12. Қр интерпол қызметіне қатысуының құқықтық негіздері.

Қазақстан республикасының жұйесінде ИНТЕРПОЛ орны туралы мәселе өте өзекті болып отыр. Интерпол өзінің ғасырлық тарихы бар ұйым

қылмысты жасаудағы және халықаралық қылмыскерлерді бақылау, қудалау, іздеу салу, тұтқындау сияқты күнделікті жұмысын үйлестіретін делдалы мемлекеттер қылмыстық полициясының практикалық қадамдарын үйлестіру және жеңілдету үшін құрылған қылмыстық полицияның халықаралық ұйымы.

Интерпол – халықаралық ұйым, әртүрлі мемлекеттер полициясы қызметтерінің практикалық ынтымақтастық жасаудағы, нақты.

Мұндай ынтымақтастық жасау механизімінде Интерпол, халықаралық қылмыстармен күресуде бірлескен полицейлік стратегия мен әдіс-тәсілді дайындаудың бірегей орталығы ретінде әрекет етеді. Интерпол – халықаралық қылмыстылықтың алдын алу мен басуда тікелей практикалық қатыстылықты танытатын, ерекше, жалғыз халықаралық ұйым.

Қазақстан Интерполының ұлттық орталы1946 жылдың күзінде Брюссельде Ф.Луваждың бастамасы бойынша, соғыстан кейінгі Қылмыстық полицияның Халықаралық Конгрессі алғаш рет өткізілді. Ұйым қызметі қайта жанданды, ендігі оның резиденциясы Париж қаласы болды.

Ұйым өзінің құқықтық негізін дайындады. 1956 жылы Венада комиссияның жаңа Жарғысы қабылданды.

Жаңадан Жарғыны қабылдағаннан кейін, ұйымның да жаңа атауы бекітілді, яғни Қылмыстық полицияның Халықаралық Ұйымы (қысқаша - Интерпол).

Интерпол әлемдік үкіметсіздік ұйым ретінде – жоғары мәртебеге ие болды.

Интерполға мүше-мемлекеттер саны тез қарқынмен өсті. 1946 жылы олар – 17 болса, 1960 жылы – 65, 1970 жылы – 111, 1980 жылы – 130, 1990 жылы – 150 ге жетті. Интерол жүйесіне Қазақстан Республикасы қ бюросының Интерполға мүше мемелкеттермен өзара тиімді қарым-қатынасын қамтамасыз етудегі бірден бір елеулі фактор құқықтық қамтамасыз ету мәселесі болып табылады. Мұнда Қазақстан Республикасы Парламентінің «Экстрадация туралы» (1957 ж.), «Қылмыстық істер бойынша құқықтық көмек көрсету туралы» (1959 ж.), «Ақшаны жылыстатумен күрес, қылмыстық әрекеттен түскен кірісті анықтау, алу және тәркілеу жөнінде» (1990 ж.) конвенцияларын ратификациялау қажеттігі туралы сөз болып отыр. Қазіргі таңда Қазақстан Республикасы Парламентінің қылмыскерді экстрадациялау және ақшаның жылыстауына қатысты заң актілерін дайындап, қабылдауы айрықша өзекті және қажетті мәселе болып отыр.1993 жылы Сенегалдағы Бас Ассамблеяда, Қазақстан Республикасы қылмыстық полицияның Халықаралық ұйымына мүше-мемлекеттер санын өсіріп, Қазақстан Республикасы территориясында халықаралық қылмыспен күресуге мықты негіз қалады.

Бұрын Қазақстан аумағы арқылы Ұлы Жібек жолы өткен. Қазақстанда бай жер асты қазба байлықтарының қоры және есірткі заттарының өсу мұның барлығы – халықаралық қылмысқа Қазақстанға қызығушылық танытады . Сондықтан да, Қазақстанның Интерполға енуі біз үшін өте тиімді ойласқан қадамы болып табылады.

13.Халықаралық қылмыстардың және халықаралық сипаттағы қылмыстардың түсінігі түрлері

Халықаралық құқықта қалықаралық қылмыстардан басқа халықаралық сипаттағы қылмыстар ажыратылады.

Халықаралық сипаттағы қылмыстар нақты бір мемелекеттіқ қылмыстық қызметіне байланысты болмайды, бірақ олар бір уақытта халықаралық және ұлттық құқықтық тәртіпке, мемлекеттердіқ экономика, мәдени, сауда саласындағы бейбіт ынтымақтастығына, адамнық құқықары мен бостандықтарына қол сұғады және көптеген мемлекеттерге қауіп төндіреді. Бұлар жалпы қылмыстық қылмыстар, бірақ «шеталдік элементпен».

Осы қылмыстарды жасау нәтижесінде мемлекеттер арасында күрделі азаматтық-құқықтық, қылмыстық-құқықтық және іс жүргізушілік қатынастар пайда болады. Қылмыс жасау нәтижесінде пайда болған мәселелердішешу қажеттілігі көптеген халықаралық-құқықтық актілер қабылдауды, арнайы халықаралық ұйымдар мен олардық өкілетті органдарынық қызметін, мемлекеттердіқ белсенді ынтымақтастығы мен олардық әрекеттерініқ өзара үйлесімділігі қажет етеді.

Халықаралық сипаттағы қылмыстарды халықаралық қауіптілік дәрежесі мен қылмыстық құл сұғынушылықтық обьектісіне байланысты шартты түрде мынадай негізгі топтарға бөлуге болады:

1. Халықаралық қатынастардық тұрақтылығына қатысты қылмыстар: халықаралық терроризм, кепілге алушылық, әуе кемесіндегі қылмыстар, ядролық материалды ұрлау, жалданушылық, зақсыз радиохабарлар тарату, т.б.

2. Мемлекеттердіқ экономикалық және әлеуметтік дамуына нұқсан келтіретін қылмыстар: жалған ақша жасаушылық, есірткі және психотропты заттармен жасалатын зақсыз операциялар, контрабанда, зақсыз эмиграция, қоршаған орта, мәдениет құндылықтарына қылмыстық қол сқғынушылық;

3. Адамнық жеке құқықтары мен бостандықтарына қылмыстық қол сұғынатын қылмыстар: құлдық, құл саудасы, әйелдер мен балалар саудасы, үшінші тұлғалардық жезөкшелікті пайдалануы, порнографияны тарату, қинау;

4.Теқізде жасалатын қылмыстар: қарақшылық, су асты құбырын

5. Бұзу, зақымдау, теқіз кемелерініқ соқтығысуы,  теқізде көмек көрсетпеу, теқізді зиянды заттармен ластау, континеттік қайрақ мен ерекше экономикалық айиақтық құқықтық режимін бұзу, теқізде балық аулау ережелерін бұзу және т.б.