- •Қазақстан Республикасы білім және ғылым министрлігі
- •Электрлік байланыстың бағыттауыш жүйелері
- •Мазмұны
- •1 Пәннің жұмыс бағдарламасы (силлабусы)
- •1.1 Оқытушы жайлы мәліметтер
- •1.2 Пән жайлы мәліметтер
- •1.6 Пән мазмұны
- •1.3 Курс пререквизиттері
- •1.4 Курс постреквизиті
- •1.5 Пәннен қысқаша мағлұмат
- •1.8 Дереккөздер тізімі
- •1.9 Курс саясаты
- •1.10 Білім бағасы жайлы ақпарат
- •2 Терминдер мен анықтамасы
- •1 Дәріс. Кіріспе. Бағыттаушы жүйелердің классификациясы, конструкциясы және жиіліктік диапазоны
- •1.1 Сурет - Тарату жүйесінің жалпыланған сұлбасы
- •1.2 Сурет – Байланыс жолының түрлері
- •1.3 Сурет - Әртүрлі бағыттауыш жүйелердің жиіліктік диапазондары
- •2 Дәріс. Электр байланыс желісін құрастыру
- •2.1 Сурет – Жалпыланған байланыс желісінің сұлбасы
- •3 Дәріс. Кабельдер негізіндегі бағыттаушы жүйе
- •3.1 Сурет – Байланыс кабелінің классификациясы
- •4 Дәріс. Бағыттаушы жүйенің электродинамикасы
- •4.1Сурет - Электромагниттік өрістің таралуы
- •4.2 Сурет – Бағыттаушы жүйедегі толқын түрі
- •5 Дәріс. Бағытаушы жүйенің теориясы
- •5.1 Сурет – Коаксиалды кабельдің магнитті өрісі
- •5.2 Сурет – Біртектілік (а) және біртекті емес жолдар (б) сұлбалары
- •6 Дәріс. Толқынтасығыш
- •6.1 Сурет – Шексіз өткізгіш жазықтық
- •7.1 Сурет – Электромагнитті толқын өлшемі
- •7.2 Сурет - Талшықты жарық өткізгіштіктің құрылымы
- •7.3 Сурет - Дисперсия түрлері
- •7.4 Сурет - Жоғалу механизмі
- •9.1 Сурет - Бөгет түсінігі: а) бөгеті жоқ; б) бөгеті бар
- •9.2 Сурет – а) электр б) магниттік әсердің мәні
- •9.3 Сурет – Бөгет көздерінің калссификациясы
- •9.4 Сурет – Өзара әсерлік анықтауыштар
- •13.1 Сурет – Коррозия тогы
- •15 Дәріс. Құрамдалған кабель жүйелері
- •15.1 Сурет – қкж ішкі жүйесі кжқ класстары мен категориялары. Еспе жұптары арқылы ақпарат алмасу төрт классқа бөлінеді а, в, с, d (15.2 кесте).
- •4 Зертханалық жұмыстарға әдістемелік нұсқаулықтар
- •2 Кесте – эқк-нің және жиіліктің сандық мәндерінің нұсқалары
- •1 Сурет – Байланыс жолын зерттеу
- •1 Сурет – Жұмыстарды орындау үшін арналған стенд
- •2 Сурет – Жұмыстарды орындауға арналған стенд
- •1 Сурет – Жұмысты орындауға арналған стенд
- •5 Студенттердің өзіндік жұмысына арналған оқу құралы
- •6 Тәжірибелік сабақтар бойынша әдістемелік нұсқаулар
- •1 Сурет - Жақындау эффектісі ескерілген g(X) h(X) тәуелділіктері
- •7 Оқушылардың оқу жетістіктерін бақылау және бағалау
- •Емтихан билеттерінің сұрақтары
- •Пәнді өзіндік оқу үшін арналған сұрақтар
- •9 Реферат тақырыптары
3.1 Сурет – Байланыс кабелінің классификациясы
Оптикалық кабельдер. Оптикалық кабельдің (ОК) бағыттаушы жүйесі болып жарық өткізгіш/сәуле тасығышы (ВС-волоконный световод) болып табылады.
ОК конструктивті элементтеріне: талшықты-оптикалы модуль (ВОМ); толтыру элементтері; қорғаныс жабыны; бронды жабын; дистанционды/қашықтан қуат көзі қамтамасыз ететін электр тізбектері.
Өзіндік тексеру сұрақтары
1. Байланыс кабеліне анықтама беріңіз.
2. Байланыс кабельдері қандай белгілермен жіктелінеді?
3. Байланыс кабелінің конструктивті элементтерін атаңыз.
4. Ток тасушы жилалардың изоляциялауларына және өткізгіштерге қандай талаптар қойылады?
5. Байланыс кабеліне қандай талаптар қойылады?
6. Қорғаныс қабаттары мен броньді қаптамалардың міндеті неде?
7. Магистральді, зоналық және жергілікті байланыс үшін қандай кабельдер қолданылады?
8. Оптикалық кабельдердің құрылымының ерекшеліктерін түсіндіріңіз.
9. Оптикалық кабельдердің маркіленуін түсіндіріңіз.
4 Дәріс. Бағыттаушы жүйенің электродинамикасы
Қарастырылатын сұрақтар:
1. Электромагниттік энергияның бағыттаушы жүйесінің таралуы
2. Максвелл теңдеуін бағыттаушы жүйеде қолдану
3. Умов-Пойтинг теоремасы
4. Бағыттаушы жүйе арқылы тарату режимдері
5. ББЖ толқын түрлері мен класстары
6. Бірыңғай жолдар теңдеулері
7. Таратудың біріншілік және екіншілік параметрлері
Жалпы мәліметтер. Электродинамиканың әдісітері көмегімен тарату, сәулелену, кез келген бағыттаушы жүйедегі жұту және кез келген жиілік диапазонында оның есептерін шығаруға мүмкіндік береді.
БЖ анализдеу/сараптау ортаның параметрлері көлем бойынша орташаланады. Орта келесі қасиеттерге ие:
-
изотроптық,
- сызықтық,
.
;
- бірқалыптық.
Максвелл теңдеуі электродинамиканың негізгі заңдары: толық ток заңы мен электромагниттік индукция заңдарын жалпылайды. (4.1) пен (4.2) теңдеулері интегралды және дифференциалды түрде жазылады:
;
(4.1)
;
;
(4.2)
.
Электромагниттік өрістің таралуы 4.1 суретте анық көрсетілген.
4.1Сурет - Электромагниттік өрістің таралуы
Электромагнитті өріс үшін энергетикалы қатынасы. Электромагнитті өрістің энергия балансын қарастырайық. Көлемде энергия жинағы электрлік және магнитті энергияның қосындысымен табылады:
(4.3)
мұндағы бірінші бөлгіш – электрлік өрісінің энергиясы, ал екіншісі – магниттік өрісінің энергиясы. Тербеліс контуры үшін:
Максвелл теңдеуін қолдана отырып, мына теңдеуді алуға болады:
(4.4)
мұндағы, ds – элемент беті, шектеулі көлем V.
Бұл
теңдеу
Умов-Пойтинга теоремасы
болып табылады.
Пойнтинг
векторы деп аталады.
Т – ТЕМ-толқын
(
);
Е – электрлік
немесе магниттік-көлдеңен
ТМ-толқын
(
);
Н – магниттік
немесе
электрлік-көлдеңен
ТЕ-толқын
(
);
ЕН және
НЕ – гибридті
толқын
