37. Демократияны жаңаша тұжырымдаңыз

Қазіргі заманғы саясаттануда либеральді демократияны жалпы түсіну аясында бірнеше тұжырымдамаларға ерекше тоқталуға болады:

а) Плюралистік демократия.Оныңнегізіжақтастарыныңайтуыбойынша (Дж. Шумитер) саяси процесс – әртүрлітоптардыңкүресі. Саясибиліккеқолжеткізіп,өздегенінежетужәнетоптыңкөздегенінорындауүшінбарлықбелсенділіккеұмтылуы;мемлекеттоптардыңталабыменсанасып, көнуіқажет. Әртүрлітоптардыңталабынсаясипартиялар алдығажетелейді. Өкілеттіоргандарғасайлану – әртүрлітоптардыңжарысыболыпсаналады;

б) Элита демократиясы. «Элита» терминітаңдаулы, лайықты, іріктелгенұғымынбілдіреді. Осы тұжырымдамаөкілдері (Парето, Дарендорор, Д. Белл) демократиялықмемлекетүстемдікжасапотырғанжағдайда да шешімжекелегенадамдардыңнемесеэлитаөкілдерініңеншісіндедегендіұстанады. Жәнеазшылықтыңартықшылығы, үстемдігі– олкемшілікболыпсаналмайды, тек қана, олардыңқатарынаеңсенімді, шынмәнінде  лайықты, еңбексіңіргенадамдардысайлауқажет. ( Д.Беллбойынша – меритократия );

в) Партисипаторлық демократия.Оныңжақтастарыхалықтыңсаясипроцесстерденшеттеліпқалуынсынғаалады. Олардыңұраны: «Қоғамдыбасқару мен саясипроцестердехалықтыңөтебелсендіжәнекеңтүрдеқатысуы». Олардыңарасынан солшыллибералистердіде,социал-демократтарды да табуғаболады. Олартөменгідеңгейдегілердіңсаясиқатысуынкеңейтуді, еркіндік пен теңдікті, мәденижәнебілімділікдеңгейінкөтеру, өзішешімқабылдайалуыүшінсаясимәдениетнегіздеріне баулу т.б. мәселелерді алдынамақсатетіпқояды. Осындайойларэлитарлыжәнеплюралистіктеориялардыңжақтастарыныңпікіріненмүлдемалшақ. Оларжалпыхалықтысаясипроцестергежолатпаукерекдейді. Партисипаторлық демократия өкілдерініңкөбіқазіргікезде тура демократияғакөшумүмкінеместігінмойындайды. Оларсаясиұйымдастырулардың тура демократияныңөкілетіменжекеленгенэлементтеріараласқантүрінұсынады.

Біздің Қазақстан Республикасы өзінің егемендігін жариялап, зайырлы, демократиялық, құқықтық мемлекет құруда. Елімізде адамның енгізгі құқықтары мен бостандықтары көрсетілген, олар заң мен сот алдында теңдестірілген. Әркім өзінің жанына жақын саяси мұраттарды ұстануға ерікті. Сөз және баспасөз ботандығы, соның ішінде сынау құқығы да заң жүзінде бекітілген.

38. Адам құқығы: қоғам ұғымы, типологиясы

Қазақстан Республикасының Ата Заңына, жалпы республикалық заңдар және ол Азаматтық кодекстен, соған сәйкес қабылданған ҚР-ның өзге де заңдары мен ҚР Президентінің заң күші бар Жарлықтарынан, Парламент қаулыларына,Парламент Сенаты мен Мәжілісінің қаулыларынан, Азаматтық кодекстің 1-бабының 1,2-тармақтарында аталған қатынастарды реттейтін ҚР Президентінің Жарлықтарынан,Үкімет қаулыларынан тұрады. Азаматтық-құқықтық актілер:заң-қоғамдық қатынастарды ретейтін,көзделген жағдайларда ҚР президенті қабылдайтын құжат; заң актісі- Конституциялық заң, ҚР Прнзиденті-ң Конституциялық заң күші бар Жарлық,т.б.;заңға тәуелді нормативтік құқықтық актілер- ҚР Үкіметінің қаулылары, министр-ң, мемлекет-к комитеттің және басқа орталық мемл орган-ң бұйрықтары. АЗ құқықты қорғау және оны қорғау тәсілдері. АҚ қорғауды сот, төрелік сот не аралық сот жүзеге асырады. 1.Құқықты мойындату; 2.құқық бұзылғанға дейінгі жағдайды қалпына келтіру; 3.құқықты бұзатын не онң бұзылу қаупін туғызатын әрекеттерге тыйым салу; 4.міндетті заттай орындауға ұйғарым шығару; 5.айыпты өндіріп алу;6.мәмілені жарамсыз деп тану.