Емтихан билеті № 22

1. Инновациялық қызмет пен инновациялық процесс нәтижесінде пайда болатын тиімділік түрлері.

Ғылыми-техникалық потенцаил кез-келген мемлекеттің ұлттық байлығының негізгі саласы. Барлық дамыған елдер тəжірибесі көрсеткендей, экономикалық дамуыдың, көркеюдің негізгі жолы – ғылыми-техникалық жəне инновациялық салада лидер болу. Инновациялар мен жаңалықтар экономиканың құлдырауына төтеп беріп, ғылыми-техникалық прогрестің белсенді түрде дамуына жағдай жасап, ұлттық экономиканың тиімділігі мен бəсекеге қабілеттілігін жоғарлатады. Сондықтан да бүкіл дүниежүзіндегі кəсіпкерлер инновацияларды тиімді басқару мен ұйымдастыруға ерекше көңіл бөледі. Ал мемлекет өз тарапынан ғылыми-техникалық жəне инновациялық саясат ғылыми – техникалық жетістіктерді адам игілігі үшін пайдаланып, адамзат өмір сүру жағдайларын сапалы түрде жақсартуға бағытталған. Бұл бүкіл адамзат тіршілігі мен шаруашылығының негізгі мақсаты. Қазір Қазақстан Республикасының ғылыми-техникалық зерттеулері мен инновациялық саясаты кризистік жағдпйда. Бірақ сол қиындықтаға қармастан Қазақстан кəсіпкерлері шетел жаңалықтары мен ғылыми- техникалық жетістіктерін табысты түрде игеріп, оларды жоғары қарқынмен қызметтеріне енгізіліп келеді. Əрине бұл инновациялар халықаралық технологиялық деңгейде көтерілуге мүмкіндік береді, бірақ сол ғылыми- техникалық жетістіктердің көбісі тек біз үшін ғана инновация, ал шетелдіктер үшін олар кешегі күн жаңалықтары. Сондықтан да шетел технологиясы мен техникасын игерумен қатар өз ұлттық Ғылыми-техникалық потенцаилымыздың дамуына жағдай жасап, отандық ғалымдардың ғылыми жетістіктерін өндіріске енгізіп, оларды бағалай білуіміз керек. Негізінен инновациялық қызмет жаңа шаруашылық аймақтық құрылымдарды (технопарктерді, бизнес инкубаторларды, аймақтық инновациялық қорларды, венчурлық фирмаларды) дамытуға, бұрын құрылған шаруашылық субъектілер арасындағы өзара байланыстарды трансформациялауға, бақару технологияларын дамытуға көмектеседі.

2. Инновациялық кәсіпкерліктің мәні.

Инновациялық кəсіпкерлік – инновациялық қызметтің коммерциялық мақсат үшін жүзеге асырылуы Инновациялық кəсіпкерлік – инновациялық қызметтің коммерциялық мақсат үшін жүзеге асырылуы. Инновациялық кəсіпкерлік үш түрлі деңгейде жүзеге асырылады: мемлекеттік деңгейде, ол түрлі ғылыми зерттеу институтының, технопарктік құрылымдардың инновациялық қызметі ірі кəсіпкерліктегі қомақты компаниялардың инновациялық қызметі шағын инновациялық бизнес. Инновациялық кəсіпкерліктің субъектілері мен объектілері.

3. Экономикалық дамудағы технологиялық кезеңдердің даму эволюциясы

Ғылыми-техникалық прогресс экономикалық өсу факторы ретiнде Солоу, Е.Домар жəне Р. Харрод моделдерi танымал. Технологиялық кезеңдерді инновациялармен тығыз байланыстырушы ғалымдардың бірі А.Ансофф. Ол техногиялық кезеңдердiң түрлерiн анықтап, өнім өндіру техногиясының, сұраныс жəне ұсыныстың өмiр кезеңдерiн бір бірімен байланысын ашып көрсетті. Ол 4-циклмен ұштастырылған: өнім, технология, сұраныс кестелерін ұсынады. Технологияның өзгеріс тəуекелділігіне байланысты, яғни бір технологияның басқа технологияға ауысу жиілігіне байланысты, оларды негізгі үш типке: тұрақты, жемісті жəне өзгерісті деп бөледі. Олар ХІХ ғ. соңында негізделіп ХХ ғасырдың 50 жылдарында өздерінің келешегіне жетті. Нарықтық кемелдену мен молықтыру кезеңдерінде сұраныс модификация есебінен қанағаттандырылады, ұсынылатын өнім өзгеріссіз қалады да, тек жекеленген параметрлері мен бұйым конструкциясы жақсарады, бұл технологиялық инновация есебінен болмайды. Инновация теориясы экономикалық өсу теориясында да қарастырылады. Көптеген ғалымдар мен кəсіпкерлердің пікірі бойынша, экономикалық өсудің жетекші факторы: білім, интеллект, инновация болып табылады. ХХ ғ. 50 жылдарында американдық ғалым Роберт Солоу экономикалық өсудің жетекші факторы ҒТР болатынына назар аударды. Ұзақ болжамдарды басқа да экономистер: Джон Кендрик, Эдвард Денисон берген. Экономикалық өсуде технологиялық прогресстің ерекше ролін Сайман Кузнец көрсетті. Оның ойынша, қоғамның қажеттіліктерін қанағаттандыратын, ұлттық өнімнің үнемі өсуі, технологиялық прогресстің арқасында жетеді. Кейіннен Э.Денисон экономикалық өсу факторларының сипаттамасын жасады. 23 фактордың; 4-і капиталға, 1-жер, қалған 14-і ҒТП-ң жемісі.