- •5В050900 «Қаржы» мамандықтары үшін
- •Мазмұны
- •Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі ақ «Қаржылық академия»
- •Жұмыс (модуль) бағдарламасы
- •5В050900 «Қаржы» мамандықтары үшін
- •2.4.Курстың пререквизиттері:
- •2 Пәннің мазмұны «Бюджеттік процесс пен қазынашылық» пәнінің тақырыптық жоспары
- •2.1 Пән бойынша дәріс,семинар және соөж-ның орындалу сызбасы
- •1 Пәннің жүктеме сыйымдылығы
- •2. Пәннің сипаты және оның оқу үдерісіндегі орны
- •2.1 Пәннің сипаттамасы.
- •Пәнді оқудың міндеті:
- •Қолданылатын әдебиеттер тізімі Негізгі әдебиеттер.
- •Қосымша әдебиеттер.
- •5В050900 «Қаржы» мамандықтары үшін
- •Оқытушы жөнінде мәлімет және ақпарат
- •2. Пәннің сипаты және оның оқу үдерісіндегі орны
- •2.1 Пәннің сипаттамасы.
- •Пәнді оқудың міндеті:
- •2.4.Курстың пререквизиттері:
- •3 Пәннің мазмұны «Бюджеттік процесс пен қазынашылық» пәнінің тақырыптық жоспары
- •Пән бойынша тапсырмаларды орындау және тапсыру кестесі (сөж)
- •Қолданылатын әдебиеттер тізімі Негізгі әдебиеттер.
- •Білімді бағалау Бағалау критерийлері
- •Курс саясаты
- •Емтихан сұрақтары
- •Глоссарий
- •3 Пән бойынша тапсырмаларды орындау және тапсыру кестесі
- •4. Пәннің оқу-әдістемелік қамтамасыз ету картасы
- •1. Бюджеттік процесс түсінігі. Бюджеттік процесстің экономикалық мазмұны. Бюджеттің ерекше айналымы
- •2. Бюджеттің сипаттама белгілері. Бюджеттің қызмет етуінің экономикалық жэне ұйымдастырушылық формалары.
- •3. Бюджет мемлекеттің қаржылық жоспары ретінде
- •4. Мемлекеттік бюджеттің функциялары, олардың әрекет ету шекарасы, ерекшеліктері
- •3.Қазынашылықтың негізгі кітабі:
- •Бюджетті қазынашылық атқарудың негізгі процедуралар мен технологиялар
- •1. Бюджеттік жоспарлау мен болжаудың рөлі және мақсаттары
- •2. Бюджетті жоспарлау принциптері. Жоспарлауда қолданатын норма мен нормативтердің ролі және мәні
- •3. Жоспарлау мен болжамдаудың кезеңдері, әдіс пен тәсілдері
- •4. Мемлекеттің орта мерзімді фискалдық саясаты
- •1. Бюджет түсімдері және олардың көздері
- •2. Бюджеттің салықтық жэне салықтық емес түсімдерінің сипаттамасы, рөлі мен мәні
- •3. Қазақстан Республикасының салық жүйесі
- •4. Салық түсімдерін болжау. Салық түсімдері контингентінің есей әдісінің сипаттамасы
- •5. Тауарлар, жұмыстар және қызметтер бойынша ішкі салықтар тусімдерін болжау
- •6. Халықаралық сауда жзне сыртқы операциялар бойынша салық тусімдерін болжау
- •7. Ерте берілген несиелерді отеу мен мемлекеттік кепілі бар және үкіметтің кепілінде төленген талаптардан түсетін түсімдерді болжау
- •Тақырып. Бюджет шығыстарын қалыптастыру негіздері
- •1.Бюджет шығыстарының экономикалық мазмұны мен жүйесі. Бюджет түрлері бойынша шығыстарды қалыптастыру ерекшеліктері
- •2. Жалпы сипаттағы мемлекеттік қызметтерге жұмсалатын бюджет шығыстарын қалыптастыру
- •3. Қорғаныс, қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздік, соттар мен прокуратураға арналған бюджет шығыстарын қалыптастыру
- •1. Қазақстан Республикасының «Білім беру туралы» Заңы. Білім беру мекемелерінің типтері мен түрлері
- •2. Білім беруге арналған шығыстарды қалыптастыру және оларды қаржыландыру көздері
- •3. Кадрларды кәсіби дайындау және жоғары білім беруді қаржыландырудың жаңа қадамы
- •4. Білім беру мекемелеріне байланысты бюджет ақшасының есептік көрсеткіштері мен жоспарлау тәртібі
- •5. Мемлекет кызметкерлері емес мемлекеттік мекемелер жұмыскерлерінің еңбекақы жүйесі. Білім беру мекемелеріндегі қызметкерлерге еңбекақы төлеу ерекшеліктері
- •1. Денсаулық сақтауға арналған шығыстарды қалыптастыру және оларды қаржыландыру коздері. Медициналық мекемелердің қызметін жоспарлау және каржыландыру.
- •2. Халықтыц денсаулығын сақтауға арналған шығындар, ауруханалар мен емханаларды қаржыландыру. Мамандырылған медициналық жәрдем корсету бойынша шығындарды қаржыландыру ерекшеліктері.
- •3. Мемлекеттік қызметкерлер емес мемлекеттік мекемелер жұмыскерлерінің еңбекақы жүйесі. Денсаулық сақтау мекемелер қызметкерлерінің еңбекақы төлеу ерекшеліктері.
- •10 Тақырып. Әлеуметтік қамтамасыз ету мен әлеуметтік көмекке арналған бюджет шығыстарын қалыптастыру
- •1. Зейнетақы төлеу аумағындағы бюджеттің рөлі мен мемлекеттің саясаты. Зейнетақымен қамтамасыз етудегі бюджет шығыстарын қалыптастыру
- •2. Қазақстаи Республикасыныц азаматтарын элеуметтік қорғау. Мемлекеттік элеуметтік жэрдемақылар. Мемлекеттік арнайы жэрдемақылар. Арнайы мемлекеттік жәрдемақылар.
- •3. Мемлекеттік жинақтаушы зейнетақы қоры.
- •4. Әлеуметтік қамтамасыз ету мекемелерінің шығындары және олардың кызметкерлерінің еңбекақы төлеу ерекшеліктері
- •1. Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығына арналған бюджет шығыстарын қалыптастыру
- •2. Мәдениет, спорт, туризм және ақпарат кеңістігіне арналған бюджет шығыстарын қалыптастыру
- •3. Өнеркәсіп, құрылыс және жер қойнауын пайдалануға арналған бюджет шығыстарын қалыптастыру
- •4. Көлік және коммуникацияның дамуын қаржыландырудағы бюджеттің рөлі.
- •5. Табиғатты қорғау іс-шаралары мен ауыл, орман, су, балық шаруашылықтарына арналған бюджет шығыстарын қалыптастыру
- •1. Республикалық бюджет жобасын қарау және бекіту тәртібі
- •2. Жергілікті бюджет жобаларын қарау және бекіту тәртібі
- •3. Экономикалық жіктеудін ерекшеліктері бойынша шығындар есебін қалыптастыру тәртібі
- •1. Заңды тұлғалар үшін:
- •2. Жеке тұлғалар үшін:
- •Дәріс бойынша әдістемелік нұсқаулар
- •1. Бюджеттің айқындалуы мен атқарылуының түсінігі және принциптері. Секвестр түсінігі
- •2. Бірыңғай қазынашылық шот. Мемлекеттік мекемелер шоттары
- •3. Бюджетті атқару негіздері
- •4. Бюджеттік бағдарламалар паспорттары және оларды қаржыландыру жоспарлары.
- •Тақырып бойынша теориялық білімді бақылау және өзін-өзі тексеруге арналған сұрақтар:
- •14 Тақырып. Бюджеттік несиелеу және бюджеттік инвестициялар
- •1.Бюджеттік несиелеу түсінігі, оның принциптері мен критерийлары. Бюджеттік несие берудің процедуралары мен тәртібі
- •Әдебиеттер тізімі:
- •6 Семинар (тәжірибелік) сабақтарының жоспары
- •Семинар сабағына дайындалу бойынша әдістемелік нұсқау
- •7. Пәнді оқыту бойыншаәдістемелік нұсқаулар
- •Бірінші межелік бақылауды өткізудің сұрақтары.
- •Екінші межелік бақылауды өткізудің сұрақтары.
- •8. Курстық (жоба) жұмысты, лабораторлық жұмысты, графикалық есептеуді орындау мен типтік есептемелерді орындау бойынша әдістемелік нұсқау
- •Студенттердің өздік жұмысын орындауға арналған материалдар
- •Сөж орындау бойынша әдістемелік нұсқаулар
- •Қолданылатын әдебиеттер тізімі Негізгі әдебиеттер.
- •10. Оқу тәжірибесін ұйымдастыру бойынша әдістемелік нұсқаулар
- •11. Білім алушылардың оқу жетістіктерін бақылау және бағалау бойынша материалдары бірінші межелік бақылауды өткізудің сұрақтары. Бірінші межелік бақылауды өткізудің сұрақтары.
- •Екінші межелік бақылауды өткізудің сұрақтары.
- •Емтихан сұрақтары
- •12. Оқу сабақтарын бағдарламалық және мультимедиялық сүйемелдеу (оқу пәнінің мазмұнына байланысты)
- •13. Мамандандырылған дәрісханалар, кабинеттер, мен зертханалар тізімі
2. Бірыңғай қазынашылық шот. Мемлекеттік мекемелер шоттары
Бюджеттерді атқаруға қажетті шоттар жоспарларын жасау тәртібі мен нақты жасауын Қаржы министрлігі іске асырады. Шоттар жоспарлары республикалық және жергілікті бюджеттер үшін, сондай-ақ процедуралық шоттарға бірыңғай болады.
Бюджеті атқару үшін келесі шоттар жоспарлары пайдаланады:
бюджеті атқару бойынша аудармалық операциялардың есебі мен жүргізу үшін бірынғай шоттар жоспары;
мемлекеттік мекемелерде бухталтерлік есеп жүргізу үшін шоттар жоспары;
мемлекеттік мекемелермен ақылы қызмет көрсету нәтижесінде тұскен түсімдер мен оларды жұмсау бойыншаоперациялардың есебі үшін шоттар жоспары;
мемлекеттік және мемлекеттің кепіліндегі қарыз, бюджеттен несиелендіру бойынша бухгалтерлік есеп үшін шоттар жоспары.
Республикалық және жергілікті бюджеттер ақша қаражаттары бойынша аудармалық операциялар, ақылы қызмет аткару мен демеушілік және қайырымдылык көмектен, сондай-ақ мемлекеттік мекемелердің депозиттік құралдарынан түскен түсімдер Бірыңғай қазынашылық шот арқылы іске асырылады. Бюджеті атқару процесінде басқа да банктік шоттар ашылуы мүмкін, мысалы екінші деңгейдегі банктерде мемлекеттік сырткы заемдар арқылы инвестициялық жобаларды қаржыландыруға.
Қаржы министрлігі заңнамалық және нормативтік құқықтық актілерге сәйкес Ұлттық банкте Ұлттық валютада бірыңғай қазынашылық шот пен валюталық шоттар, сондай-ақ белгіленген тәртіппен басқа банктік емес шоттар ашады.
ІТроцедуралык шоттарға бюджеттік түсімдер мен сол түсімдер аркылы құралдарды жұмсаумен байланысты ауыстырмалық операцияларды бейнелеу үшін келесі банктік емес шоттар жүргізіледі:
республикалық бюджет түсімдері мен одан құралдар жұмсауға байланысты операцияларды бейнелейтін республикалық бюджет қолма-қол (наличности) бақылаулық шоты;
тиісті жергілікті бюджеттер түсімдері мен олардан құралдар жұмсауға байланысты операцияларды бейнелейтін тиісті жергілікті бюджеттер қолма-қол (наличности) бақылаулык шоттары;
бюджеттік және рұқсат етілген басқа құралдар арқылы іске асырылатын шығыстар есебі үшін қажетті мемлекеттік мекемелердің шоттары.
Шетел валютасы арқылы бюджеттік операциялардын есебін іске асыру үшін бюджет атқару жөніндегі орталык уәкілетті орган Ұлттык банкте валюталар түрлері бойынша шоттар ашады. Осы валюталық шоттардан түсімдер мен шығындар операциялары Ұлттык банк белгілеген валюта айырбастау курсына сәйкес іске асырылады және ол курс теңгенің ресми курсы болады. Мемлекеттік мекемелерде келесі шоттар болуы мүмкін:
бюджет құралдары арқылы іске асырылатын операциялар есебі үшін ашылатын бюджеттік шот;
тауар, жұмыс, қызметі іске асырудан алынған және мемлекеттік мекеменің өкілдігінде қалатын ақшаны есебі мен жұмсау үшін ашылатын шоттар;
демеушілік және қайырымдылық көмек түрінде алынатын ақшаның түсуі мен жүмсауы есебі үшін ашылатын шоттар (Ұлттық және шетел валютасында);
мемлекеттік мекеменің уақытша өкілетілігіне түсетін және аныкталған шарттарға сәйкес қайтарып беретін немесе бюджет кірісіне алынатын ақшаларды есепке алу үшін ашылатын депозиттік шот;
бюджеттік бағдарлама әкімшілігінің тауарлар, жұмыстар, қызметтер алуға арналған шығындарды өтеу және займдардың халықаралық келісімшарт ережелеріне сәйкес жобаны әкімгерлік жүргізу үшін ашылатын бюджеттік инвестициялық жобалардың арнайы шоттары;
бюджеттік инвестициялық жобаны іске асыру мерзімінде Үкіметтік сыртқы займдар арқылы берілген несиелер бойынша негізгі қарызды өтеуге қайтарылатын ақшаларды есепке алу мен пайдалану үшін ашылатын бюджеттік инвестициялық жобаның жаңғырмалы шоты;
шетел валютасымен операциялар жүргізу үшін ашылатын шетел валютасының шоты;
ресііубликалық бюджет арқылы үсталатын мемлекеттік мекемелердің айрықша шығындарын жүргізуге арналған құралдарды есепке алу мен жүмсау үшін ашылатын мақсатты қаржыландыру шоты.
Барлық шоттар бюджетті атқару жөніндегі орталық уәкілетті органмен ¥лттық банкте ашылады, бірақ Парламентпен бекітілген халықаралық келісімшарттарды іске асыру үшін шоттар Қаржы министрлігінің қазынашылық комитетінің рұқсатымен екінші Деңгеңдегі банктерде ашылуы мүмкін.
