Testlar

1. O‘zgarmas tok generatori ishlashining asosida elektrotexnikaning qanday

qonuni yotadi?

A. Amper qonuni;

B. Elektromagnit induksiya qonuni;

C. Kirxgofning 1 qonuni;

D. Lens qoidasi.

2. Ayon qutbli sinxron generatorning yakor chulg‘amida hosil kilinayotgan EYUK shakli sinusoidal bo‘lishi uchun uning havo oralig‘i qanday olinadi?

A. Rotor butun aylanasi bo‘ylab bir xil;

B. Qutb uchliklari o‘rtasida katta va chetlarida kichkina;

*C. Qutb uchliklari o‘rtasida kichik va chetlarida nisbatan katta;

D. Javob uchun ma’lumot yetarli emas.

3. O‘zgarmas tok mashinasi yakor chulg‘ami o‘tkazgichlaridan tok o‘tganda ularda oqayotgan magnit oqim yo‘nalishi qaysi qoida bo‘yicha aniqlanadi?

A. O‘ng qo‘l qoidasi; B. Chap qo‘l qoidasi;

*C. Parma qoidasi; D. Amper qonuni.

4. Uch fazali sinxron generatorning stator chulg‘amida 3000 ayl/min chastotada aylanma magnit maydon hosil bo‘lsa, uning rotori qanday chastotada aylanadi?

A. Masala noaniq, chunki yakor chulg‘amidagi tok chastotasi noma’lum;

B. Masala noaniq, chunki rotor qutblari soni noma’lum;

C. 1500 ayl/min;

*D. 3000 ayl/min.

5. Yakor toki I_a 2 marta oshca parallel qo‘zg‘atishli o‘zgarmas tok motorining aylantiruvchi momenti qanday o‘zgaradi.?

A. O‘zgarmaydi;

*B. 2 marta oshadi;

C. Aniqlab bo‘lmaydi, chunki mashina qutblari berilmagan;

D. 4 marta oshadi.

6. Ikki juft qutbli sinxron generatorning rotori 1500 ayl/min chastota bilan aylanmokda. Yakor chulg‘amida hosil qilingan asosiy EYUK ga mos vektor qanday chastota bilan aylanadi?

*A. 50 Gs; B. 100 Gs ;

C. 25 Gs ; D. 1000 Gs .

7. O‘zgarmas tok generatori yakor chulg‘ami o‘tkazgichlarida g‘osil bo‘lgan EYUK yo‘nalishi qaysi qoida bo‘yicha aniqlanadi?

*A. O‘ng qo‘l qoidasi; B. Chap qo‘l qoidasi;

C. Parma qoidasi; D. Amper qonuni.

8. Gidrogeneratorlarda (a), turbogeneratorlarda (b) qanday rotorlar qo‘llaniladi

A. a) noayon qutbli, b) ayon qutbli;

*B. a) ayon qutbli, b) noayon qutbli;

C. Rotorni tanlash generatorning quvvatiga bog‘liq;

D. a) ayon qutbli, b) ayon qutbli.

9. Elektr mashinaning qanday qismini stator deb ataladi?

*A. Mashinaning qo‘zg‘almas qismi;

B. EYUK hosil bo‘ladigan qismi;

C. Qo‘zg‘atish magnit oqimi hosil qilinadigan qismi;

D. Mashinaning aylanadigan qismi.

10. Sinxron generatorning yuklama toki induktiv xarakterda bo‘lganda, uning yakor ryeaksiyasi qanday bo‘ladi?

A. Ko‘ndalang;

*B. Bo‘ylama magnitsizlovchi;

C. Bo‘ylama magnitlovchi;

D. Ko‘ndalang magnitlovchi.

11. O‘zgarmas tok motorining muvozanat tenglamasi analitik ifodasi

M – M_D = M₀ + M₂ bo‘lsa, motorning aylanish chastotasi qanday o‘zgaradi?

A. O‘zgarmaydi;

B. Kamayadi;

C. Aniqlab bo‘lmaydi, chunki mashina qutblari berilmagan;

*D. Ortadi.

12. Sinxron generatorning induktiv yuklamasi oshirilganda, uning chiqish klem-malarida kuchlanish qanday o‘zgaradi?

A. O‘zgarmaydi;

V. Oshadi;

*S. Kamayadi;

D. Avvaliga oshib, keyin kamayadi

13. O‘zgarmas tok generatori yakor chulg‘ami simlarida hosil bo‘lgan EYUK yo‘nalishi qanday qoida bo‘yicha aniqlanadi?

*A. O‘ng qo‘l qoidasi;

B. Chap qo‘l qoidasi;

C. Parma qoidasi;

D. Amper qonuni.

14. Sinxron motor yuklamasi ortishi bilan mexanik tavsifi qanday o‘zgaradi?

A. Oshadi;

V. To‘g‘;ri chizikli ko‘rinishda kamayadi;

*S. O‘zgarmaydi;

D. Egri chiziqli ko‘rinishda kamayadi

15. O‘zgarmas tok motorining yakor chulg‘amida EYUK kamaysa, yakor toki va elektr tarmog‘idan oladigan quvvat qanday o‘zgaradi?

*A. Tok va quvvat oshadi; V. Tok oshadi, quvvat kamayadi;

S. Tok va quvvat kamayadi; D. Tok kamayadi, quvvat oshadi.

16. Uch fazali sinxron generatorning yuklamasi aktiv xarakterga ega. Yakor chulg‘ami g‘altagining qutbga nisbatan qanday holatida undagi tok oniy qiymati ekstremal bo‘ladi?

*A. Gʻaltak tomonlari qutblar o‘rtasining yaqinida bo‘lganda;

B. Gʻaltak o‘rtasi shimoliy qutblar ustida bo‘lganida;

C Javob uchun ma’lumot yetarli emas;

D. Gʻaltak o‘rtasi janubiy qutblar ustida bo‘lganida.

17. O‘zgaruvchan tokli elektr mashinasining qanday qismi yakor deyiladi?

A. Qo‘zg‘almas qismi;

B. Rotori;

*C. Asosiy EYUK hosil bo‘ladigan qismi;

D. Stator.

18. Magnit zanjiri to‘yinmagan sinxron mashinaning yuklama toki aktiv xarakterga ega bo‘lganda yakor reaksiyasi asosiy magnit oqim umumiy maydoni qiymatiga qanday ta’sir qiladi?

*A. Ta’sir qilmaydi;

B. Kamaytiradi;

C. Oshiradi;

D. Avval kamayib keyin oshadi.

19. O‘zgarmas tok generatorida yakor reaksiyasi nima?

A. Generatorning yuklamasi oshganda asosiy magnit maydonning buzilishi;

B. Yakor chulg‘ami MYUKning asosiy magnit maydoniga ta’siri;

C. Yuklama oshishi bilan mashina magnit maydoni oqimining kamayishi;

*D. Yakor magnit maydonining qutblar hosil qilgan asosiy magnit maydonga ta’siri.

20. Uch fazali sinxron generatorning stator chulg‘amida 3000 ayl/min chastotada aylanma magnit maydon hosil bo‘lsa, uning rotori qanday chastotada aylanadi?

A. 2915 ayl/min.;

B. 1450 ayl/min.;

*C. 3000 ayl/min.

D. 1500 ayl/min;

21. Elektromagnit induksiya qonuni to‘g‘ri ifodalangan formulalar keltirilgan satrni ko‘rsating.

A. e = – w∙dF/dt F = I∙l B; * V. e = – w∙dF/dt e = B∙l∙v ;

S. F = VS F = I∙l B; D. E = w∙dF/dt F = VS.

22. Sinxron generatori chiqish klemmalaridagi kuchlanishning yuksiz ishlash EYUK dan farqlanishi qanday sabablar tufayli sodir bo‘ladi?

A. Yakor reaksiyasi;

V. Tarqoq induktiv qarshilikda kuchlanish pasayishi;

S. Yakor chulg‘ami aktiv qarshiligida kuchlanish pasayishi;

*D. Yuqorida keltirilgan barcha sabablarning bir vaqtda ta’siri.

23. O‘zgarmas tok generatori elektr tarmog‘iga uzatayotgan tok miqdori ortsa, generator validagi aylantiruvchi moment qanday o‘zgaradi?

A. O‘zgarmaydi;

*V. Ortadi;

S. Kamayadi;

D. Aniqlashning imkoni yo‘q, chunki kuchlanish noma’lum.

24. Sinxron generatorining aktiv-sig‘im (aralash) xarakterdagi yuklamasi ortsa, uning umumiy magnit maydoni qanday o‘zgaradi?

*A. Ko‘payadi;

V. Kamayadi;

S. O‘zgarmaydi;

D. Aktiv va sig‘imiy xarakterdagi yuklamalarning nisbatiga bog‘liq holda o‘zgaradi.

25. Qo‘zg‘atish chulg‘amining magnit oqimi o‘zgarmas bo‘lib, yakor chulg‘amida tok ortsa, o‘zgarmas tok motorining aylantiruvchi momenti qanday o‘zgaradi?

A. O‘zgarmaydi; * V. Oshadi;

S. Kamayadi; D. Aniqlab bo‘lmaydi, chunki kuchlanish berilmagan.

26. Parallel qo‘zg‘otishli o‘zgarmas tok motorining validagi mexanik yuklama ortsa, yakorning aylanish chastotasi qanday o‘zgaradi?

A. O‘zgarmaydi;

V. Ortadi;

*S. Kamayadi;

D. Aniqlab bo‘lmaydi, chunki kuchlanish berilmagan.

27. Sinxron generatorning yuklama toki ortganda uning kuchlanishi o‘zgarmay qolishi uchun qo‘zg‘atish toki qanday o‘zgartirilishi kerak?

A. Kamaytiriladi;

V. O‘zgartirilmaydi;

S. Oshiriladi;

*D. Aniqlab bo‘lmaydi, chunki yuklamaning xarakteri ko‘rsatilmagan.

28. Amper qonunining matematik ifodasini ko‘rsating

A. Ye = B∙l∙v;

*V. F = I∙l∙B;

S. e = – w∙dF/dt;

D. F = V/S;

29. Sinxron generatorning bo‘ylama va ko‘ndalang magnitsizlovchi yakor reaksiyasi qanday xarakterdagi yuklamaga mos keladi?

A. Aktiv;

*V. Aktiv-induktiv;

S. Induktiv;

D. Aktiv-sig‘imiy.

30. O‘zgarmas tok mashinasining yakor chulg‘ami o‘ramlari ketma-ket ulangan. Generator chiqish klemmalaridagi natijaviy EYUK pulsasiyasini nimaning hisobiga kamaytirish mumkin?

A. O‘ramlar sonini oshirib;

V. Yakor aylanasi bo‘yicha o‘ramlarni tekis taqsimlab;

S. Javob uchun ma’lumot yetarli emas;

D. O‘ramlar soni oshiriladi va ular yakor aylanasi bo‘yicha tekis taqsimlanadi.

31. Sinxron motorning qaysi qismida ishga tushirish chulg‘ami joylashtiriladi?

*A. Qutb uchligida; V. Yakor o‘zagida;

S. Yakor chulg‘amining pazdan tashqari qismlarida; D. Statorda;

32. O‘zgarmas tok motorining aylanish chastotasi kamaydi. Yakor chulg‘amida hosil bo‘ladigan EYUK qanday o‘zgardi?

A. O‘zgarmadi;

B. Oshdi;

*C. Kamaydi;

D. Ishorasi teskariga o‘zgardi.

33. Sinxron generator yuklamasi sof induktiv xarakterda bo‘lganda, uning yakor reaksiyasi qanday bo‘ladi?

*A. Ko‘ndalang magnitsizlovchi; V. Bo‘ylama magnitsizlovchi;

S. Bo‘ylama magnitlovchi; D. Ko‘ndalang magnitlovchi;

34. O‘zgarmas tok generatorida energiya isroflarining qanday turlari mavjud?

A. Ishqalanishdagi isroflar, po‘lat o‘zakdagi isroflar;

B. yakor va qo‘zg‘atish chulg‘amlaridagi isroflar;

C. Cho‘tka kontaktlaridagi isroflar, qo‘shimcha isroflar;

*D. Yuqorida ko‘rsatilgan isroflarning barcha turlari.

35. Elektr mashinaning qanday qismini stator deb ataladi?

*A. Mashinaning qo‘zg‘almas qismi;

B. EYUK hosil bo‘ladigan qismi;

C. Qo‘zg‘atish magnit oqimi hosil qilinadigan qismi;

D. Mashinaning aylanadigan qismi.

36. Sinxron generatorning sig‘im xarakterli yuklamasi ortganda, uning chiqish klemmalari kuchlanishi o‘zgarmas bo‘lishi uchun qo‘zg‘atish tokiga qanday ta’sir kilinadi?

A. Oshiriladi;

*V. Kamaytiriladi;

S. O‘zgartirilmaydi;

D. Avval oshiriladi, keyin kamaytiriladi;

37. O‘zgarmas tok generatori tarmoqqa 8 kVt quvvat bermoqda. Generatorda quvvat isroflari yig‘indisi 2 kVt. Generatorning FIK ni % da aniqlang.

A. 25; *V. 80;

S. 92; D. 85.

38. Sinxron generatorning yuklama toki ortganda uning kuchlanishi o‘zgarmay qolishi uchun qo‘zg‘atish toki qanday o‘zgartirilishi kerak?

A. Kamaytiriladi;

V. O‘zgartirilmaydi;

S. Oshiriladi;

*D. Javob uchun ma’lumotlar yetarli emas.

39. O‘zgarmas tok generatorining yakor chulg‘ami o‘ramlarida qanday EYUK hosil bo‘ladi?

A. Qiymat jihatdan o‘zgarmas;

V. Yo‘nalishi jihatdan o‘zgarmas;

*S. O‘zgaruvchan;

D. Qiymati va yo‘nalishi jihatdan o‘zgarmas.

40. Turbogeneratorlarda qanday rotor qo‘llaniladi?

*A. Ayon qutbli;

V. Noayon qutbli;

S. Rotorni tanlash generator tokiga bog‘liq;

D. Rotorni tanlash generator quvvatiga bog‘liq

41. Yuksiz ishlash rejimidagi sinxron motorning foydali ish koeffisiyenti nimaga teng?

A. Juda kichik qiymatga; V. Maksimal qiymatga;

*S. 0 ga; D. 0,5 ga.

42. Quyidagi shartlardan qaysi biri generatorning o‘z-o‘zini qo‘zg‘atish shartlariga

tegishli emas?

A. Qoldiq magnit oqimning mavjudligi;

V. Qo‘zg‘atish chulg‘ami ulanish ishorasining to‘g‘riligi (to‘g‘ri ulanishi);

S. Qo‘zg‘atish zanjiri qarshiligini to‘g‘ri tanlash (ya’ni kritik qarshilik r < r_kr).

*D. Yakorning aylanish chastotasi nominalga teng bo‘lishi.

43. Sinxron motorning mexanik tavsifsi yuklama oshishi bilan qanday o‘zgaradi?

*A. Ortadi; V. To‘g‘;ri chiziqli ko‘rinishda kamayadi;

S. O‘zgarmaydi; D. Egri chiziqli ko‘rinishda kamayadi.

44. Parallel qo‘zg‘atishli o‘zgarmas tok generatorining yuklamasi ortganda:

a) bosh qutblarning magnit oqimi va b) generatorning natijaviy magnit oqimi qanday o‘zgaradi?

A. a) Oshadi; b) kamayadi

*V. a) Kamayadi; b) kamayadi

S. a) Kamayadi; b) o‘zgarmaydi

D. a) O‘zgarmaydi; b) o‘zgarmaydi

45. Sinxron motorni ishga tushirishning qaysi usuli qo‘llanilmaydi?

A. Yordamchi motor yordamida;

V. Chastota usuli;

S. Rotor chulg‘ami so‘ndiruvchi qarshilik ulash bilan asinxron usulda;

*D. Uchchala usuldan biri elektr yuritmaning ekspluatasiyasi shartlariga qarab.

46. O‘zgarmas tok generatoriga birlamchi motordan berilayotgan quvvat, 50 kVt. Ge-neratorning tarmoqqa berayotgan quvvati, 45 kVt. Generatorning FIK ni (% da) toping?

A. 75; *V. 90;

S. 92; D. 80.

47. Ikki juft qutbli sinxron motor stator chulg‘amiga berilgan tok chastotasi f=50Gs. Rotorning aylanish chastotasini aniqlang.

A. 2850 ayl/min; V. 1450 ayl/min;

*S. 1500 ayl/min; D. 3000 ayl/min.

48. Generator yuklamasi 2 marta ortsa yakor chulg‘amida isroflar qanday o‘zgaradi?

A. O‘zgarmaydi;

V. 2 marta oshadi;

*S. 4 marta oshadi;

D. 2 marta kamayadi.

49. Sinxron motor tuzilishi jihatdan asinxron motordan prinsipial ravishda nima bilan farq qilmaydi (qutblar soni bir xil)?

A. Rotor chulg‘ami;

V. Val uzunligi;

*S. Stator chulg‘ami;

D. Rotor magnit o‘zagi.

50. O‘zgarmas tok motorining quyida keltirilgan: a) mexanik tavsifi va b) ish tavsifsini (quyida berilgan ketma-ketlikda) ko‘rsating.

A. a) n = f (P₂); b) n = f (M)

*V. a) n = f (M); b) I_a = f (P₂)

S. a) n = f (P₂); b) M = f (P₂)

D. a) n = f (M₀); b) M₀ = f (P₂)

51. Cheksiz katta quvvatli tarmoqqa ulangan sinxron motorning validagi mexanik yuk ortsa, motorning aylanish chastotasi qanday o‘zgaradi?

A. Ko‘payadi; * V. O‘zgarmaydi;

S. Kamayadi; D. Oldin kamayib, keyin oshadi.

52. O‘zgarmas tok motorini ta’minlovchi kuchlanish o‘zgarmas bo‘lib, uning validagi yuk ortganda yakor aylanish chastotasi kamaysa, yakor chulg‘ami EYUK o‘zgaradimi?

A. O‘zgarmaydi; V. Oshadi;

*S. Kamayadi; D. Yakor chulg‘amida EYUK hosil bo‘lmaydi.

53. /Sinxron motorning ish tavsiflari tarkibidagi bog‘lanish motor yuklamasi ortishi bilan qanday o‘zgaradi?

*A. Ortadi;

V. Kamayadi;

S. Magnit zanjiri to‘yinishi tufayli keskin o‘zgaradi;

D. O‘zgarmaydi.

54. O‘zgarmas tok motorining yakor chulg‘amida EYUK kamaydi. Yakor toki va elektr tarmog‘idan oladigan quvvat qanday o‘zgardi?

*A. Tok va quvvat ortadi; V. Tok ortadi, quvvat kamaydi;

S. Tok va quvvat kamaydi; D. Tok kamaydi, quvvat ortadi.

55. Sinxron motor ishlayotgan paytda dempfer (ishga tushirish) chulg‘ami qanday vazifani bajaradi?

*A. Rotor tebranishlarini tinchlantiradi;

V. Bo‘ylama o‘k bo‘ylab yakor reaksiyasini kamaytiradi;

S. Qutbdagi asosiy magnit maydonni oshiradi;

D. Qutbdagi asosiy magnit maydonni kamaytiradi.

56. Kollektorning vazifasi nimadan iborat?

A. Yakor chulg‘amini mahkamlash;

*V. Aylanuvchi yakor chulg‘amini mashinaning qo‘zg‘almas qismidagi klemmalar bilan elektr jihatdan ulash va yakordagi o‘zgaruvchan tokni o‘zgarmas tokka aylantirish;

S. Chulg‘am seksiyalaridagi o‘zgaruvchan tokni o‘zgarmas tokka aylantirish;

D. Yakor chulg‘amini mashina qo‘zg‘almas qismidagi klemmalar bilan elektr jihatdan bog‘lash.

57. Sinxron generatorning aktiv xarakterdagi yuklamasi oshsa, chiqish klemma-laridagi kuchlanishi o‘zgarmas bo‘lishi uchun qo‘zg‘atish tokini qanday o‘zgartirish kerak?

A. Oshirish;

V. O‘zgartirilmaydi;

S. Kamaytirish;

D. Javob uchun ma’lumot yetarli emas

58. Yakorning pazlar soni Z=12 ta. Yakor chulg‘ami ikki qatlamli: a) chulg‘am seksiyalari soni S va b) kollektor plastinalari soni K ni hisoblang.

A. a) 12; b) 12 V. a) 6; b) 12

S. a) 6; b) 6 D. a) 12; b) 6

59. Quyidagi qaysi shartlar bajarilganida I_q = f (I_a) bog‘liqlik sinxron gene-ratorning rostlash tavsifsi bo‘la oladi?

A. f = const;

V. cosφ = const ;

S. U = const;

D. Yuqoridagi xamma shartlar bajarilsa.

60. Mustaqil qo‘zg‘atishli generatorning yuklamasi oshsa: a) bosh qutblarning magnit oqimi va b) generatorning natijaviy magnit oqimi qanday o‘zgaradi.?

A. a) O‘zgarmaydi; b) oshadi

V. a) Kamayadi; b) kamayadi

S. a) O‘zgarmaydi; b) kamayadi

D. a) Oshadi; b) o‘zgarmaydi

61. Yuksiz ishlash rejimida ishlayotgan sinxron motorning foydali ish koef-fisiyenti nimaga teng?

A. Juda kichik qiymatga; V. Maksimal qiymatga;

S. 0 ga; D. 0,5 ga.

62. Quyidagi shartlardan qaysi biri generatorning o‘z-o‘zini qo‘zg‘atish shartlariga

tegishli emas?

A. Qoldiq magnit oqimning mavjudligi;

V. Qo‘zg‘atish chulg‘ami ulanish ishorasining to‘g‘riligi (to‘g‘ri ulanishi);

S. Qo‘zg‘atish zanjiri qarshiligini to‘g‘ri tanlash (ya’ni kritik qarshilik r < r_kr).

D. Yakorning aylanish chastotasi nominalga teng bo‘lishi.

63. Sinxron motorning mexanik tavsifsi yuklama oshishi bilan qanday o‘zgaradi?

A. Oshadi; V. To‘g‘;ri chiziqli ko‘rinishda kamayadi;

S. O‘zgarmaydi; D. Egri chiziqli ko‘rinishda kamayadi.

64. Parallel qo‘zg‘atishli o‘zgarmas tok generatorining yuklamasini oshirganda:

a) bosh qutblarning magnit oqimi va b) generatorning natijaviy magnit oqimi qanday o‘zgaradi?

A. a) O‘zgarmaydi; b) oshadi

V. a) Kamayadi; b) kamayadi

S. a) O‘zgarmaydi; b) kamayadi

D. a) Oshadi; b) o‘zgarmaydi

65. Sinxron motorni ishga tushirishning qaysi usuli qo‘llanilmaydi?

A. Yordamchi motor yordamida;

V. Chastota usuli;

S. Rotor chulg‘ami so‘ndiruvchi qarshilik orqali tutashtirilib asinxron usulda;

D. Stator chulg‘ami zanjiriga ulangan cheklovchi qarshilik orqali ko‘p pog‘onali ishga tushirish

66. O‘zgarmas tok generatoriga birlamchi motordan berilayotgan quvvat, 50 kVt. Ge-neratorning tarmoqqa berayotgan quvvati, 45 kVt. Generatorning FIK ni (% da) toping?

A. 75; V. 90;

S. 92; D. 80.

67. Ikki qutbli sinxron motor stator chulg‘amiga berilgan tokning chastotasi f = 500 Gs. Rotorining aylanish chastotasini aniqlang.

A. 2850 ayl/min; V. 30 000 ayl/min;

S. 15000 ayl/min; D. 3000 ayl/min.

68. Generatorning yuklamasi 2 marta oshsa yakor chulg‘amida isroflar qanday o‘zgaradi?

A. O‘zgarmaydi;

V. 2 marta oshadi;

S. 4 marta oshadi;

D. 2 marta kamayadi.

69. Sinxron motor tuzilishi jihatdan asinxron motordan nima bilan farq qilmaydi (qutblar soni bir xil)?

A. Rotor chulg‘ami;

V. Val uzunligi;

S. Stator chulg‘ami;

D. Sovitish konstruksiyasi

70. O‘zgarmas tok motorining quyida keltirilgan: a) mexanik xarakteris-tikasi va b) ish tavsifsini (berilgan ketma-ketlikda) ko‘rsating.

A. a) n = f (P₂); b) n = f (M)

V. a) n = f (M); b) I_a = f (P₂)

S. a) n = f (P₂); b) M = f (P₂)

D. a) n = f (M₀); b) M₀ = f (P₂)

71. Cheksiz katta quvvatli tarmoqqa ulangan sinxron motorning validagi mexanik yuk me’yorda oshirilsa, motorning aylanish chastotasi qanday o‘zgaradi?

A. Ko‘payadi; V. O‘zgarmaydi;

S. Kamayadi; D. Oldin kamayib, keyin oshadi.

72. O‘zgarmas tok motorining validagi yuk oshganda yakor aylanish chastotasi ka-maysa, yakor chulg‘ami EYUK o‘zgaradimi?

A. O‘zgarmaydi; V. Oshadi;

S. Kamayadi; D. Yakor chulg‘amida EYUK hosil bo‘lmaydi.

73. /Sinxron motorning ish tavsiflari tarkibidagi bog‘la-nish yuklama oshishi bilan qanday o‘zgaradi?

A. To‘g‘ri chiziqli oshadi;

V. Egri chiziqli oshuvchi;

S. Magnit zanjiri to‘yinishi tufayli yuklamaga nisbatan sekin o‘zgaradi;

D. Yuklamaning qiymatlarida yuklamaga nisbatan tez o‘sadi.

74. O‘zgarmas tok motorining yakor chulg‘amida EYUK kamaydi. Yakor toki va elektr tarmog‘idan oladigan quvvat qanday o‘zgardi?

A. Tok va quvvat oshdi; V. Tok oshdi, quvvat kamaydi;

S. Tok va quvvat kamaydi; D. Tok kamaydi, quvvat oshdi.

75. Sinxron motor ishlayotgan paytda dempfer (ishga tushirish) chulg‘ami qanday vazifani bajaradi?

A. Rotor tebranishlarini tinchlantirish;

V. Bo‘ylama o‘k bo‘ylab yakor reaksiyasini kamaytirish;

S. Qutbdagi asosiy magnit maydonini oshirish;

D. Sinxron motorni asinxron ishga tushirish.

76. Kollektorning asosiy vazifasi nimadan iborat?

A. Yakor chulg‘amini mahkamlash;

V. Aylanuvchi yakor chulg‘amini mashinaning qo‘zg‘almas qismidagi klemmalar bilan elektr ulash;

S. Chulg‘am seksiyalaridagi o‘zgaruvchan tokni o‘zgarmas tokka o‘zgartirish;

D. Yakor chulg‘amiga cho‘tka qo‘yish.

77. Sinxron generatorning aktiv xarakterdagi yuklamasi oshsa, chiqish klemmalaridagi kuchlanishi o‘zgarmas bo‘lishi uchun qo‘zg‘atish tokini qanday o‘zgartirish kerak?

A. Oshirish;

V. O‘zgartirilmaydi;

S. Kamaytirish;

D. Javob uchun ma’lumot yetarli emas

78. Yakorning pazlar soni Z=12 ta. Yakor chulg‘ami ikki qatlamli: a) chulg‘am seksiyalari soni S va b) kollektor plastinalari soni K ni hisoblang.

A. a) 12; b) 12 V. a) 6; b) 12

S. a) 6; b) 6 D. a) 12; b) 6

79. Quyidagi qaysi shartlar bajarilganida I_q = f (I_a) bog‘liqlik sinxron gene-ratorning rostlash tavsifsi bo‘la oladi?

A. f = const;

V. cosφ = const ;

S. U = const;

D. Yuqoridagi xamma shartlar bajarilsa.

80. Mustaqil qo‘zg‘atishli generatorning yuklamasi oshsa: a) bosh qutblarning magnit oqimi va b) generatorning natijaviy magnit oqimi qanday o‘zgaradi.?

A. a) O‘zgarmaydi; b) oshadi

V. a) Kamayadi; b) kamayadi

S. a) O‘zgarmaydi; b) kamayadi

D. a) Oshadi; b) o‘zgarmaydi

81. O‘zgarmas tok generatori ishlashining asosida elektrotexnikaning qanday

qonuni yotadi?

A. Amper qonuni;

B. Elektromagnit induksiya qonuni;

C. Kirxgofning 1 qonuni;

D. Lens qoidasi.

82. Ayon qutbli sinxron generatorning yakor chulg‘amida hosil kilinayotgan EYUK shakli sinusoidal bo‘lishi uchun uning havo oralig‘i qanday olinadi?

A. Rotor butun aylanasi bo‘ylab bir xil;

B. Qutb uchliklari o‘rtasida katta va chetlarida kichkina;

C. Qutb uchliklari o‘rtasida kichik va chetlarida nisbatan katta;

D. Javob uchun ma’lumot yetarli emas.

83. O‘zgarmas tok mashinasi yakor chulg‘ami o‘tkazgichlaridan tok o‘tganda ularga ta’sir etuvchi kuchning yo‘nalishi qaysi qoida bo‘yicha aniqlanadi?

A. O‘ng qo‘l qoidasi; B. Chap qo‘l qoidasi;

C. Parma qoidasi; D. Amper qonuni.

84. Uch fazali sinxron generatorning stator chulg‘amida 3000 ayl/min chastotada aylanma magnit maydon hosil bo‘lsa, uning rotori qanday chastotada aylanadi?

A. Masala noaniq, chunki yakor chulg‘amidagi tok chastotasi noma’lum;

B. Masala noaniq, chunki rotor qutblari soni noma’lum;

C. 1500 ayl/min;

D. 3000 ayl/min.

85. Yakor toki I_a 2 marta oshca parallel qo‘zg‘atishli o‘zgarmas tok motorining aylantiruvchi momenti qanday o‘zgaradi.?

A. O‘zgarmaydi;

B. 2 marta oshadi;

C. Aniqlab bo‘lmaydi, chunki mashina qutblari berilmagan;

D. 4 marta oshadi.

86. Ikki qutbli sinxron generatorning rotori 1500 ayl/min chastota bilan ay-lanmokda. Yakor chulg‘amida hosil qilingan asosiy EYUK ga mos vektor qanday chastota bilan aylanadi?

A. 50 ayl/s; B. 100 ayl/s;

C. 25 ayl/s; D. 1000 ayl/s.

87. O‘zgarmas tok mashinasi yakor chulg‘ami o‘tkazgichlaridan tok o‘tganda ularga ta’sir etuvchi kuchning yo‘nalishi qaysi qoida bo‘yicha aniqlanadi?

A. O‘ng qo‘l qoidasi; B. Chap qo‘l qoidasi;

C. Parma qoidasi; D. Amper qonuni.

88. Gidrogeneratorlarda (a), turbogeneratorlarda (b) qanday rotorlar qo‘llani-ladi

A. a) noayon qutbli, b) ayon qutbli;

B. a) ayon qutbli, b) noayon qutbli;

C. Rotorni tanlash generatorning quvvatiga bog‘liq;

D. a) ayon qutbli, b) ayon qutbli.

89. Elektr mashinaning qanday qismini stator deb ataladi?

A. Mashinaning qo‘zg‘almas qismi;

B. EYUK hosil bo‘ladigan qismi;

C. Qo‘zg‘atish magnit oqimi hosil qilinadigan qismi;

D. Mashinaning aylanadigan qismi.

90. Sinxron generatorning yuklama toki induktiv xarakterda bo‘lganda, uning yakor ryeaksiyasi qanday bo‘ladi?

A. Ko‘ndalang;

B. Bo‘ylama magnitsizlovchi;

C. Bo‘ylama magnitlovchi;

D. Ko‘ndalang magnitlovchi.

91. O‘zgarmas tok motorining muvozanat tenglamasiga oid M – M_D = M₀ + M₂ bo‘lsa, motorning aylanish chastotasi qanday o‘zgaradi?

A. O‘zgarmaydi;

B. Kamayadi;

C. Aniqlab bo‘lmaydi, chunki mashina qutblari berilmagan;

D. Oshadi.

92. Sinxron generatorning induktiv yuklamasi oshirilganda, uning chiqish klem-malarida kuchlanish qanday o‘zgaradi?

A. O‘zgarmaydi;

V. Oshadi;

S. Kamayadi;

D. Avvaliga oshib, keyin kamayadi

93. O‘zgarmas tok generatori yakor chulg‘ami simlarida hosil bo‘lgan EYUK yo‘na-lishi qanday qoida bo‘yicha aniqlanadi?

A. O‘ng qo‘l qoidasi;

B. Chap qo‘l qoidasi;

C. Parma qoidasi;

D. Amper qonuni.

94. Sinxron motorning mexanik tavsifsi yuklama oshishi bilan qanday

o‘zgaradi?

A. Oshadi;

V. To‘g‘ri chizikli ko‘rinishda kamayadi;

S. O‘zgarmaydi;

D. Egri chiziqli ko‘rinishda kamayadi

95. O‘zgarmas tok motorining yakor chulg‘amida EYUK kamaysa, yakor toki va elektr tarmog‘idan oladigan quvvat qanday o‘zgaradi?

A. Tok va quvvat oshadi; V. Tok oshadi, quvvat kamayadi;

S. Tok va quvvat kamayadi; D. Tok kamayadi, quvvat oshadi.