялау қағидалары:

• Диспансерлік бақылаудың қысқалығы мен ұзақтылығын анықтау;

• Лабораторлы-инструменталды зерттеу көлемін анықтау;

• Мамандар бақылауының қысқылығын анықтау;

• Рецидивке қарсы ем курсын жүргізу

• Созылмалы инфекция ошақтарының санациясын жүргізу;

• Диспансеризация эффектитілігін анықтау;

Диспансеризация эффективтілігінің көрсеткіштері:

• Сауығу

• Жақсару

• Ремиссия

• Мүгедектік

• Өлім

Балаларды диспансерлеу учаскелік педиатр дәрігерге(ЖТД) тиесілі.

67. Бронхообструктивті синдром (БОС) немесе бронхиальды обструкция синдромы – функциональды не органикалық себептен бронх өткізгіштігінің бұзылуымен байланысты симптомокомплекс. Қабыну тұтқыр кілегейдің гиперсекрециясы және бронх кілегейі ісіну сияқты бронх обстуркциясының басқа да механизмдерінің патогенетикалық негізгі звеносы болып табылады.

БОС клиникалық көрінісі дем шығарудың ұзаруы, экспираторлы шу (ысқырықты, шулы тыныс), ентігу ұстамасы, тынысқа қосымша бұлшықеттердің қатысуы, жиі аз өнімді ысқырықты жөтелден құралады.

БОС өзі гетерогенді болып табылады және көптеген аурулардың көрінісі болып, жиі алғашқы 3 жылда балалар арасында кездеседі, ол ағзаның осы кезеңдегі анатомо-физиологиялық ерекшелігіне байланысты. Бронх обстуркциясының дамуы мен ағымында преморбидті фонның рөлі маңызды.

Бронх обструкциясы дамуының бірнеше негізгі механизмдері бар. Олардың салматқтық рөлі патологиялық процессті негіздейтін себеп пен әсіресе бала жасымен байланысты.

Нәрестелерде БОС себебі жиі жұтыну бұзылуымен байланысты аспирация, мұрын жұтқыншақтың туа біткен аномалиясы, трахео-бронхиалды жыланөкз, гастроэзофагеальды рефлюкс, бронх пен трахея даму ақаулары, респираторлы дистресс синдром, муковисцидоз, бронхо-пульмоналды дисплазия, иммунодефицитті жағдай, құрсақішілік инфекция болып табылады.

Өмірдің 2-ші және 3-ші жылында БОС клиникалық көріністері алғашқы рет БА бар балаларда, бөгде дене аспирациясы кезінде,дөңгелек гельминт миграциясында, тыныс алу мүшелерінің туа біткен және тұқымқуалаушылық ауруларында, өкпе гипертензиясымен өтетін жүрек ақауы бар балаларда дамуы мүмкін. Баланың респираторлы жолының дамыған лимфатикалық және қан тамыр жүйесі оған көптеген физиологиялық қызметтерді қамтамасыз етеді. Алайда патология жағдайындағы ісікке бронхтың барлық қабырғасының – кілегей, кілегей асты, базальды мембрананың қалыңдауы тән, бұл бронх өткізгіштігінің бұзылуына әкеледі. Қайталамалы бронхөкпелік ауруларда эпителий құрылымы өзгеріп, оынң гиперплазиясы мен жалпақ клеткалы метаплазиясы байқалады. Алғашқы 3 жастағы балаларда қайтымды бронхиальды обструкция қалыптасуының ерекшелігі болып қабынулық ісіну мен тұтқыр кілегей гиперсекрециясының обструкцияның бронхоспастикалық компонентінен басым болуы саналады. Респираторлы инфекцияда жиі БОС себебі саналады. Соынмен қатар ЖРВИ фонында БОС дамуы негізгі ауруды жасыруы мүмкін. Сеебеі әдеби мәліметтерге сүйенсек ерте жастағы балаларда БА БОС ағымының 30-50 % жағдайда варианты болып табылады.

Жоғарғы жастағы балалар мен ересектерде БОС себебі болып бронхоспзам саналады. Соынмен қатар әдебиеттерде ерте жастағы балалар бронх жүйесінің әлсіз дамуына қарамастан, кейде айқын клиникалық, типті бронхоспазм беруі мүмкін деген мәліметтер бар.

Жоғарыда айтылған ерекшеліктерді комплексті терапиялық бағдарламаларда ескеру қажет.