Oqıw 3 kl

1.

Qosıqta

ne haqqında sóz

etiledi?

2.

Biz qanday

elde

jasaymız?

3.

Qosıqtıń

aqırǵı

eki

tobın

yadlap alıń.

1. Qosıqta gúz

benen

qıstıń

ózgesheligi qalay

berilgen?

2.

«Jer

shiresi»,

«Ańlar»

degen

sózlerdiń mánisin

túsinip

alıń.

3.

Qosıqtı tásirli

etip oqıń.

Qar jawǵanda

Gózzal azanda erte

turıp

sırtqa

shıqsa, hámme

átirap qarǵa malınıp

qalǵan

eken.

Quwanǵanınan

qolın shappatlap, baqırıp

jiberdi. Qansha waqıttan

beri: kútse de qar hesh

jawmaǵan edi.

apasınan

talay mártebe

soraǵan

edi.

— Qızım,

qar

ele

sonday

qalıń bolıp

jawadı,

azǵana kún suwıtıńqırasın, — dedi anası.

Mine, sol asıǵa kútken kúni

de keldi.

Ol

úyine

qarap juwırdı. Óytkeni, aǵası qaladan shana

ákelip

bergen edi.

Shana bolǵanda da

qanday! Otıratuǵın

aǵashları

da

túr-túr

boyaw

menen sulıw

etip

boyalǵan, — arqasında súyenip

otıratuǵın

jeri

de

bar. Úkesi sonda

túsinbey:

soraǵanda Gózzal:

—

Bul

shana,

—

dedi,

—

qar jawıp jer sırǵanaq bolǵanda seni

mindirip

aydayman.

Úyge

kirdi

de úkesi Zuxranı kiyindirip

shanasın

alıp dalaǵa

ketti. Tep-tegis qardıń

ústinde

shanasın zıńǵıtıp olay-bulay ayday basladı.

Qanday tamasha! Ekewiniń de quwanıshında shek

joq.

Aǵası

dalaǵa

shıqsa

ekewiniń de

betleri

almaday

qızarıp, shananı

tınbay aydap júr

eken.

Birese,

tóbege

minip

tómen

qaray

zımırasa,

birese

joldı

boylap

zıńǵıp

júr,

kishkene

Zuxra

aǵasın kórip:

mashındı

kórdiń

be? — dep baqıradı.

Al, Gózzal

bolsa onnan qalmay: — Aǵa, aǵa,

mınaǵan

qara,

qustay ushadı. Men Zuxranı alıp

ushıp

júrmen,

— dep Gózzal shanasın appaq

qardıń

ústinde zımıratıp aydap ketti.

Aǵası

olardıń

quwanıshın bóliskendey, mıyıq

tartıp

arqasınan

qarap qaldı...

Zubayda

Ishmanova

1.

Gózzal

ne ushın

quwandı?

2.

Aǵası qaladan ne alıp keldi?

3.

Sizlerde

usınday

quwanısh boldı

ma, bolsa

qısqasha

aytıp beriń.

Qızıl botinka

Men onı

Ásiyanıń ayaǵında kórdim. Tap-taza

qızıl bılǵarı

botinka, kózińdi qızıqtırıp jalt-jult

etedi.

Ásiyaǵa

apası

qanday botinka satıp ápergenin

kórdiń

be?

Tuw,

qanday

sulıw!

— Keshe etik satıp áperdim ǵoy. Aldıń — qıs,

botinkanıń saǵan

nege keregi bar?

—

Tuw

apa,

botinkadan

ayaǵım

tońbaydı.

Alıp

ber maǵan...

—

Qoy,

onnan

da

moynıńa

oraytuǵın

sharf

satıp

ápereyin.

—

Sharftıń

nege

keregi

bar?

Men paltonıń

jaǵasın

kóterip

júre

beremen... Apa, botinka...

— Qıstan botinka menen-aq

shıǵatuǵın bolsań,

etiktiń

keregi

bar

ma?

— Oh, qanday jaqsı! Endi

mende

sulıw

botinka

boladı.

Quwanǵanımnan sekirip túsip

apamnıń

betinen

súyip

aldım.

Sol kúni keshte Ásiyanikindey jap-jańa

qızıl

botinka

kiyip,

men de kóshege shıqtım...

Aradan biraz kún ótti. Qızıl

botinkanıń

da

qı-

zıǵı basıldı. Ekinshi sherektiń dáslepki oqıw

kúni

baslanǵanda,

qar

qırpalaqlap

jawıp

tur

edi,

al

Sabaqtan

úyge kún

bata

qayttıq. Qar

borap

tur. Uytqıp

ushqan

qırpaq

qar betke

sabalap

botinkanıń qısqa

qonıshınan

quyılǵan muzday qar

ayaǵımdı tońdırıp jiberdi.

Qalay qıpsalasam da

sharfsız jalańash moynıma

paltonıń jaǵası pana

bolar

emes.

Qoynıma samal húwlep, burqasınlaǵan

qar

denemdi

túrshiktirip

jiberdi.

— Ishsha!

Juwırıp úyge

kirsem, apam asxanada júr eken.

— He, tońdıń ba? —

dedi

dirdeklep

turǵan

meni kórip júzinde jumbaq kúlki menen.

Men juwap ornına qattı titirkenip, tońǵanımdı

bildirdim.

—

Qalay,

qıstan qızıl botinka

menen

shıǵa

ala-

sań

ba?

Men

úndegen joqpan.

Erteńine

kún

birotala suwıttı.

Túnde

jawǵan

qar

sharbaqtıń

aldın basıp

qalıptı.

Úyilgen

qarda

ılaqtay

sekirip

qońsı balalar

menen

biraz

oynadıq.

Tuw,

kún

qanday

suwıq,

qaltırap

kettim!

— Qaraǵım-aw,

mınawıń

ne?

—

dedi

apam

sırttan

kirgen

maǵan

renjip.

Ayaǵıma qarasam, qonıshımnan

quyılǵan qar

erip,

suw

bolǵan

botinkamnıń

eki

urtı

tap

jayınnıń

basınday

jalpayıp

ketipti.

Ózi

bayaǵı

tústi.

Búgin

qar

onnan da qalıń ǵoy, mınaw

menen

mektepke

shekem

de

jete

almaytuǵın

shıǵarman.

«Nege

ǵana etikti

dúkanǵa tapsır»,

dedim.

Apamnıń kózqarasınan bul sorawdı aytpay-aq

túsindim.

Mektepke

baratuǵın waqıt

ta

boldı.

Botinkanıń

da, sonday bir káramat

bolıp

qalsa

she?

Onda

álbette,

apam,

sózsiz

etikti qaytadan

satıp áperedi.

Men

usılardı oylaǵanımsha bolǵan

joq,

birden

qara bılǵarı etigim

dúrs

etip

aldıma

túsip

qalsa

bar

ma? Qarasam,

apam

qasımda

kúlip

tur.

Qolında tap-taza qızıl sharf.

«Oy, — apam-ay?!» Quwanıp

ketken

men

barlıǵın

umıtıp,

suw-suw

bolǵan qızıl

botinkanı

sheship

alıp,

esikten

dálizge

qarap

bir-aq

zıń-

ǵıttım.

—

Áy, kórse qızar

balam-ay!

—

dep

apam

maǵan

qarap gúrsinip qoydı. — Usı

qızıl botinka

ushın meni qanshelli

qıynadıń, endi hesh

nársege

keregi

joq sıyaqlı ılaqtırıp atırsań. Asıqpasań

ele

jaz

da

keledi,

qızıl

botinkanı

da

ele

izleyseń...

Z.

Shúkirov

1.

Apası

balaǵa

nege renjigendey boldı?

2.

Nege qızıl

botinka

kerek

bolmay

qaldı?

Ayaz

babam

keledi,

Jańa

jıl

yolkamızǵa.

Bayniyaz Qayıpnazarov

1.

Sizler Jańa jıldı

qalay

kútip

alasız?

2.

Yolka

aǵashın qalay bezeysiz?

3.

Jańa jılda ózińizdi qalay sezesiz?

4. Qosıqtı

tásirli

etip

oqıń.

Yadlap

alıń.

Jańa jıl tilekleri

Shıraqlarım, meniń

mınaw,

Jańa jılǵa tileklerim,

Hár

insannıń

máńgi

soqqay,

Tınıshlıq dep

júrekleri.

Tınıshlıq dep

húkim

súrgey,

Bárshe adam dos bolıp júrgey,

Kórmegey urıs-qaǵıstı,

Dúnya bolǵay bir naǵıshlı.

Kegi

barlar

ketkey

jarasıp,

Bir-birine qushaq ashıp,

Balalarım urıs kórmey,

Áy,

qudayım,

óse

bergey!

Jańa jıldıń bosaǵasın,

Quwanısh penen atlaǵaymız,

Qushaq

ashıp

Ayaz

babam,