2 Терминдер мен анықтамасы

Терминдер

Анықтамасы

1

2

Байланыс жолы

Ақпаратты таратқыщтан қабылдағышқа дейін таратуын қамтамасыз ететін физикалық орта мен техникалық құрылғылардың жиынтығы. Электр байланыс арнасының құрамдас бөлігі болып табылады. Жүйеде көоп арналы байланыс жолы тығыздалып, бір сәтте көп арнаға ие болады. Таратылатын сигналдың физикалық қасиетіне байланысты электрлік (сымды және радио байланыс), акустикалық және оптикалық байланыс жолдары деп бөлінеді.

Байланыс сымдары

Ақпаратты (телеграмма, дауыстық бағдарламалар, телевизиялық тарату және т.б.) электрлік (электрлік байланыс сымдары) және және оптикалық (талшықты-оптикалық байланыс сымдары) сигналдары арқылы тарату үшін қолданылады. Электрлік байлыныс сымдарының өткізгіштігі Cu; оқшаулағышы - қағаз, полимерлер; орауышы - Pb, Al, алмас, пластмасса бола алады. Талшықты-оптикалық сымдар қорғаныс қабықшасы бар (фторопласта немесе поливинилхлорид т.б.) талшықты жарықтасығыштар негізінде жүзеге асады.

Электрлік байланыс

Ақпараттардың өткізгіштер арқылы таратылатын электрлік сигнал (сымды байланыс) немесе радиосигналдар арқылы (радиобайланыс) таралуы. Электрлік байланысқа оптикалық байланыс жүйесі арқылы ақпарат таратудан басқасының барлығы жатады. Электрлік байланыстың негізгі түрлері: телефон, телегафтық, факсимальды байланыс, мәліметтерді тарату (телекодалы байланыс), бейнетелефонды байланыс.

Классикалық электродинамика

Әр түрлі ортадағы және вакуумдегі электромагниттік процесстер теорисы. Электромагнит өрісіндегі зарядталған бөлшектердің арасында пайда болатын барлық құбылыстарды қамтиды.

Вертикальды сымды байланыс жүйесі

Vertical cabiling (backbone cabiling)

Ғимараттың (бірнеше ғимараттың) коммуникациялық магистралы, негізгі және аралық үйлестіргіш пунктер және ғимаратқы кіретін сымдар пунктын қамтитын СКС жүйесінің бір бөлігі.

Жұпты өткізгіш

Twisted cable

Белгілі бір қадаммен екі өткізгіш қабаттасқан.

1

2

Толқындық кедергі

Impedance

Электромагниттік толқындардың талалуы кезіндегі ортаның кедергісі, Оммен өлшенеді. Егер жүктеме кедергісі жолдың толқындық кедергісіне тең болса, онда «жүгірме толқын» режимі орнатылады.

Талшықты оптика

Fiber optics

Жоғары өткізу қабілеттілігіне ие жүйелерге арналған ультракеңжолақты электромагниттік диапазондағы оптикалық жиілікті тартуға арналған материалдарды пайдалану технологиясы.

Ғимаратқа сымның кірісі

Interbuilding cable entrance

Сыртқы магистраль кабелінің ғимаратқа кіретін жері.

Негізгі кросс

Main cross connect

Бірнеше ғимараттарды электрлік қосуға арналған, сонымен қатар олардың ұштарын механикалық бекіту, сондай-ақ ғимаратқа кіретін сым кірістерін кросстау құрылғысы.

Екі талшыықты оптикалық кабель, Dual fibre cable

Бір қорғаныш қабықшамен біріктірілген екі оптикалық талшық.

Екі осьті кабель

Twinaxial cable

Ішінде металл экран орналасқан бір қабықшалы екі оқшаулағыштан (бір оқшаулағышты) тұратын кабель түрі. Бейнехабарлмалар мен кабельді ТВ-да қолданылады.

Инвертирленген кабель

Null modem cable

Бір компьютер келесі компьютерге модемді (немесе принтерді) қолданбай бір-біріне хабарлай алатын ерекше монтаждалған RC-232-C кабелі.

Ақпараттық розетка

Information outlet (telecommunication outlet)

Кем дегенде екі ұяшықтан тұратын және модульдік розетка, панель, тіреу түріндегі ақпараттық жүйелердің ұяшық блогы.

Кабель

Cable

Екі құрылғы элементтерінің (мысалы, терминал мәліметтері модеммен) нмесе қандай да бір құрылғы элементінің қосқыш өріспен физикалық қосылуы.

Ғимарат аралық кабель, сыртқы кабель, Interbuilding cable

Ғимараттың үйлестіру пунктері арасындағы мәліметтерді тарататын физикалық жолдардың жиынтығы.

Галогенсіз қабықшалы аз түтінді кабель

Low Smoke Zero Halogen (LSZH) cable

ПВХ дан оқшаулағышы бар кабель жанған кезде аз зиянды заттар,яғни галогендер бөліп шығаратын кабель түрі.

1

2

Кабельдік жүйе

Cable system

Құрамында сызықтық, магистральды және қосқыш элементтер бар электрлік жене/немесе оптикалық сигналдарды таратуға арналған физикалық арналардың жиынтығы.

Кабельдік арна

Duct

Кабелдік өткізгіштерді орналастыруға арналған жабыққұрылымдық элемент. Құрылыс құрылымы жолғының бетіне орнатылады немесе грунтқа көміледі.

Кабельдік қосқыштар

Cable connector

Кабель соңындағы ұяшық немесе штыр штепсель. Кабельдік қосқыш телефон аппараты немесе аппараттың өткізгішімен өңдеу мәліметтеріне сәйкес қосылады.

Кабельдік элемент

Cable element

Жеке оқшаулағышы бар кабельдің кез келген құрылымдық бөлігі (өткізгіш, қосалқы жұп, 4-жұпты жиынтық, оптикалық талшық және т.б.).

Байланыс арнасы, Link

Екі жүйені қосатын қабылдағыш пен таратқыш арнасы.

Ғимарат кешені, Campus

Территорясы шектелген бір ұйымдағы бірнеше ғимараттар жиынтығы.

Коннектор

Connector

Орталықтандыруда мыс кабельді электрлік контоктілермен немесе оптикалық талшықты фиксациямен раъемсыз байланыспен қамтамасыз ететін элемент.

Кросс

Cross connect

Электрлік қосылу, кабель элементтерін, өткізгіштерді, кабель соңын механикалық бекітуге арналған контактілік құрылғы. Олардың қосылуын және/немесе кросстайтын перемычкалар көмегімен кросстауды қамтамасыз етеді.

Кросстайтын үйлестіргіш панель

Cross connect path panel

Коннекторға өткізгіштің механикалық бекіту және разъемды-ұяшық арқылы қосылу.

Тарату жолы

Line

Сыртқы АТС (СО), сөйлесім терминалдары немесе басқада терминалдардың коммутациялық құрылғы немесе байланыс жолы арасындағы жол.

МККТТ

Телефония және телеграф жөніндегі халықаралық кеңес беру комитеті

International Telegraph and Telephone Consultative Committee

Халықаралық байланыс ұймынан қарау, МСЭ [International Telecommunications Union [ITU]].

1

2

МСЭ халықаралық электробайланыс ұйымы

International Telecommunications Union [ITU]

International Telegraph and Telephone Consultative Committee [CCITT] деген атпен белгілі [Телефония және телеграф жөніндегі халықаралық кеңес беру комитет, МККТТ] МСЭ [ITU] ISDN цифрлық желісінің кешенді қызметтерін қосатын ақпаратты таратудағы әмбебап стандарттарды орнататын халықаралық ұйым. МСЭ мүшелеріне телекоммуникациялықкомпаниялар және әлемнің әр түрлі ұйымдары жатады.

Кқп модалы оптикалық талшық

Multimode optical fibre

Электромагниттік импультарды екі немесе оданда көп модаларды пайдалана отырып ақпаратты тарататын оптикалық талшық.

Мода

Moda

Сигналды таратумен қамтамасыз ететін оптикалық талшықты кабельдегі гормоникалық толқын.

Экрандалмаған қосалқы жұп

UTP (unshielded twisted pair)

Экрандалмаған қабықшалы бірнеше өткізгіш жұптарынантұратын кабель түрі.

Оптикалық талшық Optical fibre

Оптикалық сигналды таратуға арналғаг оптикалық кабельдің элементі.

Кабельдің соңғы жағындағы түйіндерді нысаналау

NEXT (near end crosstalk)

Бір жұп сигнал болмағанда бір-біріне әсерін анықтайтын параметр. Кабельдің соңғы жағын таңдағанымыз жұптарға әсер ететін активті сигнал деңгейін анықтаймыз.

Өртке төзімділік кабельі

Plenum cable

Телефон арқылы жасалған қабықшалы кабель түрі. Кейбір елдерде горизонтальды жүйеде (офистік өткізгіштерде) қолданады.

Байланыс жүйесі

Communications system

Импульстарды, тональды сигналдарды және/немесе батырма белгілерін интерпреторлайтын, сондай-ақ жеке жүйелер мен сыртқы жүйелерді аралық қосумен қамтамасыз ететін басқару бағдарламасы бар прецессорлық кешен. Жүйеге цифрлық компьютер, бағдарлама, сақтағыш құрылғылар және арнайы аппараттарды іс жүзінде қосылумен қамтамасыз ететін сөрелік плпталар кіреді. Байланыс жүйесі жеке желідегі телефон аппараттары мен терминалдарды жалпы желіге қлжетімді ете отырып, дайыстық хабарламалар/мәліметтерді тарату қызметін ұсынады.

Құрылымдық кабельдік жүйе

SCS (structed cabiling system)

Халықаралық және өлттық стандарттарға сәйкес жобаланған әр түрлі (ақпараттық, бейне, қауіпсіздік және бақылу) сигналдарын таратуға арналған кабель элементтерінің жиынтығы.

1

2

АТЖ

аналогты тарату жүйесі (ақпаратты)

Т

толқынтасығыш

ӘБЖ

әуе байланыс жолдары

ТОБЖ

талшықты-оптикалық байланыс жолы

ТБЖ

Тораптық байланыс желісі

КБЖ

Кабельді байланыс жолдары

КК

Коаксиальды кабельдер

ЛК

Ленталық кабельдер

БТЖ

Беттік толқын жолдары

БЖ

Байланыс жолдары

БЖ

Бағыттаушы жүйе

ҚККП

Қызмет көрсетпейтін күшейткіш пункт

ҚККП

Қызмет көрсететін күшейткіш пункт

ҚКРП

Қызмет көрсетпейтін регенерациялық пункт

ҚКРП

Қызмет көрсететін регенерациялық пункт

ЖЖ

Жолақ жолдар

ОК

Оптикалық кабельдер

РК

Радиожиілікті кабельдер

ЖТ

Жарық тасығыштар

ЖӨК

Жоғары өткізгіш кабельдер

ЖТ

Желілік тораптар

ТЖТ

территориалық-желілік тораптар

ЦТЖ

Цифрлық тарату жүйесі (ақпарат)