11. Кеуекті ортаның күй теңдеуі

3. Егер газды кенорындардағы қабат қысымы үлкен болмаса (6-9 МПа дейін) және депрессия 1 МПа дейін болса, онда табиғи газды идеалды деп санаймыз. Идеалды газ күйінің теңдеуі болып, Клайперон–Менделеев теңдеуі қарастырылады. бұдағы R- газ тұрақтысы Егер болып , ал – атмосфералық қысым кезіндегі газ тығыздығы болса, онда идеалды газ күйінің теңдеуі мына түрге ие болады: (10) Үлкен депрессиямен (15-30 МПа) пайдаланылатын және қабат қысымы жоғары (40-60 МПа дейін) газды кенорындар үшін, газдың күй теңдеуі мынадай болады. (11)бұндағы z - газдың жоғары сығылу коэффициенті .

4. Қатты фазаның аз деформациялануы салдарынан, әдетте, кеуектіліктің өзгерісі қысымның өзгерісінен сызықты тәуелді болады. Қабаттың көлемдік серпімділік коэффициентін енгізіп, жыныстардың сығылу заңы былай жазамыз:

(12)

бұндағы - қысым dp-ға өзгергенде, V көлеміндегі қабат элементінде кеуектер көлемінің өзгеруі.

Сығылу заңын (11) былай жазуға болады:

немесе (13)

5. Қысымының аз өзгерісі кезінде, өткізгіштіктің қысымнан тәуелділігін сызықты түрде былай жазамыз:

ал өзгеріс көп болса, экспоненциалды түрде былай жазамыз:

(14)

бұндағы –тәжірибе арқылы анықталатын коэффициент

26. Дөңгелек қабатта эксцентрлі орналасқан, ұңғыға сұйықтықтың құйылуы

3. Дөңгелек қабатта эксцентрлі орналастырылған ұңғыға келетін сұйықтың ағыны.

r_с радиусты дөңгелек ҚӨ бар, тұрақты қалыңдығы h – қа тең жазық қабатта Ф_к тұрақты патенциялы қалыптасқан. Дөңгелек центрінен а қашықтыққа, Ф_с тұрақты патенциалды А₁ ағын –ұңғысы раноласқан.

ҚӨ -на қатысты А₂ фиктивті ұңғы – қайнар көзі арқылы А₁ ағын ұңғысын келтірейік.

Қабаттағы М нүктесінің потенциалын (5) формула бойынша анықтаймыз. А1 және қорек өңбойы ұңғымасының қабырғасына М нүктесін орналастыра отырып фс және фк потенциалдарын анықтаймыз. Сонан соң q – ді табамыз.

38. Фильтрацияның серпімді режимі теориясының негізгі формуласы

Г. И. Баренблат ұсынған интегралдық қатынастар әдісі керекті дәлдігімен серпімді сұйықтың қалыптаспаған фильтрациясының кейбір есептерін жуықтап шешуге мұмқіндік береді.

Әдіс келесі болжамдарға негізделген:

а) әр бір уақытта қабат ақыр қозған аймаққа және қозғалыс жоқ қозбаған шексіз аймаққа бөлінеді;

б) қозған аймақта қысым таралуы координаттары уақытқа тәуелді r координаттың дәріжесі бойынша көпмүше түрінде келтірілген, мысалы жазық радиалды фильтрация үшін аламыз

. (1)

Мұнда п саны шешімнің керекті дәлдігіне байланысты алынады.

в)көпмүшенің а_о, а₁, а₂ ... коэффициенттері, қозған аймақтың өлшемі R(t) қысымның үзіксіздік шартынан және қозған аймақтың шекарасындағы қысым қисығының сыптығырынан және тағыда келесі түрде алынатын, ерекше интегралдық қатынастар табылады

Ұңғыға сұйықтың құйылу жағдайында (1) дифференциалдық теңдеу, оның он және сол жақтары r^к кобейтіледі, мұнда к = 1, 2, ... және қозған аймақ бойынша интегралдауы келтіріледі.,

. (2)

№ 12 емтихан билеті

1. Кеуекті ортаның күй теңдеуі

2. Фильтрацияның дифференциалдық теңдеулері үшін бастапқы және шекаралық шарттардың негізгі түрлері

3. Дөңгелек қабатта эксцентрлі орналасқан, ұңғыға сұйықтықтың құйылуы