29.Өнеркәсіп және құрылыс картасы

Өндіріс ж/е құрлыс карталары бұл 2 бағыт картографиялау әдісі бойынша ұқсас болып келеді.

Өндіріс және құрлыс карталары жалпы және салалық болып бөлінеді. Алғашқысының нысаны болып өндірістің орналасуы және құрамы болып табылады.

Белгіленген өндірістің бағытын сипаттайтын нақты және терең мәліметтерді бейнелейді.Оларды бейнелеуде негізінен белгілік әдіс қолданады. Ал егер өндіріс/к орналасуы нақты емес сипатта болса ареалдар әдісіне көшеді немесе жүгінеді.

30.Ауыл және орман шаруашылығы картасАуыл шаруашылығы — материалдық өндірістің ең маңызды түрлерінің бірі. Ауыл шаруашылығы халықты азық-түлікпен және өнеркәсіпті шикізаттың кейбір түрлерімен қамтамасыз етумен айналысады. Ауыл шаруашылығы екі үлкен саладан, яғни өсімдік шаруашылығынан және мал шаруашылығынан тұрады. Сонымен қатар оның құрамына балық аулау, аңшылық және омарта шаруашылығы да кіреді.

Ауыл шаруашылығы өндірісі орналасуының табиғи және әлеуметтік-экономикалық факторларын, оның жеке елдер мен аудандарда даму жағдайлары мен ерекшеліктерін анықтау мен талдауды коса ауыл шаруашылығы өндірісінің аумақтық саралануының зандылығы мен ерекшеліктерін зерттейтін географияның бөлімі; ауыл шаруашылығы өндірісін аграрлық-өнеркәсіптік кешеннің баска салаларымен өзара байланыста қарастырады. Ауыл шаруашылығы географиясының ауыл шаруашьшығы өндірісінің орналасуы мен аумақтық ұйымдастырылуының жалпы теориясын, ауыл шаруашылығының жеке салаларының (егіншілік, мал шаруашылығы және тағы да басқалары) географиясын, әр түрлі аумақтарды аудандауды және типке бөлуді қамтиды.

Ауыл шаруашылығы өндірісінің орналасуын, оның даму жағдайлары мен факторларын бейнелейтін карталар.

Орман шаруашылығы– экономиканың бір саласы. Ормандарды зерттеу; есепке алу; ағаштар мен бұталардың тұқымынан және көшеттерден орман өсіру, орманды жаңартып отыру; орманды күту; сүрек дайындау, оны кесіп, реттеу; питомниктерде көшет өсіру; суландыру; орманды өрттен, зиянкестер мен түрлі аурулардан қорғау; саңырауқұлақ, ағаш шырынын жинау; ағашқа және орман өнімдеріне деген халық шаруашылығына қажеттерін қанағаттандыру мақсатында орманды пайдалану ісін реттеу шараларымен шұғылданады.

=31.Жалпы экономикалық карталар

Қазіргі уақытта әлеуметтік – экономикалық карталарға екі тақырыптық карталар: әлеуметтік – саяси сипаттағы карталар (бірінші топ) және қандайда бір аумақты экономикалық дамыту сипаттамасының картасы (екінші топ). Осы топтардың әрбіреуіне әртүрлі карталардың ең үлкен саны кіреді.

Бірінші топқа саяси, саяси - әкімшілік және әкімшілік, екінші топқа – негізгі экономикалық сипаттағы карталар, сондай –ақ тарихи және мұхит карталары кіреді.

Саяси карталардың негізгі мазмұны мемлекет пен олардың астаналарының аумақтары айқындау болып табылады.

Саяси - әкімшілік карталар аумақтың саяси құрылғысымен бір уақытта елдің ішкі бӛлінуін бейнелейді. Сондықтан саясидан ерекшелігі олар әлемді толығымен емес, олардың жекелеген континенттерін, кӛбін жекелеген мемлекеттерді немесе мемлекет топтарын сипаттайды.

Әкімшілік карталары мемлекеттердің жекелеген бӛліктерінің; ӛлкелердің, әкімшілік облыстардың, аудандардың және олардың аймақтық жиынтығының әкімшілік – аумақтың құрылысын бейнелейді. Мысалы, Ақмола облысы, Солтүстік немесе Орталық Қазақстан,Батыс Сібір және т.б.

Тақырыптық карталардың әр түрінің арасында әкімшілік – саяси мазмұндағы карталар кең таралған. Оларды барлық ұйымдар мен мекемелерде, барлық оқу орындарында пайдаланады. Бұл әрбір биімді адамға қажет.

Кез келген саяси ӛзгерістер, мысалы, жаңа мемлекеттердің құрылуы , сондай – ақ жекелеген елдің ішіндегі әкімшілік қайта құрулар бұрын жарияланғандардың орнына жаңа карталар басып шығару қажеттілігін тудырады.

Бұл жағдайда Қазақстан алады, онда ӛткен ғасырдың тоқсаныншы жылдары кӛптеген елді мекендердің, әкімшілік аудандардың, ауылшаруашылығы кәсіпорындарының атаулары қайта ӛзгертілді. Тіпті кӛптеген облыстың аумақтық биім берулері ӛзгертілді.

Әкімшілік – саяси карталардың шолу анықтамалық сипаттағы тәжірибелік қажеттіліктерлі қанағаттандырудан басқа үлкен саяси тәрбелеу және биім беру маңызы бар.

ХІХ ғ екінші жартысында қоғамдық даму барысында қоғамдық – экономикалық қатынастардың маңызы зор. Сондықтан экономикалық карталар әлемнің барлық елінің экономикалық дамуын сипаттайтын негізгі нысан және олардың ахуалын экономикалық талдайтын негізгі бастапқы материал болып табылады.