3. Басқару мәні мен қағидалары.

  Инновациялық жобаны басқару принциптері:

• селективті басқару принципі ғылым мен техниканың даму бағыттары бойынша жобаларды қолдау;

• соңғы нәтижеге қол жеткізу үшін мақсатқа бейімделу принципі инновациялық үрдіске дегенқажеттілікті және оларды жүзеге асыру мүмкіндігі арасында тәуелділігін орнату;

• жобаларды басқару циклының түгендеу принципі  жоба элементтерінің жүйе  ретіндегі біртұтастығы;

• инновациялық үдерістердің үдерісінің кезеңділік және жобалар басқару үдерісінің принциптері: сыртқы орта талаптарын қанағаттандыра отырып, жоба бойынша жұмыстардың орындалуы кезінде ақпараттардың тізбектей жинақталуы;

• басқарушылық шешімді жасақтаудағы көп варианттылық принципы. Инновациялық үдерістер белгісіздік фактілерінің әсерімен қатар жүреді. Белгісіздік жағдайдан шығу үшін  бір ғана шешіммен шектелмеу қажет.

• жүйелілік принципі (ұйымдастырушылық экономикалық, заң, әкімшілікті, технологиялық және т.б.) элементерінің жиынтығы.

• кешенділік принципі – жобаның кез-келген бөлімшесі бойынша іс әрекеті бас жоба мақсатына сәйкес жүзеге асуы қажет.

• қамтамасыз ету принципі жобада қаралған барлық шаралар қажетті ресустармен, оның ішінде қаржылық ақпараттармен, материалдық және еңбек ресурстарымен қамтамасыз етілу керек.

     Жобаны  басқаруда жоспарлау үрдісі жобаны жүзеге асыру бастамасы болып  табылады. Жоспарлаудың негізгі мақсаты жобаның соңғы нәтижесіне қол жеткізетін жұмыстар кешенін  орындауға арналған жобаның барлық қатысушылар интеграциясы.

          Өнімді- тақырыптық жоспар ресурстар,  орындаушылар мен орындау мерзімі  бойынша тапсырмалар кешенінің  жүзеге асырылуы, ғылыми зерттеу  жұмыстарының тақырыптары және олардың тиімділігін қамтамасыз ету жұмыстарын қамтиды. Жоспарлардың осы түрінде мына параметрлер анықталады: орындалатын жұмыстар құрамы және оларды орындау мерзімі, жауапты орындаушылық құрамы, әрбір кезеңнің сметалық құны (оның ішінде ҒЗЖ, капиталдық салымдар, тағы басқа бөлінген шығындар), маңызды материалдық – техникалық ресурстарының тізімі, экономикалық тиімділіктің есебі, жаңа өнім түрлері және психологиялық үдерісс бойынша техникалық деңгейдің картасы.

          Көлемді календарлық жоспары жұмыстың басталу және аяқталу уақытын және жобаны жүзеге асыруға қажетті уақыт қоры мен ресурстар көлемін қамтиды

          Технико-экономикалық немесе ресурстық  жоспары инновациялық жобаның  ресурспен  қамтамасыз етілуін  қарастырады және ресурстарға деген қажеттілікті анықтайды, жеткізу мерзімін және потенциалды жабдықтаушылар мен мердігерлер құрамын анықтайды.

          Инновациялық жоба бюджеті бұл  сандық көрсеткіштермен сипатталатын  және шығынды сипаттайтын жоспар  болып табылады. Жобаға жұмсалатын шығынды жоспарлау туралы ақпарат жоба бойынша сметалық құжат және календарлық жоспар болып табылады. Календарлық кезең бойынша ақша құралдарының  таратылуы   3  қадаммен жүреді:

календарлық жоспар жұмыстарының жалпы құны есептеледі;

әрбір кезеңге есептелген шығындар көлемі календарлық  жоспар бойынша осы кезеңге орындалған жұмыстар құнының қосындысымен   есептеледі;

жұмыстың әрбір түріне байланысты уақыт бойынша шығындардың бөлінуі жүзеге асырылады.

   Жобаны  қаржыландырудың 4 жолы бар: 

• акционерлік қаржыландыру- ақша құралдарын және технологияларды салу;

• мемлекеттік қаржыландыру - тура субсидиялау жолымен инвестициялық бағдарлама шеңберіне жүзеге асады;

• лизингтік қаржыландыру- жобалау обьектісіне немесе оның белгілі бір бөлігіне деген меншік құқықтың берілуі;

• ұзақ мерзімді қаржыландыру банктік несие арқылы жүзеге асырылады.

     Бәсекелік жағдайда инновациялық жобаның бизнес жоспары оның жүзеге асырылу жағдайларына баға береді. Инновациялық жоспарда ең алдымен жоба концепциясы жасақталады. Осы кезеңде жобаның өнімді -тақырыптық жоспары инновациялық бағдарлама ретінде қалыптасады. Инновациялық жобаны жүзеге асыруды жоспарлауда календарлық және ресурстарының жоспар жасалады. Осы кезенде құжаттар рәсімделеді. Жоспар бойынша көрсеткіштер құрылымы өзгерісі инновациялық жобаға сәйке өзгеріп отырады.

           Инновациялық жоба концепциясы  негізгі мақсаттарды қалыптастырады, оның тиімділігін анықтайды. Ол  мына денгейлерден тұрады:

• инновациялық идеяның қалыптасуы және жоба мақсатын анықтау;

• жоба идеясын маркетингтік зерттеу;

• жоба құрылымы;

• тәуекелділікті және белгісіздікті таңдау;

• жобаны жүзеге асыру вариантын таңдау