- •Дзяржавы на терыторыі Беларусі ў IX-XII стст. Грамадскі і палітычны лад. Службовыя асобы.
- •Права старажытных беларуских дзяржаў і яго асноўныя рысы. Адлюстраванне звычаёвага права ў пісаным заканадаўстве.
- •Міжнародныя пагадненні і васальныя дагаворы – крыніцы старажытнага беларускага права.
- •Утварэнне вкл. Фарміраванне тэрыторыі дзяржавы. Адміністрацыйна-тэрытарыяльнае уладкаванне ў XIII-XVI стст.
- •Дзяржаўны лад вкл ў XII-XVI стст. Вышэйшыя органы дзяржаўнай улады. Службовыя асобы цэнтральнай адміністрацыі.
- •Мясцовыя органы дзяржаўнай улады ў Беларусі ў XII-XVI стст.
- •Органы кіравання ў гарадах Беларусі ў XII-XVI стс. Магдэбургскае права ў гарадах Беларусі.
- •Клас феадалаў і саслоўе шляхты ў Беларусі ў XIV-XVII стст.
- •Крэўская ўнія вкл з Польшчай. Востраўскае пагадненне (гісторыка-прававая характарыстыка: прычыны заключэння, сутнасць, значэнне, наступствы).
- •Віленска-Радамская і Гарадзельская ўніі (гісторыка-прававая характарыстыка).
- •Прававое і сацыяльнае становішча сялян Беларусі. Змены ў прававым і сацыяльным становішчы сялян на працягу xvі-xvіii стст.
- •Прававое і сацыяльнае становішча гараджан Беларусі ў XIV-xviіi стст.
- •Люблінская ўнія (гісторыка-прававая характарыстыка).
- •Абласныя граматы: прычыны прыняцця, змест і значэнне.
- •Валасныя граматы: прычыны прыняцця, змест і значэнне.
- •Граматы беларускім гарадам на Магдэбургскае права (сутнасць, змест, значэнне). Крыніцы Магдэбургскага права.
- •Судзебнік Казіміра 1468 г.: крыніцы, структура, змест.
- •Статут вкл 1529 г.: крыніцы, структура, змест, значэнне
- •Статут вкл 1566 г.: прычыны распрацоўкі, важнейшыя палажэнні і асноўныя змены ў параўнанні з Статутам 1529 г.
- •Статут вкл 1588 г.: распрацоўка, прыняцце, новыя нрмы і важнейшыя палажэнні, значэнне.
- •Развіццё крымінальнага права вкл ў 15-16 стст.
- •Агульная характарыстыка грамадзянскага права вкл.
- •Асноўныя палажэнні працэсуальнага права вкл 15-17 стст.
- •Цэнтральныя судовыя установы ў вкл. Галоуны суд. (Трыбунал).
- •Замкавыя (гродскія) суды ў Беларусі.
- •Мясцовыя суды для шляхты: склад, кампетэнцыя, значэнне.
- •Суды для сялян Беларусі.
- •Дзяржаўны лад Рэчы Паспалітай. Сойн і яго дзейнасць.
- •Дзяржаўна-прававое становішча вкл ў складзе Рэчы Паспалітай.
- •Спробы правядзення рэформаў у Рэчы Паспалітай у другой палавіне 18 ст. Першы падзел Рэчы Паспалітай ў святле міжнароднага права.
- •Чатырохгадовы сойм Рэчы Паспалітай і яго заканадаўчыя акты. Канстытуцыя Рэчы Паспалітай 1791 г.
- •Таргавіцкая канфедэрацыя. Другі падзел Рэчы Паспалітай.
- •Пастанаўленне 1794 г. І трэці падзел Рэчы Паспалітай. Прычыны распаду Рэчы Паспалітай.
- •Сістэматызацыя права Беларусі ў першай палавіне 19 ст. Праект Зводу мясцовых законаў заходніх губерняў.
- •Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі ў канцы 18- пачатку 19 стст. Органы ўлады, мясцовага кіравання і суда.
- •Судовыя рэформы 1864 г. І асаблівасці яе правядзення у Беларусі.
- •Земская рэформа 1864 г. І асаблівасці яе правядзення ў Беларусі.
- •Беларусь у пачатку 20 ст. Дзейнасць беларускіх нацыянальных арганізацый. Лютаўская рэвалюцыя ў Рассіі і яе значэнне для Беларусі.
- •Спробы ажыццяўлення “права нацый на самавызначэнне” ў Беларусі. Усебеларускі з’езд (кангрэс) 1917 г.
- •Брэст-Літоўскі мірны дагавор. Абвяшчэнне Беларускай Народнай Рэспублікі. Устаўныя граматы.
- •Першая Канстытуцыя Беларускай сср.
- •Літойска-Беларуская сср: утварэнне, дзейнасць, ліквідацыя.
- •Канстытуцыя Беларускай сср 1927 г. (прычыны прыняцця, змест). Вышэйшыя і мясцовыя органы ўлады.
- •Канстытуцыя Беларускай сср 1937 г.: прычыны прыняцця, агульная характарыстыка. Змены ў сістэме і кампетенцыі органаў дзяржаўнай улады.
- •Савецкая дзяржава і права ў перыяд Вялікай Айчыннай вайны. Нямецкі акупацыйны рэжым у Беларусі. Партызанскі рух.
- •Беларуская дзяржава і права ў пасляваенны перыяд. Змены ў дзяржаўным апараце. Пашырэнне правоў рэспублікі ў канцы 50-х – пачатку 60-х гг. Хх ст.
Валасныя граматы: прычыны прыняцця, змест і значэнне.
Валастныя граматы выдаваліся у асноуным у выніку скаргі насельніцтва на самавольства адміністраціі. Адны з іх вызначалі памеры павіннастей, другія закранамлі только адну ці некалькі павіннастей. Валастныя граматы маглі распаусюджвать на адну воласть або на некалькі. На 3х – Гомельскай, Магілевской і Вітебскай. Правы сялян па Валастных граматах. (серветуты, копныя суды і правы выбара у сялянскія). Дзянне валастных грамат не абмяжоувалася тэрмінамі, частей за усе яны выдаваліся “до волі і ласкі нашай гаспадарска” – гэта значыть да новай пастановы адміністраціі. Калі такого указання не было, то меркавалася, что яны будуць дзейнічаць вечна.
Граматы беларускім гарадам на Магдэбургскае права (сутнасць, змест, значэнне). Крыніцы Магдэбургскага права.
Гарадскія граматы. Асноуная крыніца – мясцовая звычаёвае права. 1387 г. – Вільня
1390 – Брэст, Навагрудак – 1511 , Мінск -1499.
Судзебнік Казіміра 1468 г.: крыніцы, структура, змест.
Судебник великого князя Казимира – попытка кодификации норма уголовного права и судебного процесса в целях ограждения населения от произвола судей. В основе Судебника лежало местное обычное право, а также выработанные к этому времени процессуальные нормы. Судебник был принят на Сойме в 1468.
Написан Судебник на белорусском языке. Название самого документа в тексте – «лист» (грамота). Первый издатель назвал его «Статут Казимира»; сейчас утвердилось название «Судебник Казимира». При публикации в 19 в. Судебник условно поделили на 25 статей. Новое в Судебнике Казимира: - отказ от выкупа смертного приговора;
- определение преступления как противоправного деяния;
- идея индивидуальной ответственности за наказания (жена и дети преступника не наказывались, если они не знали о преступлении и не пользовались краденым);
- определение возраста ответственности (если семья преступника не могла заплатить штраф или компенсировать урон, в рабство отдавались жена и дети старше 7 лет);
- принцип аналогии закона (утаивание находки приравнивалось к краже);
- главной целью наказания признавалось устращение, а не компенсация потерпевшему, как при обычном праве.
Сдзебнік Казіміра 1468г. У 15 ст судзебнік не быу падзелены на артыкулы, быу падзелены на 25 артыкулау пры друку 19 ст. Злачынства у судзебніку Казіміра называецца – выступ із права. У Прывілеі Казіміра преступленія называлісь – праступкай. Судзебнік у асноным утрымлівау нормы крымінальнага і крымінальна-судзебнага права, хаця планавалася, что менавіта Судзебнік будзе з’яуляцца першай спробай заканадауства. Аднака і пасля выдачы Судзебніка, усе астатнія праваадносіны (акрамя крымінальных і крыміналь-працессуа) працягвалі рэгулявацца у кожнай зямлі па рознаму, у залежнасці ад мясцовага права. Работы па падрыхтоуцы першага Статута праводзіліся на працягу перш чверті 16 ст. Крыніцы для распрацоукі статута 1529 года – мясцовае звычаевае права, нормы пісанага права(граматы, прывілеі), судзебнік Казіміра 1468 года, нормы царкоунага-эканаміцчнага права, номры рымская права.