5. Мемлекет кызметкерлері емес мемлекеттік мекемелер жұмыскерлерінің еңбекақы жүйесі. Білім беру мекемелеріндегі қызметкерлерге еңбекақы төлеу ерекшеліктері

Білім беру мекемелерін ағымды ұстауға арналған шығындардың негізгі бөлігін еңбекақы төлеуге жұмсалатын шығындар құрайды. Олар педагогикалык, әкімші-шаруашылық және оқу-көмектесуші персонал бойынша анықталады. Үкімет бекіткен бірынғай тарифтік кесте негізінде аныкгалған осы еңбекакы мен оғаи қосымша және басқа да төлемдер түрлеріне арналған шығындар қосындысы білім беру мекеме жұмыскерлерінің еңбекақы қоры болын табылады.

Білім беру саласының мемлекеттік мекеме жұмыскерлерінің еңбекақы жүйесі Республика Үкіметінің 2014 ж. бекіткен №91 «Мемлекеттік кызметкерлер және қазыналык кәсіпорындар жұмыскерлері емес мсмлекеттік мекемелер жұмыскерлерінің еңбекақы жүйесі жөніндегі» қаулысымен реттеледі. Осы қаулыға сәйкестік білім беру мемлекеттік мекемелерде сағаттық еңбекақы жүйесі тағайындалған және осындай мекемелердің жүмыскерлері мемлекеттік мекемелер мен қазыналык кәсіпорындар қызметтері тізілімінің О санат тобына апарылған.

Еңбекақы корын анықтау маңында негізгі табыстык ақымен қоса жалпы білім беру, жоғары білім беру мен мемлекеттік ғылыми мекемелер мен қазыналык кәсіпорындар жұмыскерлеріне еңбектің айрықша шарттары үшін заннамалармен тағайындалған қосымша төлемдер есептеледі. Мысалы, мектеп мүғалімдерінің еңбекақы қоры қосымша төлемдерді қоса бірыңғай тарифтік кесте негізінде есептелген педагогикалық мөлшерлемелер саны мен мүғалімнің айлық орташа мөлшерлемесі арқылы анықталады. Ал педагогикалык мөлшерлемелер саны әрбір сыныптар тобы бойын-ша есептелген оқу сағаттарының жалпы көлемін мүғалімнің белгіленген оқу сағат нормасына бөлу арқылы анықталады.

Білім беру мекемелерінің еңбекақы жүйесінің айрықша ерекшелігі - ол оқу жылы мен қаржы жылы басының түйіспеуі. Сон-дықтан, ағымдағы және жаңа қаржы жылғы айлар үшін еңбекақы қордың айлық сомасы мен сыныптар топтарының саны негізінде 1-ші қаңтар мен 1 -ші қыркүйекке мүғалімнің орташа мөлшерлемесі мен енбекақы қоры есептеледі.

Тұжырымдама

Азаматтардың білім алу құқы Қазақстан Республикасының Конституциясында кепілденген және 2013 жылы маусым айының 7-нші жұлдызында қабылданған «Білім беру туралы» Заңмен реттеледі. Осы құқықты мемлекет тиісті әлеуметті-экономикалық шарт-тар жасап, білім беру жүйесін дамыту арқылы камтамасыз етеді. Қазақстан Республикасының азаматтарына мемлекет ақысыз жалпы орта мен алғашқы кәсіби білім және мемлекеттік тапсырысқа сәйкес конкурстык негізде ақысыз орта кәсіби, жоғары кәсіби және жоғары оқу орнынан кейінгі білім алуды кепілдейді, егерде азамат осы әрбір деңгей бойы білімді алғашқы рет алып отырса.

Тақырып бойынша теориялық білімді бақылау және өзін-өзі тексеруге арналған сұрақтар:

1. «Білім беру туралы» Заңы қашан қабылданды?

2. Білім беру аумағындағы мемлекеттік саясаттың негізгі принциптері қандай?

3. Білім беру жүйесінің негізгі міндеті не болып табылады?

4. Білім беруге арналған шығыстарды қалыптастыру?

5. Жоғары кәсіптік білімді кадрларды даярлауға арналған шығындар құрамына қандай баптар кіреді?

6. Мемлекеттік білім беру мекемелерінің мемлекеттік қызметкерлер емес жүмыскерлерінің негізгілік еңбекақысына арналған шығындар есептемелерін құру үшін қандай форма толтырады?

Әдебиеттер тізімі:

1. Государственный финансовый контроль в Республике Казахстан.: Сб. норм.- правовых актов. –Астана: Фолиант,2014.- 132 с.

2. Действующие неправительственные и межгосударственные Конвенции и Соглашения об избежании двойного налогообложения: На 1 января 2013 года.- Алматы: Каржы-каражат, 2013.- 96 с.

3. Дунаев В.М. Налоговый терминологический русско-казахский словарь-справочник.- Алматы: Познание, 2013.- 428 с.

4. Дуканич Л.В. Налоги и налогообложение: Учебное пособие.- Ростов-на-Дону: Феникс, 2012.- 416 с.

5. Ержанов С. Налогообложение юридических лиц в Казахстане (примеры, ситуации, бухгалтерские проводки по налоговым платежам): По налоговому законодательству, действующему на 01.07.2014 г.- 163 с.

6. Законы Республики Казахстан: О налогах и других обязательных платежах в бюджет от 24.04.2014 г. № 2235 с изм. и доп. от 23.01.01 г. № 147-II; О государственном контроле при применении тансфертных цен от 05.01.01 г. № 136-II; Краткие комментарии к ЗРК.- Алматы: Lem, 2013.- 207 с.

7. Идрисова Э.К. Налоговое регулиро-вание предпринимательской деятель-ности в сфере малого и среднего биз-неса.- Алматы, 2013.- 136 с.

8. Исмагулова А.У. Налоговое планирование. Учеб. прогр.- Астана: Ун-т «Туран-Астана», 12 с.

9. Исмагулова А.У. Налоговое планирование. Учеб. прогр.- Астана: Ун-т «Туран-Астана», 12 с.

Дәріс бойынша әдістемелік нұсқаулар

Дәріс материалдарын ұғыну үшін дәріс тақырыбын қарастырғанда ондағы негізгі түсініктерге көңіл бөліп, олардың мәнін түсінуге тырысу қажет.

9-тақырып Денсаудық сақтауға арналған бюджет шығыстарын қалыптастыру

Мақсаты: денсаулық сақтауға арналған шығыстарды қалай қалыптастының түсіну, Халықтың денсаулығын сақтауға арналған шығындар, ауруханалар мен емханаларды қаржыландыру көздерін көрсету.

Негізгі түсініктер: Денсаулық сақтауға арналған шығыстар, медициналық мекемелердің қызметін жоспарлау .

Қарастырылатын сұрақтар:

1. Денсаулық сақтауға арналған шығыстарды қалыптастыру және оларды қаржыландыру коздері. Медициналық мекемелердің қызметін жоспарлау және каржыландыру.

2. Халықтыц денсаулығын сақтауға арналған шығындар, ауруханалар мен емханаларды қаржыландыру. Мамандырылған медициналық жәрдем корсету бойынша шығындарды қаржыландыру ерекшеліктері.

3. Мемлекеттік қызметкерлер емес мемлекеттік мекемелер жұмыскерлерінің еңбекақы жүйесі. Денсаулық сақтау мекемелер қызметкерлерінің еңбекақы төлеу ерекшеліктері.