Ádebiyat 10-kl
.pdf«Teńin tapqan qız» degen at penen qayta isleydi. Bul pyesa 1956-jılı qayta islenip, kóp jıllar dawamında teatr repertuarınan turaqlı orın alıp keldi.
Á.Ótepov pyesalar menen birge, «Jol bolsın saparǵa shıqqan joldaslar», «Keldik», «Araq keldi», «Qasıp jiber, osıp jiber» h.t.b. qosıqların jazdı. «Háy-haw, bul kim», «Qáynisi menen kelinshektiń aytısı», «Aytayın ba, qaytayın ba» h.t.b. incenirovkaların qosıq penen jazsa, 1924—1925-jılları «Shaxizada» degen dástan da jazadı.
Dramaturgtiń atı atalǵan dramalıq shıǵarmalarınıń kópshiligi derlik óz dáwiriniń real waqıyaların sóz etedi. «Gúman» pyesasınıń ideya-tematikası da avtordı zamanagóy dramaturg sıpatında tanıta aldı. «Gúman» pyesasınıń qaharmanları Murat penen Ajar arasındaǵı kelispewshilikler óz ara kelip shıǵadı. Murat rayonlıq shiyki zat tayarlaytuǵın bólimin basqarsa, kelinshegi Ajar rayonlıq atqarıw komitetiniń is basqarıwshısı bolıp isleydi. Dramadaǵı baslı konflikt Murat tárepinen kelip shıǵadı. Ol kelinshegi jumıstan sál keshigińkirep kelse «nege keshiktiń», «keńsede kimler menen sóylestiń» dep sál nársege gúmanlanıp, jánjel shıǵaradı. Ózi gúmanshıl adamǵa úyinde xızmet islep júrgen Márziya da «Sen komandirovkaǵa ketken kúnnen baslap kún batıwdan úyde úsh-tórt jigit payda boladı Men túni menen samovar qaynatıw menen júremen...úyińde shaǵal-máslik sol kúni boladı» dep sóz beredi. Burınnan gúmanshıl adamǵa ósekshil Márziyanıń sózi qosımsha boladı, bunıń keyni Ajardıń mezgilsiz ólimi, Murattıń qamalıwı hám biyguna náresteniń jetim qalıwı menen juwmaqlanadı. Pyesadan shıǵatuǵın juwmaq sonda, «Gúman iymannan ayıradı» degen xalıq naqılın eske salıw menen birge, bir xojalıqtıń ıdırawına sebepshi bolǵan Murat hám Márziya sıyaqlı adamlardıń jaramsız is-háreketlerin áshkara etedi.
«Teńin tapqan qız» pyesası. Á.Ótepovtıń «Teńin tapqan qız» pyesasınıń waqıyaları dramaturgke jaqınnan tanıs bolıp, 1960-jıllardaǵı ózi jasaǵan dáwirden alıp jazıladı. Ondaǵı bas másele —hayal-qızlardıń óz teńine qosılıp, erkin hám baxıtlı turmıs qurıwǵa haqlı ekenligin kórsetedi.
Pyesanıń mazmunı tómendegishe. Sháleke degen jası ádewirge barǵan bay adam baylıǵına isenip «qaysı
141
qańǵırıp júrgen ash-áptadalar qızın bermes eken» dep awıldaǵı eń jarlı balıqshı Sultamurattıń qızı Tillaxandı hayal ústine almaqshı boladı. Bul pikirin ózine jaqın adamlarǵa aytıp «Sultamurat jarlı adam, bir-eki maldıń xabarın aytaǵoysam, ol qızın bereqoymaspa eken» dep oylasadı. Pikiri maqullanǵannan soń, ol qızdıń úyine bir topar jawshı jiberedi. Dramaturg Sháleke obrazı arqalı baylıq bolsa hámme nárseni islewge boladı degen tar túsinikte jasap atırǵan ayırım topas xarakterdegi adamlardıń tipikalıq obrazın dóretedi. Sháleke baydıń Tillaxandı ayttırıp kelgenine dáslebinde Sultamuratta, hayalı Máryam da isenbey turadı. Olar «Qoy oynap atırǵan
shıǵarsız, bunı kisi esitse kúler» dese, ekinshiden |
Sháleke |
bay qızın ózine emes balasına ayttırıp kelgen |
shıǵar |
dep oylaydı. Lekin, jawshılar Tillaxandı balasına emes, Shálekeniń ózine ayttırıp keldik,—degennen soń waqıya biraz shiyelenisedi. Sultamurat penen Máryam dáslebinde «Beretuǵın qızım joq, ólip qalsam da» degeni menen keyin ózin basıp, jaǵdayǵa iykemlesedi. Úyinde «hadaldan tawıǵı, haramnan bir pıshıǵı joq» Sultamurat hám Máryam bir esaptan baydıń malın alıp, mal-hallı bolıp qalıwdı shep kórmeydi. Bul arqalı dramaturg sol dáwirdegi bir tapqanı bir tapqanına jetpey, joqshılıqtan kózi aǵarǵan, hátteki kim ne dese soǵan isenip, óz pikirin erkin ayta almay joqshılıq ezip taslaǵan kámbaǵal adamlardıń tipik obrazın jasay alǵan. «Sezikli sekirer» degendey úyine bir topar adamlardıń kelgenine Tillaxan tınıshsızlanıp «Apa, jańaǵı adamlar nege kelgen eken» dep soraydı. Sonda
Máryam |
qızına |
«Balıq satıp alayın dep kelgen eken, |
balıq alıp |
ketti» |
dep ótirik juwap beredi. Lekin anasınıń |
bul juwabına qızı isenbeydi. Dramaturg Tillaxannıń sol waqıttaǵı ishki keshirmelerinen ótip atırǵan tolǵanısların qosıq penen bılayınsha sheber súwretleydi:
Qıyınlıq keltirdiń qırshın jasımda,
Iqtıyar bolmadı jalǵız basımda,
Járdem berer adamım joq qasımda,
Kúnnen kúnge piter boldı ıǵbalım.
Aradan kóp waqıt ótpesten Sháleke qızdı alıp ketiwge keledi. Pyesadaǵı Tillaxannıń hám Sálmen muǵallimniń
142
obrazı usı jerde ashıladı. Tillaxan endi qudaydıń qılǵanına qayıl bolıp otırmaydı. Shálekeniń qanlı pánjesinen qutılıp óz teńin tabıwdıń jolın izlestiredi. Ol Sálmen muǵallim menen wádeni bir jerge qoyǵannan soń, tek ǵana sonnan járdem kútedi. Sháleke kelgennen soń Tillaxan da, onıń ata-anası da úlken gúyzeliske túsedi. Qız bolsa Shálekege tiygisi kelmeydi, ata-anası bolsa onıń malın alıp qoyǵan, aman-esen Shálekege uzatqısı keledi. Ásirese, olar Sálmen muǵallimniń kesapatı tiyip istiń nasırǵa shawıp ketiwinen qorqadı. Dramaturg pyesadaǵı usınday turmıs waqıyaların hárbir qaharmannıń ishki gúyzelisleri, óz ara dialogları arqalı sheber asha alǵan. Sálmenniń wádeli waqıttan keshigiwi, onıń ústine anasınıń «Sháleke seni kóriw ushın ústińe keler» yamasa «Solay bolsın shıraǵım, qartayǵan kúnimizde júzimizdi tómen qarata kórme» qayta-qayta násiyatlawı Tillaxandı biraz albıratıp taslaydı. Tillaxan ishinde qanshelli dárt bolmasın «soqırdıń sońına baq» degenindey hámme nárseni shıdamlılıq penen jeńedi hám anasına «Jaqsı apa, oyaǵınan qáterjam bol...» yamasa «túsindik ǵoy, maqul degen soń bolǵanı emespe» dep anasın tınıshlandıradı.
Pyesadaǵı Tillaxan obrazı talayına kónip otırmastan, kelesheginen úlken úmit kútip jasawǵa umtılıwshı shıdamlı hám ozıq oylılıǵı menen ajıralıp turadı. Sálmen obrazı da 20-jılları xalıq arasına aǵartıwshılıq hám bilim nurların
sebiwge |
belsene qatnasqan aldıńǵı qatardaǵı ziyalı hám |
ozıq oylı |
dáslepki muǵallimniń obrazı bolıp tabıladı. Ol |
ne islese de eldegi jarlı-jaqıbay adamlardıń arın arlawǵa, ápiwayı xalıqtıń sana-sezimin ósiriwge hám jańa adamdı tárbiyalawǵa xızmet etedi. Tillaxandı Sháleke baydıń uwlı tırnaǵınan Sálmen kelip qutqaradı.
Á. Ótepov bul pyesasın komediya dep ataǵan. Shınında da, pyesada kúlkili háreketler kóplep ushırasadı. Pyesada adım jerde Sháleke baydıń ersi is-háreketleri áshkaralanıp otıradı. «Teń-teńi menen»—degenindey, pyesada Sháleke Tillaxannıń teńi emes, degen astarlı máni kelip shıǵadı.
Solay etip, dramaturg Á.Ótepov izinde bay hám ólmes miyraslar qaldırǵan talant iyesi boldı.
143
Teńin tapqan qız
(komediyadan úzindi)
(Qaraqalpaqstan awıl turmısınan alınıp jazılǵan 5 perdeli pyesa)
1928—1929-jılları jazılǵan
Abdiraman Ótepov házirge shekem óziniń qunın joǵaltpay, kópshiliktiń alǵısına miyasar bolıp kiyatırǵan, házirde Qaraqalpaq mámleketlik muzikalıq drama teatrınıń turaqlı repertuarınıń biri bolǵan bul pyesasın dáslep 1925-jılı I aktlı «Sháleke bay» degen at penen Qonıratta jazǵan edi.
Avtor bul komediyanı Tórtkúlge kelgennen keyin 1925jılı qayta islep shıqtı.
Qatnasıwshılar:
Sháleke—bay adam, aqsaqallı, jası 64 te.
Názigúl—baydıń hayalı, boslaw adam, jası 55 te Bekmurat—baydıń balası, áwmeserlew, jası 18 de, orta kiyingen.
Jamal—baydıń diyqanı, ústinde jaman kiyim, jası 16 da. Shálim—orta jastaǵı kisi, baydıń qońısısı, jası 35 te. Tawmurat—baydıń aǵayini, shaqqanlaw jigit jası 40 ta. Sultamurat—jarlı adam, balıqshı, jası 40 ta,
Máryam—Sultamurattıń hayalı, jası 38 de, Tillaxan—Sultamurattıń qızı, jası 16 da.
Hábiy—axun-molla adam, basında sállesi bar, jası 50 de. Seyit—awıl adamı, jası 34 te.
Qosbergen—qayqı jigit, shabandoz, jası 28 de, Palwan—laqqılaw adam, jası 40 da.
Qayıp—awil jigiti, jası 24 te.
Aytım—bası taz, jası 30 da.
Ulbolǵan—kelinshek, jası 20 da.
Shazada—qız, jası 18 de.
Mayshúkir—qız, jası 18 de. Qatıysha—qız, jası 16 da.
Arzıxan—kelinshek, jası 28 de. Sudya—jası 29 da.
144
Xatker—jası 30 da.
Sálmen—jası 20 da,
Miliciya—jası 20 da.
1-Perde
Saxna ashılǵanda qaraqalpaqtıń bayınıń úyi, úyde jaqsı kiyiz tósewli, qarshın, boqjama, qazan-tabaq átashtannıń basında quman, sháynek-keseler tur. Tórde Sháleke paxta tútip, Názigúl sharq iyirip otıradı.
Sháleke—(Basın kóterip alıp, ashıwlanıp). Aspandı jerge túsirseń de, men oylaǵanıma jetpey qoymayman.
Názigúl—Men xalıqtıń gápinen qashıp ayta qoyıp edim,
endi |
ıqtıyar |
ozińde, meniń |
ústime |
bir túwe eki |
qatın |
|||
al. Ne qılayın, qudayım jalǵızım saw bolsın. |
|
|||||||
Sháleke—Qanday isnat bolatuǵın edi, meniń bir ózim |
||||||||
emes, |
jurttiń |
bári |
de |
eki |
qatın |
aladı. |
Jalǵız |
maǵan |
qaraǵanda jurt kúlse, kúle qoysın. |
|
|
|
|||||
Názigúl — Jurt |
qatın |
alsa, bir |
sıltaw |
menen |
aladı, |
|||
birew perzenttiń joqlıǵınan, birew jaslıqtıń áserinen, sen bolsań alpıstan astıń. Qudayǵa shúkir, perzentiń bar,
malıńdı sıyǵıza almaytuǵın |
bolǵan |
soń aytıp |
otırǵanıń |
ǵoy, bolmasa uyalmay qaysı |
betiń |
menen qız |
alaman |
dep otırsań? Onnan ana jalǵız balańa qolaylı bir jerden pátiya oqı. Soytip biz de balalı bolıp, kelin túsireyik, muradımızǵa jeteyik.
Sháleke — Sen kóp sampıldama, bul aytıp otırǵanıń báribir meniń qula ǵıma kirip shıqpaydı, qartaydıń deyseń, meniń saqalım aǵarǵan menen, jasım ozǵan menen, kewlim tolǵan joq. Sendey qatın qızdı qartaytıp qartayatuǵın Sháleke shıǵarman (qozǵalıp otıradı). Quday atqan mal deseń qora tolı, abıray deseń kúshli, hálime ılayıq bar. Qaysı qańǵırıp júrgen ash-ápendiler qızın bermes eken. Aha, oynap, júrgen ekenseń, oynama qatın kórsetermen kózińe!
Názigúl—qoydıq, alatuǵın qızıńdı ala ber, biz sózdiń kelejaǵın ayttıq, bir túwe eki-úsh qız al. Búgin alsań da basım aynalmaydı, nan jegennen ańsat.
(Asıǵıp, albırap Bekmurat kiredi).
10—Qaraqalpaq ádebiy atı, 10-kl |
145 |
2-kórinis
Bekmurat—Apa nan ber, ash bolıp qaldım.
Názigúl — Aǵań qız alayın dep atır, sol saǵan nan pisirip berer. Házir úyde nan joq.
Bekmurat—Apa-aw, ıras pa, aquday qız aladı (Úydiń ishinde juwıradı)
Sháleke—(Kózin alartıp, Názigúlge qarap) Kórdiń be, maqawlardıń qasaqanaǵa aytıp otırǵan sózin.
Bekmurat—(quwanıp) Aǵamnıń qız alajaq bolıp júrgeni ıras pa?
Sháleke—Íras, maqawdıń tuqımı, aldırmayın deppediń? Bekmurat—Jaǵ-aw soradıqdaǵı, (juwırıp shıǵıp ketedi).
Sháleke — Attegene. Ol |
maqaw |
balaǵa |
nege |
aytıp |
qoydım, jurttıń bárine ytıp, |
búldirip |
qoymasa |
bolar |
edi, |
ol atańa nálet, sır shashıp qoymasa bolar edi. |
|
|||
(Basın shayqap otıradı) |
|
|
|
|
3-kórinis
(Awzında nan, gúbirlep Bekmurat kiredi).
Bekmurat Aǵa-aw, men bunnan Pal aǵamnıń úyine barıp edim, biraz adamlar tolıp otır eken, men ayttım, biziń aǵam qız alayın dep atır, súyinshi ber dep edim, enepattay qant penen nan berdi, minekey.
Sháleke — (Ornınan turıp) Há, iymansızdıń balası, abırayımdı tókken ekenseń-ǵoy, qudaydan tap.
(Bay uradı, Bekmurat way-way saladı). Názigúl—Urma balamdı, seniń qız alǵanıń jurtqa dári
me, onı urǵansha meni ur.
Sháleke—Saǵan da kerek bolsa (basına uradı, Názigúl, Bekmurat jılap otıradı, bay esikke barıp dawıslaydı) Jamal! Jamal!
|
|
4-kórinis |
|
|
(Ústinde jaman kiyim, basında qurash |
qasınıp, awzı- |
|||
bası qara ǵojalaq |
bolıp |
Jamal |
kiredi). |
|
Sháleke — Bar, |
sen |
Tawmurat janımdı |
shaqırıp kel. |
|
(Jamal taltańlap oyaq-buyaǵına |
túpirinip shıǵıp ketedi). |
|||
146
Sháleke—(bılay-bılay júrip). Qánekey, sizler jıǵarmekensiz, ya men jıǵarmekenmen, kóre qalıńız sizler. Quday taala mal bergen soń aldımdaǵı malım saw bolsın. «Qız táńrisi—mal degen» (Jamal kiredi).
5-kórinis
Jamal—Aǵa, shaqırǵan adamıńız kire bersin be?
Sháleke— K irebersin.
6-kórinis
(Tawmurat hám Jamal kiredi)
Sháleke—Kelińiz, shıraqlarım, mınayaqqa shıǵıń.
(Tawmurat, Jamal otıradı)
Sháleke—Tawmuratjan, sizlerdi shaqırǵanımnan maqsetim, aǵań qartayǵanda jigit bolǵısı keldi. Ǵarrılıqtıń aldı, jigitliktiń sońı, quday taalanıń bergen dáwletiniń arqasında hesh nársege záriw bolǵanım joq, solay da bolsa, qartayǵan halda táqáret suw jılıtıp beretuǵın táwir jerden meǵan bir qız alıp beriń, sonı aytayın dep sizlerdi shaqırıp otırman.
Jamal—Háw, aǵa, ras aytıp otırsań ba? Qoy, oynap aytıp otırǵan shıǵarsań. Bunı jurt esitpesin, mınaw masqarashılıq-ǵoy.
Sháleke—(Jaratpay) rasım balalar.
(Názigúl qabaǵın túyip dalaǵa shıǵıp ketedi).
Tawmurat—Durıs aǵa, qız almaytuǵın kisi joq, jurttıń jası —siziń ǵarrılıǵıńız teppe-teń. Biraq zamannıń túri jaman, eki qatın aldırmaydı deydi, qalıń mal da bunnan bılay qoyıladı eken dep jurt bir nárseni aytadı, sol kárası bolmasa, sizge tap tayın. Qaysı qaraqalpaq qızın bermeydi, bári de beredi.
Sháleke—(Kúlip) Ha-ha Tawmuratjan. Ata balasısańǵoy, adamnıń kewlindegini aytasań, al qalıń mal, eki qatın alıw haqqında shıqqan nızam biziń jurtqa kelip tarqalmasa kerek. Sebebi, nege deseń, qaladaǵı Xojamet diywanı joranıń xatkeri-ǵoy, túnew kúni sóyleskenimde «way,
147
aǵay ózlerimiz barmız, ǵam jeme, burınǵı waqtıńnan da artıǵıraq shalqaya ber» degen edi, ǵam jeme qoshshım.
Tawmurat— Jaqsı, onda bizlerge aytatuǵın xızmetińiz bolsa, ayta berińiz. Qolımızdan kelgenshe pitkereyik.
Jamal—Men Sháleke aǵamnıń qız alaman dep otır-
ǵanına ele inanbay otırman. Eger |
alatuǵını ıras |
bolsa, |
||
bul |
masqarashılıq. Tórinen góri jaqın bolıp otırǵanda, |
|||
eki |
quday bergen balası bar, bir jetim jesir, yaki qallash |
|||
sorı |
qaynaǵannıń qızın alıp berermiz, biraq sońǵı kúnde |
|||
kóz |
jasına qalamız. |
|
|
|
Tawmurat—Jáke, olay emes, bes kún bolsa da waqtı |
||||
xoshlıq qılayın dep otaǵası oyda |
joq jerden oylanǵan |
|||
eken, ayanbastan xızmet etip bir erdi gózleyik. |
|
|||
Sháleke— Jamal, men seniń qarındasıńdı alayın dep |
||||
atırǵanım joq, maǵan qır kórsetip otırǵanıń |
shiǵar, |
men |
||
qurı |
qalmayman, meniń malım saw |
bolsa, |
sendey |
jalań |
ayaq qallashtıń únin shıǵarmay, sózsiz óshiremen, awzıńa kelgendi sampıldama!
Jamal—Biz sampıldasaq ta, sampıldamasaq ta bolǵanımız.
(Shıǵıp ketedi).
7-kórinis
Sháleke—Qulat qulatatuǵın aspanıńdı, qaladaǵılarım saw bolsın, way atańa nálet jalańayaq, men bir jeńil ayaq-ǵoy, xızmetime barıp kelip turar desem, zakon oqıydı ǵoy.
Tawmurat—Aǵa, ne qılasız onıń sózin. Qánekey, kún bosa kesh boldı, ózińizdiń diydilep júrgen birewińiz bar shıǵar..
Sháleke—Meniń diydilep júrgenim Sultamurat tiyekliniń qızı. Sultamurat qallash adam, balıq jep awqat etip júrgen, bir, eki maldıń deregin ayta ǵoysań, ol qızın bere qoymas pa eken? Basqa hallılaw adamnıń qızın ayttıra qoysaq «ǵarrı» dep tamaǵı toq bolǵan soń bermes, Sultamurattıń ózine de túnew kúni kórip, qulaq qaǵıs etip edim.
Tawmurat—Onıń qızı jas emes pe ken?
Sháleke—Qız jas bolatuǵın ba edi, on tórt-on besine kelip qalsa kerek. Eger ala qoysam taza kiyim kiyindirip, azlap tárbiya bersem, táwir bala kórinedi.
148
Bekmurat—Haw, aǵa, ol qız meniń menen jas, bizler qamısqa barǵanımızda, birge sırǵanaq tewip oynap júrgen qurttay-ǵoy, ol saǵan qatın bolmaydı, qurtay-qurttay!
Sháleke — (Ashıwlanıp) Otır! Qara, saǵan sózdi kim úyretip qoydı maqawdıń balası, seniń...
Tawmurat—Jaqsı onda soǵan baraman, qasıma kimdi alıp keteyin?
Sháleke—Qasıńa Hábiy axundı da al. Berdaq atalıqtıń balasın al, sondaydan alıp barmasań, bir degennen qansha ash otırsa da, qızın bermes, biraq awzınıń tolısın sorasa da berińiz, tezden malın berip uzatıp alayıq. Usı barǵanıńızda kele ǵoysa qudalardı alıp kele ber.
Tawmurat—Jaqsı, onda men turip kettim (Turıp ketedi,
Sháleke qolına bir tayaqtı alıp, Bekmurattı ura baslaydı, Názigúl keledi).
Názigúl—Onı urma, meni ur, nege oǵan tiyeseń, onıń qanday jazıǵı bar edi? (Úydiń ishi ala sapıran boladı).
Perde túsedi
II Perde
1-kórinis
Jarlı balıqshınıń turmısı. Bir qazan, eki tabaq, mardan ishinde balıq, shortan bar. Qazan asıwlı, balıq tolıp qaynap turǵan, qasında Tillaxan uwıldırıq kómip, qamıstıń otına pisirip otır.
Sultamurat—Qatın, usı búgin qazam maylanbaydı, eki shortan túsiripti, usı peyili bolsa, bıyıl qıstan aman shıqsaq bolar edi, dım tarıqtım.
Máriyam—Neqılar deyseń, shabazım, iyt etin jep otırǵan ashlıq joq. Úshewimizdiń tamaǵımızdıń ilajı bolardaǵı.
Sultamurat — Sen keshegi awılǵa kelip júrgen orıstıń sózin ańladıń ba? Ózi orıs bolsa da, pay zańǵar sóyleydi. Sen oǵan qara qatın, (túrgelip) qoldı bılay julqıp kelip sóyleydi. Pay dilmash eken-aw, onnan qalsa ústindegi kiyimleri monshaqtay dúp-dúziw, ayaǵına porımlı etik kiyip júr, dım jaqsı kórdim.
Tillaxan—Aǵa-aw, ol orıs emes eken, usı tamǵalınıń awılındaǵı Mamıttıń balası deydi. Oqıwǵa ketken eken,
149
sonnan kelipti, keshe bizler balıq qırshıp otırǵanda kórip, ayap ketti.
Máriyam—Usı maqaw dúnyanıń xabarın biledi. Onıń qasında ne qılayın dep tur ediń ele, orıslarǵa berse qáyteseń?
2-kórinis
(Tillaxan shıǵıp ketedi)
Tawmurat — Sultamurat aǵa, «ayran soraǵan shelegin jasırmaydı» degen naqıl bar. Sol aytqanınday, qonaqlarıńnan
jol |
bolsın |
sora. |
|
|
|
|
|
Sultamurat—(Qorqıp) Qáydem, qanday jol bolsın soras- |
|||||
tırarımızdı, |
ózlerimiz |
de |
sasıp qaldıq. |
|
|
|
|
Tawmurat—Biziń bunda kelgendegi maqsetimiz hámmeniń |
|||||
endigi qalıp turǵan jas úlkeni Sháleke |
baydıń |
sizge bir |
||||
mútáji túsken eken, |
sonı |
aytayıq, pitse |
pitkerip |
keteyik |
||
dep |
keldik. |
|
|
|
|
|
Sultamurat—Ayta berińiz, qoldan kelgendey nárse bolsa janımız benen pitkeremiz-ǵoy, bizlerdey adamnan mútáji pitetuǵın bolsa.
Tawmurat—Axun aǵa, siz aytıń, hámmege birdey dawagóysiz ǵoy.
Axun Úhhe-úhhe. Sultamuratjan, bizlerdiń kelgenimiz
Sháleke bay siziń qızıńızdı soratıp jiberdi. Bizler |
soǵan |
kelip otırǵan jawshımız. |
|
Sultamurat — Haw, Sháleke bolsa, abıraylı bir |
adam |
hám baylıǵı bar, men bolsa mınaw balıq penen kúnimdi kórip otırǵanım. Onıń balasına meniń qızım teńles bola ma eken? Qoy, oynap aytıp otırǵan shıǵarsız, bunı kisi esitse kúler.
Máriyam — Óybey, biziń Tillaxandı Sháleke balasına ayttırıp jiberdi deyseń be, qoy inanbaymız. Balıq sasıp otırǵan jaman qızımızdı Shálekeniń balası ne qılsın?
Axun—Joq, balasına ayttırǵan joq, ózine ayttırıp jiberdi. Qartayǵan halda táháret suw jılıtıp beriwge qol-ayaǵı jeńil bala jaqsı boladı dep—(Sultamurat sam-saz bolıp otıradı)
Máriyam—Óybey, men balasına soratqan desem ózine sorattıra ma, qoya gór. Shálekeniń uzatqan qızı Mennen
150
