2 Сурет – Жұмыстарды орындауға арналған стенд

1. байланыс жолының кірісіне тумбелері, генератор қосылатын жерге «Рн» жүктемесін қосуын «Сөндіру» күйіне, тізбектің қалған шеттерінде – «Қосу» күйіне ауыстырыңыз.

2. Өлшенетін тізбектің кіріс ұясына генератордың клеммаларын қосыңыз.

3. Бұл тізбектің кірісінің ұясына осциллографты (деңгей өлшеуішін) қосыңыз.

4. Құралдарды қосыңыз және генераторда шу деңгейі 5-10 В болатын 50 кГц жилілікті орнатыңыз.

5. Кіріс сигналдың деңгейін тұрақты етіп қалдырып, генератордың шығысында жиілікті әр 50 кГц-пен өсу ретімен 200 кГц-ке дейін өзгертіңіз.

6. Диапазонның әрбір жиілігінде осциллографпен (деңгей өлшеуішімен) шығыс сигналдың деңгейінің өлшеуін жүргізіңіз.

7. Өлшеу мәліметтерін өлшеу кестесіне енгізіңіз.

8. 4.1.1-4.1.7 п.п.-ге сәйкес екінші тізбектің өзіндік өшулерінің өлшеулерін жүргізіңіз.

9. Әр тізбек үшін шығыс сигнал деңгейінің жиілікке тәуелділік графигін құрыңыз.

1. Байланыс жолдарының өтпелі өшулерін өлшеу.

   1. 4.1.1-4.1.6 п.п.-ге сәйкес әрекеттерді жасаңыз. Көрші тізбектің шығыс клеммаларына осциллографты (деңгейдің селективті өлшеуішін) қосыңыз.

   2. 4.1.5 п.–ге сәйкес генератордың жиілігін өзгерте отырып өтпелі өшудің өлшеуін жүргізіңіз, мәліметті кестеге енгізіңіз.

   3. Көрші тізбектердің өтпелі өшулерін өлшеу үшін құралдарды қосуын жүргізіңіз.

   4. Алынған өлшеулерді кестеге енгізіңіз.

1 кесте

F, кГц	1-ң 2-ге әсері		1-ң 2-ге әсері
	өзіндік	өтпелі	өзіндік	өтпелі
50
100
150
200

Жұмыс есебі.

Өлшеу нәтижелері бар кесте.

Жасылынған жұмыс өлшеулері бойынша қорытындылар.

Бақылау сұрақтары:

1. Өзара әсерлердің біріншілік параметрлері. Есептеу формулалары.

2. Өзара әсерлердің екіншілік параметрлері. Есептеу формулалары.

3. БЖК-ң өтпелі өшулерді өлшеу үшін аранлған құралдар.

4. Тізбектер арасындағы өтпелі өшулерді өлшеу алгоритмі.

5. Өтпелі өшулердің пайда болу себептері.

Ұсынылатын әдебиеттер тізімі

1. Гроднев И.И.,Курбатов Н.Д. ''Линии связи " М: Связь, 1980.

2. З.Гроднев И.И.,Кулешов В.Н.,Соколов В.В.,"Кабельные линии связи."М: Связь,1960. Новые версии данного учебника.

3. Гринберг Г.В.Дмитриев В.П. ''Линейные сооружения городской и сельской телефонной связи и радиотрансляционных се­тей." М:Связь,1969

4. Справочник строителя кабельных сооружений свя­зи. М: Связь,1979

5. Барон Д.А."Междугородные кабельные линии связи» М: Связь,1978

6. Интернет-ресурстары

7. Сайты,каталоги фирм выпускающих кабель, оборудования связи

№ 5 зертханалық жұмыс. «Байланыс жолын аса кернеуліктен қорғау құралдарын зерттеу»

1. Жұмыстың мақсаты:

Қауіпті аса кернеуліктен байланыс жолын қорғау құралдары мен әдістерін оқып үйрену.

Қорғау құралдарының электрлік сипаттамаларын зерттеу.

2. Жұмыстың мақсаты:

2.1 Аса кернеуліктен байланыс жолдарын қорғау құралдарын жүзеге асыру сұлбалары мен қағидаларын оқып білу.

2.2 Макетте аса кернеуленуден байланыс жолдарын қорғау құралдарын дұрыстау.

3. Құралдар мен жабдықтар:

3.1 Зертханалық макет.

3.2 ЛАТР

3.3 Басқа қосымша компоненттер.

4. Жұмыс тәртібі.

4.1 Макетте аса кернеуленуден байланыс жолдарын қорғау құралдарын дұрыстау.

4.1.1 Оқытушының тапсырмасы бойынша тумблерді I немесе II күйіне орнату.

Жұмыс есеб.

1. Катодты қорғаныстың электрлік сұлбасы.

2. Өлшеу нәтижелері мен диаграммалар.

3. Жасалынған жұмыс нәтижелері бойынша қорытындылар.

Бақылау сұрақтары:

1. Қауіпті әсерлер көзі.

2. Аса тым кернеуліктен қорғану әдістері және салыстырмалы бағалау.

3. Қауіпті кернеу бар жерлердегі байланыс цехтарында еңбек қорғау және қауіпсіздік техникасы.

4. Телефон жүйелерінде сызықты мен станциялық құрылыстарды қорғау. Қорғау құрылғылары.

5. Қауіпті кернеулерден байланыс жолдарын қорғаудың қазіргі технологиялар.

Ұсынылатын әдебиеттер тізімі

1. Гроднев И.И.,Курбатов Н.Д. ''Линии связи " М: Связь, 1980.

2. З.Гроднев И.И.,Кулешов В.Н.,Соколов В.В.,"Кабельные линии связи."М: Связь,1960. Новые версии данного учебника.

3. Гринберг Г.В.Дмитриев В.П. ''Линейные сооружения городской и сельской телефонной связи и радиотрансляционных се­тей." М:Связь,1969

4. Справочник строителя кабельных сооружений свя­зи. М: Связь,1979

5. Барон Д.А."Междугородные кабельные линии связи» М: Связь,1978

6. Интернет-ресурстар

7. Сайты,каталоги фирм выпускающих кабель, оборудования связи

№ 6 зертханалық жұмыс. «Коррозиядан кабельді қорғау»

1. Жұмыстың мақсаты:

Коррозиядан кабельдерді катодты қорғауды оқып білу.

2. Жұмыстың мазмұны:

2.1 Кабельдерді коррозиядан катодты қорғауды жүзеге асыру сұлбалары және қағидаларын оқып үйрену.

2.2 Кабельді бөлімшенің макетінде катодты қорғауды дұрыстау.

3. Құралдар мен жабдықтар:

3.1 Зертханалық макет.

4. Жұмыс тәртібі.

4.1 Темір жол бағытында жатқан кабельді бөлімшенің макетінде катодты қорғауды дұрыстау.

4.1.1 Оқытушының тапсырмасы бойынша тумблерді I немесе II күйіне орнату.

4.1.2 КИП 1 – КИП 9 тумблерін сөну күйіне орнатаңыз.

4.1.3 Бақылау нүктелерінде жерге қатысты кабель қабықшасының потенциалын өлшеңіз. Қоректену блогында универсалды құралды тізбектей қоса отырып (режим = U, шегі 20 В), «жер» нүктесі мен КИП 1 - КИП 9 бақылау нүктелері арасындағы әр нүктедегі құрал көрсеткіштерін тіркеңіз. 1 кестеге мәліметтерді енгізіңіз.

4.1.4 Жерге қатысты берілген нүктедегі потенциалды қадағалап, оны регулятор арқылы мах 0-ге жақын орнатыңыз. Азғантай теріс потенциалдың болуына рұқсат етіледі.

4.1.5 катодты қорғаныс орнатуын мах-ды оң потенциалдан бастап жасаңыз. Бұл үшін сәйкес КИП-те тумблер арқылы катодты қорғаныс сұбасын қосыңыз.

4.1.6 Бақылау нүктелеріндегі потенциалдарды қайта тексеріңіз.

4.1.7 мах теріс потенциалы бар жерде, КИП-те тумблерді қосыңыз.

4.1.8 Рельске қатысты берілген нүктеде регулятор арқылы қадағалап, оны 1,0 В–тен аса емес теріс орнатыңыз.

4.1.9 4.1.5-4.1.9 п.п. бойынша әрекет етіп, барлық нүктеде потенциал (-1В-0В) шектерінде болғанына қол жеткізіңіз. 1 кестеге мәліметтерді енгізіңіз.

4.1.10 1 кесте мәліметтері бойынша катодты қорғаныс орнатудан алдын ала және соңында потенциал диаграммаларын құрыңыз.

1 кесте

КИП	1	2	3	4	5	6	7	8	9
Uкр,В
Uкр,В

Жұмыс есебі.

1. Катодты қорғаныстың электрлік сұлбасы.

2. Өлшеу нәтижелері мен диаграммалар.

3. Жасалынған жұмыс нәтижелері бойынша қорытынды.

Бақылау сұрақтары:

1. Коррозияның пайда болу себептері.

2. Кабельді коррозиядан қорғау амалдары.

3. Кабельді коррозиядан катодты қорғау. Жұмыс істеу қағидасы.

4. Кабельді коррозиядан қорғаудың басқа тәсілдері. Салыстырмалы анализ.

5. Кабельді коррозиядан қорғаудың қазіргі технологиялары.

Ұсынылатын әдебиеттер тізімі

1. Гроднев И.И.,Курбатов Н.Д. ''Линии связи " М: Связь, 1980.

2. З.Гроднев И.И.,Кулешов В.Н.,Соколов В.В.,"Кабельные линии связи."М: Связь,1960. Новые версии данного учебника.

3. Гринберг Г.В.Дмитриев В.П. ''Линейные сооружения городской и сельской телефонной связи и радиотрансляционных се­тей." М:Связь,1969

4. Справочник строителя кабельных сооружений свя­зи. М: Связь,1979

5. Барон Д.А."Междугородные кабельные линии связи» М: Связь,1978

6. Интернет-ресурстар

7. Сайты, каталоги фирм выпускающих кабель, оборудования связи

№ 7 зертханалық жұмыс. Оптикалық кабельдің әртүрлі құрылымын («FUJIKURA» Жапондық фирманың байланыс кабелі мысалында) оқып үйрену

1 Жұмыстың мақсаты:

Зертханалық жұмысты орындау нәтижесінде студент міндетті:

-“FUJIKURA” фирмасының оптикалық кабельдерінің маркасы мен типтерін білі керек;

-оптикалық кабельдердің құрылымдық элементтерін және олардың міндетін білу керек.

2. Тапсырма

2.1. “FUJIKURA” оптикалық байланыс кабельдерінің негізгі типтерінің құрылымын оқып білу.

2.2. Бұл кабельдердің қолдану аясын, маркировкасын және өткізгіш жолағын (қамтамасыз етілетін телефон арнасының санын) анықтау.

3. Жұмыс орнының жабдығы

3.1. Оптикалық байланыс кабель жинағы (макет).

3.2. Өлшеу құралдарының жиынтығы.

4. Жұмыстың орындалу тәртібі

4.1. “FUJIKURA” фирмасының оптикалық кабельдерінің құрылымын оқып үйрену. Студенттер кабельдің сыртқы қабықшасынан бастап құрылымдық элементтерін ретімен ерекшелеу керек, олардың өлшемін өлшеп және оларға сипаттама беру керек.

Элементтердің өлшемін өлшеу нәтижелері және кабельдің құрылымын оқып білу арқылы 1, 2 кестелерді толтыру керек. 2 кестеге кабельдің техникалық сипаттамаларын, қолдану аясын және ұйымдастырылатын арна санын енгізу керек.

4.3. 5:1 масштабында кабельдің көлденең қимасының сызбасын орындау керек.

5. Есеп мазмұны

5.1. 1 және 2 кесте түріндегі кабельдің құрылымын оқып білу нәтижелері.

5.2. Оқып үйренетін оптикалық кабельдің көлденең қимасының сызбасы.

1 кесте

Сұрыптау тәртібі	Кабель құрылымының элементтері	Элементтердің сипаттамалары және олардың өлшемі
1	2	3
1	Кабельдің диаметрі, мм
2	Су қорғаныс қабықшасы: құрылымы, материалы, жуандығы, мм
3	Бронды қабықшалар: құрылымы, материалы, жуандығы, мм
4	Жастығы: құрылымы, материалы
5	Ішкі қабықшасы: құрылымы, материалы, жуандығы, мм
6	Күштік элементтер: құрылымы, материалы
7	Белдеулік изоляция: құрылымы, материалы
8	Жүрекше құрылымы
9	Оптикалық модуль: саны, құрылымы, материалы, диаметрі, мм
10	Кабельдегі, модульдегі оптикалық талшықтың саны
11	Толтыру кордельдері: саны, құрылымы, материалы, диаметрі, мм
12	Орталық күштік элемент: құрылымы, материалы, диаметрі, мм
13	Кабель маркасы

2 кесте

	Техникалық сипаттамалары	Параметрлері
1	Толқынның жұмыс ұзындығы, мкм
2	Екі талшық арқылы ұйымдастырылатын арна саны. Қолданылатын SDH ТСЖ. Ақпаратты тарату жылдамдығы.
3	Берілген кабель бойынша ұйымдастырылған арналардың жалпы саны.
4	Берілген кабель қолданылатын байланыс желісі

Бақылау сұрақтары

1. Оптикалық кабельдердің классификациясы.

2. Оптикалық кабельдердің маркировкасы.

3. Оптикалық кабель толқындарының жұмыс ұзындықтары.

4. SDH ТСЖ-нің әртүрлі деңгейлері үшін оптикалық кабельдердегі арна және сандық трактілердің санын анықтау.

5. Оптикалық кабельдердің негізгі құрылымдық элементтері.

6. Талшықты жарық тасығыштардың құрылымы.

7. Оптикалық талшықтардың классификациясы.

Ұсынылатын әдебиеттер тізімі

1. Гроднев И.И.,Курбатов Н.Д. ''Линии связи " М: Связь, 1980.

2. З.Гроднев И.И.,Кулешов В.Н.,Соколов В.В.,"Кабельные линии связи."М: Связь,1960. Новые версии данного учебника.

3. Гринберг Г.В.Дмитриев В.П. ''Линейные сооружения городской и сельской телефонной связи и радиотрансляционных се­тей." М:Связь,1969

4. Справочник строителя кабельных сооружений свя­зи. М: Связь,1979

5. Барон Д.А."Междугородные кабельные линии связи» М: Связь,1978

6. Интернет-ресурстар

7. Сайты, каталоги фирм выпускающих кабель, оборудования связи

№ 8 зертханалық жұмыс. «ТОБЖ қағидасын оқып білу»

1 Жұмыстың мақсаты:

Оптикалық талшық арқылы сигналды тарату қағидаларымен танысу

2. Жұмыстың мазмұны:

2.1 Оптикалық кабель бойынша арналарды ұйымдастыру қағидаларын оқып білу.

2. Сигнал таратуды тексеру және арнаның сипаттамаларын алу.

3. Жұмыс орнының жабдығы:

3.1 Зертханалық стенд

3.2 Сигналдар генераторы Г3-102

3. Импульсті генератор Г5-54

4. С1-55 осциллографы

5. Милливольтметр

1 суретте стендінің сыртқы орындалуы көрсетілген.