3. Өсімдіктер әлемі ресурстарын зерттеу әдістерінің ерекшеліктерін сипаттағыз

Шикізаттық өсімдіктер және олардың қауымдары геоботаникалық , систематикалық , экологиялық, фитохимиялық фармокологиялық әдістер негізінде комплекстік зерттеледі. Ресурстанулық зерттеу жұмыстарының геоботаникалық жұмыстардан ерекшелігі ресурстану зерттеу жұмыстары жалпы өсімдіктер жабыны емес, тек қажетті пайдалы өсімдіктерді зерттеуді мақсат етеді. Қазіргі заманда пайдалы өсімдіктер бағалауда картографиялық әдістің перспективасы мол. Өйткені бұл әдіс зерттеу обьектісінің геграфиясын, экологиясын және күйін бағалауға мүмкіншілік береді. Көптеген пайдалы өсімдіктердің топтары зерттегенде оларға қосымша биохимиялықанализ жасалуы мүмкін. Сонымен, ресурстанудың жалпы қабылданған ботаникалық әдістерімен қатар ерекшеліктері бар, ресурстану әдістері пайдаланылады. Ботаник-ресурстанушы систематиканы флораны , геоботаниканы , экологияны , өсімдіктер химиясын интордукцияның ғылыми теориялық негізін білуі және экономикалық түсінігі болуы қажет. Шынын айтқанда ботаника –ресурстанушы шектес ғылым салаларында эрудициясы жоғары болып далалық және лабораториялық зерттеулерді жүргізе алатын әмбебап ғалым болуы қажет.

4.Пайдалы өсімдіктер ресурстарын зерттеудің деңгейлері қандай?

Пайдалы өсімдіктер туралы ғылымның дамуы ерте замандағы Қытай,Египет,Рим,Греция және Шығыс Арабия тарихына,мәдениетіне тығыз байланысты. Қазақстанда пайдалы өсімдіктерді пайдалану,олардың ішінде,әрине бірінші ретте дәрілік өсімдіктер пайдалану Шығыс және Батыс елдерінің медицина мектептерінің әсеріне байланысты болды.Мысалы,Қазақстанның Оңтүстік аудандарына Иран,Ауғанстан,Үндістан сияқты елдердің әсері бар.Оған қосымша Қазақстанда Европа елдерінде белгілі көптеген шипалық қасиеті бар заттар да қолданылады.Қазақстан флорасында халық медицинасында кеңінен белгілі шипалық қасиеті бар өсімдіктерді,әсіресе,жүрек-қан тамырлары,өт айдайтын,ісікке қарсы қолданылатын өсімдіктерді іздеуге көңіл бөлінді.

«Ресурстар» деген терминді (өсімдіктер ресурстары емес) пайдалы өсімдіктердің жеке топтарына қатысты пайдалануға болады.Мысалы, «дәрілік өсімдіктер ресурстары». «Ресурс» деген терминді «Қоры» деген түсінікпен шатастыруға болмайды.Яғни, Ресурс, Қоры синонимдер емес. «Ресурс» термині кеңірек,толығыра,ол пайдалы өсімдіктердің сандық және сапалық сипаттамаларын қамтиды.Федоров 1968жылы ботаникалық ресурстану ғылымына кеңірек сипаттама берді.Ботаникалық ресурстану:

1)халық шаруашылығында және медицинада маңызы бар әртүрлі өсімдіктерді тауып айқындайды;

2) өсімдік құрамындағы әртүрлі заттарды,қосылыстарды зерттейді;

3)пайдалы өсімдіктердің табиғаттағы алабын зерттейді;

4)мәденилендірудің биологиялық негізін жасайды.

«Ботаникалық ресурстану» өзінің зерттеулерін әртүрлі деңгейде жүргізеді.Мысалы,молекулалық,ұлпалық,мүшелік,организмдік,популяциялық,түрлік,ценотикалық,биогеографиялық.Молекула деңгейінде ботаникалық ресурстану мәселелері химия және биохимия жәрдемімен шешіледі.Клетка және ұлпа деңгейінде анатомия,гистохимия және эмбриология көмегімен шешіледі.Мүшелер деңгейінде-морфология көмегімен,организм деңгейінде-физиологиялық және өсімдік шаруашылығы туралы ғылымдар көмегімен, популяция деңгейінде-тәжірибелік систематика көмегімен, түрлік деңгейде-систематика және филогения көмегімен, цитогенетикалық деңгейде-фитоценология көмегімен зерттеп шешіледі.

Бұл жоғарыда айтылғандардан «Ботаникалық ресурстануда» өте кең спектрде өте нәзік химиялық анализден жер шары өсімдіктері жамылғысын жинақтап қорытуға дейінгі әдістер және тәсілдер пайдаланатынын айқын көруге болады.