Сарматтар

302. Б.з. ІІІ-Ү ғғ. далалық тайпаларда “полихромдық стиль” деп аталған сәндік өнер дамыды, оған не тән?

А. Әшекейлеудің әр алуан техникасы

В. Тері бұйымдарын көбірек пайдалану

С. Әшекейге сүйекті көбірек пайдалану

Д. Үй жануарларын кескіндеу

Е. Мүсін жасаудың дамуы

303. Б.з. ІІІ-Ү ғғ. зергерлік өнерде көбірек қолданылған метал?

А. Алтын-

В. Күміс

С. Қола

Д. Мыс

Е. Темір

304. Полихромдық стильдің, скифтік-сібірлік аңдық стилді ауыстыруының басты себебі не?

А. Сарматтарда таптардың пайда бола бастауы

В. Еуразия далаларына грек мәдениетінің енуі

С. Көшпенділер арасына парсы мәдениетінің енуі

Д. Ғұндардың батысқа жылжуы

Е. Рим мәдениетінің далаға дендеп енуі

305. Сарматтар еліміздің батыс аумағын қай кездері мекендеген?

А. Б.з.б. 8 ғасыр-б.з.-дың 5 ғасырында-

В. Б.з.б. 6 ғасыр-б.з.-дың 6 ғасырында

С. Б.з.б. 5 ғасыр-б.з.-дың 6 ғасырында

Д. Б.з.б. 3 ғасыр-б.з.-дың 6 ғасырында

Е. Б.з.б. 8 ғасыр-б.з.-дың 3 ғасырында

306. Дайлардың апарн тайпасынан шыққан Арсақ (Аршак) бастаған көшпелілер б.з.б. 248-247 жылдары қай мемлекеттің үлкен бөлігін басып алып, Аршакидтер әулеті билігінің негізін салды?

А. Бактрианың

В. Кушан мемлекетінің

С. Эфталиттер мемлекетінің

Д. Парфияның-

Е. Урарту мемлекетінің

307. Сарматтардың абыз әйелдері жерленген қорымды көрсетіңіз.

А. Білеулі

В. Түгіскен

С. Бесшатыр

Д. Ерім

Е. Бесоба-

308. Басын артқа қайырып, аузын ақситып жатқан қасқыр мүсіні, киік, таутеке бастары бейнеленген сүйек қасықтар табылған және үш савромат жауынгері жерленген, біршама зерттелген қорым?

А. Сынтас қорымы-

В. Берел қорымы

С. Бесоба

Д. Күйікқала

Е. Топырақтөбе

309. Соңғы сармат кезеңінің Атырау облысы Жылыой ауданы жерінен табылған ескерткіші.

А. Ақтөбе

В. Аралтөбе-

С. Түгіскен

Д. Қойқырылған

Е. Топырақтөбе

310. “Сарматтар Скифия жеріне басып кіріп, жер-суын басып алады да, халқын қырғынға ұшыратады”. Бұл кімнің дерегі?

А. Геродот

В. Страбон

С. Сыма-Цянь

Д. Диадор

Е. Марцеллин

311. Сармат тайпаларын көрсетіңіз:

А. Массагеттер, аргиппейлер

В. Исседондар, аландар, аорстар

С. Аримаспылар, сирактар, роксоландар

Д. Сирактар, росоландар, аорстар, аландар

Е. Сирактар, аландар, ғұндар, аорстар

312. Сарматтар қай тілде сөйледі?

А. Иран

В. Латын

С. Грек

Д. Фин-угор

Е. Славян

313. Кімдермен араласу сарматтарды түркілендіріп, түркі тілінің ықпалына біржола көшірді?

А. Қаңлылармен

В. Сақтармен

С. Үйсіндермен

Д. Қыпшақтармен

Е. Ғұндармен

314. Хронологиялық тұрғыдан сарматтар мәдениеті неше кезеңге бөлінеді?

А. 2

В. 3

С. 4

Д. 5

Е. 6

315. Сарматтардың негізгі шаруашылығы қандай болды?

А. Отырықшы мал шаруашылығы

В. Көшпелі мал шаруашылығы-

С. Егіншілік

Д. Аңшылық пен балық аулау

Е. Металлургия

316. Археологтар сарматтардың жерлеу орындарынан қандай грек құдайының бейнелерін жиі кездестіреді?

А. Герместің

В. Зевстің

С. Гефестің

Д. Посейдонның

Е. Дионистің

317. Сармат шеберлері бірнеше ағаш түрінен жасалған садақты немен желімдеді?

А. Ағаш желімімен

В. Қына желімімен

С. Тас желімімен

Д. Балық желімімен

Е. Малдан алынатын желіммен

318. Сарматтардың жерлеу орындарына жүргізілген археологиялық зерттеулерге қарағанда, сармат қоғамының дамуына қай халықтың мәдениеті әсер еткендігі байқалады?

А. Иран

В. Қытай

С. Грек

Д. Рим

Е. Үнді

319. Біздің заманымыздың ІҮ ғасырында Сармат-алан тайпаларын кімдер талқандады?

А. Телелер

В. Түріктер

С. Ғұндар

Д. Скифтер

Е. Парсылар

320. Орталық Қазақстанның ерте темір дәуіріне тән ескерткішті көрсетіңіз.

А. “Мұртты” обалар-

В. Жатаған обалар

С. Биік обалар

Д. Күмбезді обалар

Е. Жұлдызды обалар

321. Сарыарқаның ерте темір дәуірі ескерткіші Тасмола деген атпен белгілі. Бұл мәдениет қай тайпаларға тән деп есептеледі?

А. Сарматтарға

В. Дайларға

С. Исседондарға-

Д. Массагеттерге

Е. Ғұндарға

322. Тасмола мәдениетінің ерекшелігі неде?

А. Көп адамдар жерленген

В. Қыш ыдыстар қойылмаған

С. Алтын әшекейлер кездеспейді

Д. Адам мен жылқыны қатар жерлеген-

Е. Адам мен сиырды қатар жерлеген

323. Ертедегі грек тарихшысы Геродоттың айтуынша, савроматтар “биік таулардың бауырында” тұрған кімдермен көрші болған?

А. Аргиппейлермен-

В. Дайлармен

С. Аландармен

Д. Ғұндармен

Е. Массагеттермен

324. Тіл білімі мамандары “аргиппей” сөзін латын тілінен қалай аударып жүр?

А. Жүйрік атты турлар

В. Құдіретті еркектер

С. Ақ жалды жүйрік аттардың иелері

Д. Тері киімділер

Е. Сегізаяқтылар

325. Археологтар Есіл өзенінің оң жағалауына орналасқан ерте темір дәуіріне жататын 5 қорғаныс қалқасынан тұратын бекініс қалашығын зерттеді. Ол...

А. Ақтау бекініс қалашығы-

В. Ұлыбай бекінісі

С. Бірлік бекінісі

Д. Алыпқаш бекінісі

Е. Бектеңіз бекінісі

326. Шығыс Қазақстанның далалық аймақтарында алып патша қорғандары кездеседі. Оның ең көп шоғырланған жерін Шілікті ескерткіші деп атайды. Шілікті қорымында барлығы қанша оба бар?

А. 21

В. 31

С. 41

Д. 51-

Е. 61

327. Екі адам жерленген, алтын бедерлі мүсіндер ғажайып шеберлікпен жасалған, 1960 жылы зерттелген Шілікті қорғандарының бірін көрсетіңіз.

А. Алыпқаш

В. Бірлік

С. Покровка қорғаны

Д. Алтын қорған-

Е. Зайсан қорғаны

328. Қазақстан аумағындағы ең көне б.з.б. 8 ғасырға жататын патша жерлеу орны № 1 – обадан ашылды. Бұл Қазақстан жерінен табылған үшінші алтын киімді адам ретінде танылып отыр. Осы жаңалықты ашқан белгілі ғалымды көрсетіңіз.

А. Ә. Марғұлан

В. М. Оразбаев

С. Ә. Төлеубаев-

Д. М. Елеуов

Е. Х. Алпысбаев

329. Шығыс Қазақстан ерте темір дәуірінің б.з.б. 5 - 4 ғасыр аралығын қамтитын кезеңі қалай аталады?

А. Берел кезеңі-

В. Боралдай кезеңі

С. Шілікті кезеңі

Д. Бесшатыр кезеңі

Е. Есік кезеңі

330. 1898-99 жылдары археолог ғалым З. Самашев Берел кезеңінің №11 обасынан айрықша сән-салтанатпен жерленген екі адамның мәйітін тапты және осы обадан...

А. Қола мүсіндер табылды

В. Темір мүсіндер табылды

С. 13 аю мүсіні табылды

Д. 13 жирен жылқы табылды-

Е. Саз мүсіндер табылды

331. “Аң стилі” өнері б.з.б. 7-6 ғасырларда шыққан. Ал, заттарды түйіршіктермен әшекейлеген “полихромдық стиль” қай кезде гүлденді?

А. Б.з.-дың 3-5 ғасырларында-

В. Б.з.б. 3-1 ғасырлар

С. Б.з.б. 1 ғасыр б.з.-дың 2 ғасыр

Д. Б.з.д. 1-б.з.д 3 ғасыр

Е. Б.з.д. 2-4 ғасырлар

342. Тасмола мәдениетіндегі “Мұртты” қорғандардың шығысқа бағытталуы, ескерткіштер салған жұрттың неге табынғандығын білдіреді?

А. Шолпанға

В. Жетіқарақшыға

С. Темірқазыққа

Д. Күнге

Е. Айға