- •Дзяржавы на терыторыі Беларусі ў IX-XII стст. Грамадскі і палітычны лад. Службовыя асобы.
- •Права старажытных беларуских дзяржаў і яго асноўныя рысы. Адлюстраванне звычаёвага права ў пісаным заканадаўстве.
- •Міжнародныя пагадненні і васальныя дагаворы – крыніцы старажытнага беларускага права.
- •Утварэнне вкл. Фарміраванне тэрыторыі дзяржавы. Адміністрацыйна-тэрытарыяльнае уладкаванне ў XIII-XVI стст.
- •Дзяржаўны лад вкл ў XII-XVI стст. Вышэйшыя органы дзяржаўнай улады. Службовыя асобы цэнтральнай адміністрацыі.
- •Мясцовыя органы дзяржаўнай улады ў Беларусі ў XII-XVI стст.
- •Органы кіравання ў гарадах Беларусі ў XII-XVI стс. Магдэбургскае права ў гарадах Беларусі.
- •Клас феадалаў і саслоўе шляхты ў Беларусі ў XIV-XVII стст.
- •Крэўская ўнія вкл з Польшчай. Востраўскае пагадненне (гісторыка-прававая характарыстыка: прычыны заключэння, сутнасць, значэнне, наступствы).
- •Віленска-Радамская і Гарадзельская ўніі (гісторыка-прававая характарыстыка).
- •Прававое і сацыяльнае становішча сялян Беларусі. Змены ў прававым і сацыяльным становішчы сялян на працягу xvі-xvіii стст.
- •Прававое і сацыяльнае становішча гараджан Беларусі ў XIV-xviіi стст.
- •Люблінская ўнія (гісторыка-прававая характарыстыка).
- •Абласныя граматы: прычыны прыняцця, змест і значэнне.
- •Валасныя граматы: прычыны прыняцця, змест і значэнне.
- •Граматы беларускім гарадам на Магдэбургскае права (сутнасць, змест, значэнне). Крыніцы Магдэбургскага права.
- •Судзебнік Казіміра 1468 г.: крыніцы, структура, змест.
- •Статут вкл 1529 г.: крыніцы, структура, змест, значэнне
- •Статут вкл 1566 г.: прычыны распрацоўкі, важнейшыя палажэнні і асноўныя змены ў параўнанні з Статутам 1529 г.
- •Статут вкл 1588 г.: распрацоўка, прыняцце, новыя нрмы і важнейшыя палажэнні, значэнне.
- •Развіццё крымінальнага права вкл ў 15-16 стст.
- •Агульная характарыстыка грамадзянскага права вкл.
- •Асноўныя палажэнні працэсуальнага права вкл 15-17 стст.
- •Цэнтральныя судовыя установы ў вкл. Галоуны суд. (Трыбунал).
- •Замкавыя (гродскія) суды ў Беларусі.
- •Мясцовыя суды для шляхты: склад, кампетэнцыя, значэнне.
- •Суды для сялян Беларусі.
- •Дзяржаўны лад Рэчы Паспалітай. Сойн і яго дзейнасць.
- •Дзяржаўна-прававое становішча вкл ў складзе Рэчы Паспалітай.
- •Спробы правядзення рэформаў у Рэчы Паспалітай у другой палавіне 18 ст. Першы падзел Рэчы Паспалітай ў святле міжнароднага права.
- •Чатырохгадовы сойм Рэчы Паспалітай і яго заканадаўчыя акты. Канстытуцыя Рэчы Паспалітай 1791 г.
- •Таргавіцкая канфедэрацыя. Другі падзел Рэчы Паспалітай.
- •Пастанаўленне 1794 г. І трэці падзел Рэчы Паспалітай. Прычыны распаду Рэчы Паспалітай.
- •Сістэматызацыя права Беларусі ў першай палавіне 19 ст. Праект Зводу мясцовых законаў заходніх губерняў.
- •Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі ў канцы 18- пачатку 19 стст. Органы ўлады, мясцовага кіравання і суда.
- •Судовыя рэформы 1864 г. І асаблівасці яе правядзення у Беларусі.
- •Земская рэформа 1864 г. І асаблівасці яе правядзення ў Беларусі.
- •Беларусь у пачатку 20 ст. Дзейнасць беларускіх нацыянальных арганізацый. Лютаўская рэвалюцыя ў Рассіі і яе значэнне для Беларусі.
- •Спробы ажыццяўлення “права нацый на самавызначэнне” ў Беларусі. Усебеларускі з’езд (кангрэс) 1917 г.
- •Брэст-Літоўскі мірны дагавор. Абвяшчэнне Беларускай Народнай Рэспублікі. Устаўныя граматы.
- •Першая Канстытуцыя Беларускай сср.
- •Літойска-Беларуская сср: утварэнне, дзейнасць, ліквідацыя.
- •Канстытуцыя Беларускай сср 1927 г. (прычыны прыняцця, змест). Вышэйшыя і мясцовыя органы ўлады.
- •Канстытуцыя Беларускай сср 1937 г.: прычыны прыняцця, агульная характарыстыка. Змены ў сістэме і кампетенцыі органаў дзяржаўнай улады.
- •Савецкая дзяржава і права ў перыяд Вялікай Айчыннай вайны. Нямецкі акупацыйны рэжым у Беларусі. Партызанскі рух.
- •Беларуская дзяржава і права ў пасляваенны перыяд. Змены ў дзяржаўным апараце. Пашырэнне правоў рэспублікі ў канцы 50-х – пачатку 60-х гг. Хх ст.
Дзяржаўна-прававое становішча вкл ў складзе Рэчы Паспалітай.
Генрыхавы артыкулы.Пакта канвента.
Спробы правядзення рэформаў у Рэчы Паспалітай у другой палавіне 18 ст. Першы падзел Рэчы Паспалітай ў святле міжнароднага права.
В середине 18 в. в Речи Посполитой развернулась борьба между сторонниками и противниками реформ государственного строя, которые бы больше отвечали новым экономическим отношениям. Характерной чертой этого противостояния является вмешательство в него правительств соседних с Речью Посполитой государств: Австрии, Прусии, России.
Деятельность сторонников реформ активизировалась после смерти в 1763 короля Августа 3. Конвокационный сейм 1764 издал постановления об ограничении права либерум вето в финансовых делах, об освобождении депутатов Сейма от обязательств, принятых ими на поветовых соймиках. В сентябре 1764 Сеймм избрал новым королём Станислава Августа Понятовского. При поддержке России в 1767 в Слуцке и при поддержке Пруссии в Торуни были созваны конфедерации, которые потребовали от правительства уравнения в правах с католиками православных и протестантов. В ответ противники этого созвали в Радоме собственную конфедерацию. На Сейме 1767 была созвана комиссия для подготовки решения об уравнении в правах всех христиан. В результате деятельности комиссии в следующем году был заключён договор с Россией о свободе вероисповедания и расширении прав православных и протестантов. На Сейме 1768 был принят свод основных государственно-правовых норм Речи Посполитой – Кардинальные права. В их основу были положены «Генриковы артикулы» и другие подобные документы, издававшиеся в 15-18 вв. В Кардинальных правах провозглашалась нерушимость шляхетских вольностей, вечность унии Польши и ВКЛ, территориальная целостность РП. Разрешался доступ не католиков шляхетского звания к светским должностям.
В 1768 в Баре была собрана ещё одна конфедерация, представители которой выступили за отмену равноправия православных с католиками. Поддержку конфедерации оказала Турция, объявившая войну России. В это время Австрия и Пруссия ввели свои войска на отдельные территории РП и стали вести с Россией переговоры об официальном разделе этой страны. В 1772 году три державы подписали конвенцию о частичном разделе Речи Посполитой. В результате ВКЛ утратила почти полностью Витебское, Полоцкое и Мстиславское воеводства, значительные части Польского королевства отошли к Пруссии и Австрии. Вместе с тем Россия гарантировала соблюдение Кардинальных прав, что означало прежде всего курс на сохранение существующего государственного строя и недопущение дальнейших реформ. Для этого по совету Екатерины 2 была создана Постоянная рада – своего рода правительство, общее для всей РП. В его состав входили 18 сенаторов и 18 депутатов, которые избирались Сеймом. Но фактически Рада оказалась неспособной руководить государственными делами и в 1789 была ликвидирована.
В 60-70-е гг. был проведён ряд реформ по дальнейшей централизации страны и демократизации общественного строя: - в 1765 создан кадетский корпус для подготовки офицеров;
- в 1773 создана Эдукационная (Адукационная) комиссии, руководившая народным просвещением и образованием;
- в 1775 изданы законы, позволявшие мещанам приобретать имения, а шляхте заниматься торговлей и промышленностью без боязни утратить сословные привилегии;
- в 1776 государственные города (за исключением Вильно, Лиды, Троков, Ковно, Новогрудка, Пинска, Волковыска, Минска, Мозыря, Бреста, Гродно) были лишены магдебургского права;
- в наиболее крупных городах с 1768 действовали комиссии доброго порядка, которые занимались городским хозяйством и финансами;
- мещанам гарантировалась неприкосновенность имущества, право свободного перемещения по стране;
- вводились единые меры длины.
