18. Біртекті емес қабаттарда сұйықтықтың фильрациясы – нақты өнімді қабаттарды модельдеу

Табиғи жағдайларда, өнімді мұнайлы және газды қабаттар біртекті болып келуі сирек кездеседі.

Егер оның фильтрациялық сипаттаиалары, кеуектілік пен өткізгіштігі әртүрлі аудандарда әртүрлі болса, онда кеуекті орта біртексіз деп аталады.

Көп жағдайда, бір-бірінен фильтрациялық қасиеттері бойынша қатты ерекшеленген едәуір аудандары бар қабаттар кездеседі. Олар микробіртексіз қабаттар деп атайды.

Мұнай мен газдың қабат калекторларында микробіртексіздігінің келесідей негізі түрлері болады:

1.Қабаттық біртексіздік деп, қалындығы бойынша қабат бірнеше қабаттарға бөлінеді. Олардың әрқайсындағы өткізгіштігі орта есеппен алғанда тұрақты болады, бірақ көрші қабаттардың өткізгіштіктерінен ерекшеленеді. Мұндай қабаттарды қабаттьқ біртексіз деп те атайды. Осылайша қабаттын кеуекті орта үлгісінде өткізгіштік тек қабат қалыңдығы бойынша өзгереді және тік координатының бөлшектік – тұрақты функциясы болып табылады.

Қабаттың – біртексіз қабаттағы сығылмайтын сұйықтын тік сызықты – параллельді ағыны жағдайында, бүкіл қабаттағы ағын шығымы Q, бөлек қабатшалардың шығымдарының Q_і қосындысы ретінде есептеуге болады(1-cур.):

(1)

P _k P_г

k _n h _n Q _n

.

k_i . h_i Q_i

k₂ h₂ Q₂

k₁ h₁ Q₁

х

1-сурет. Түзусызық-параллельді ағыны жағдайда қабаттық біртексіздік қабаттың сұлбасы

31. Жазықпараллельді ағыны жағдайындағы серпімді режимі теориясының есептерін жуықтап шешу әдістері. Стационар күйлерді дәйекті ауыстыру (скда)әдісінің маңызы.

А. t=0 момент уақытында горизонтальды (көлденең) қабатта қалыңдығы h тұрақты мен ені В галереяның пайдалануына ылғи түбілы қысыммен түсті. Барлық қабатта галерей түсуіне шейін. Қысым таралуын табу керек. Белгілі облыстағы l(t) шекараны жылжыту туралы заңды қолданып және галерей шығымының уақытқа байланысты өзгеруін қадағалау.

Қалыптасқан процестегі галерей шығымы:

(1)

Материалдық баланс теңдігін қолданайық:

(2)

=> , (3)

(3) формуланы ескере отырып, (1) формуланы (2) – ге қойсақ

(4)

Интегралдағаннан соң (4) формула былай түрленеді:

немесе (5)

Қозған аймақтағы қысым таралуы:

(6)

(5) формуланы ескере отырып (7)

Галерей шығымы , (8)

мұндағы қателік 11% пайыздан аспауы тиіс.

42. Скда әдісімен газдың ұңғыға құйылу туралы есебін жуықтап шешу

СКДА тәсілі арқылы ұңғымаға келетін газ ағынына байланысты есепті шешу

Кез келген уақыт моментінде белгіленген аймақ – стационарлық заң бойынша радиусының ішінде қысым таралатын дөңгелекті аймақ болып табылады:

(7)

Белгіленген аймақтағы емес егер r>r(t) (8)

былай болса, онда белгіленген аймақтағыны былай қабылдаймыз: егер (9) (10)

(10)-ші формуладан (11) (11) Осы алынған (11)-ші формуланы (7)-ші формулаға қойып, мынаны қорытып шығарамыз: (12)

r(t) – ны табу үшін материалдық баланс теңдеуін құрамыз.

r(t) радиусының зонасында қамтылатын газдың бастапқы қоры (егер ):

(13)

№ 18 емтихан билеті

1. Гидродинамикалық жетілмеген ұңғыларға қарай сұйықтықтың ағылуы – ұңғы түбінің түрлерін модельдеу

2. Сығылмайтын сұйықтықтың қалыптасқан фильтрациясы – суарынды игеру режимін модельдеу

3. Серпімді сұйықтықтың қалыптаспаған түзусызық-параллельді ағыны. Қысым тұрақты жағдайындағы (р_г=const,тура есеп) есептің дәл шешімі.