1. Тақырыбы: Қан түзу

2. Мақсаты:

• эмбрионалдық және постэмбрионалдық гемопоэзге сипаттама беруді үйрету;

• эмбрионалдық гемопоэз кезеңдерін оқу бойынша білімді бекіту;

• лимфоидты және миелоидты қан түзу сипаттамаларын оқу бойынша білімді бекіту;

• бағаналы және жартылай бағаналы қан жасушаларын оқу бойынша білімді бекіту;

• қан жасушаларындағы ұқсас морфологиялық даму сатыларынын анықтауды үйрету.

3. Оқытудың міндеттері:

• эмбрионалдық және постэмбрионалдық гемопоэз, А.А.Максимовтың қан түзудің унитарлық теориясы жайлы ұғым қалыптастыру;

• миелоидты және лимфоидты қан түзу туралы ұғымды қалыптастыру;

• миелоцитарлы және лимфоцитарлы жасушалардың даму сызбасын зерттеу бойынша білім алу;

• қан жасушаларының даму сатыларының морфологиялық ұқсастығын диагностикалау және микроскопиялау дағдыларын қалыптастыру.

4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:

1. Қан түзу туралы түсінік. Гемопоэздің түрлері.

2. Эмбрионалдық гемопоэздің қан тіні ретінде дамуы. Оның кезеңдері және сипаттамалары.

3. Постэмбрионалдық гемопоэз. лимфоидты және миелоидты қан түзу туралы ұғым.

4. А.А.Максимовтың қан түзудің унитарлық теориясы.

5. Қан жасушаларының бағаналы, жартылай бағаналы және бласты формаларына сипаттама.

5. Оқыту және үйрету тәсілдері:

Кіші топтардағы жұмыс: студенттер 6-7 адам болып топқа бөлінеді, оларға зерттеу үшін қызыл сүйек кемігінің гистопрепараты беріледі. Морфологиялық ұқсас эритропоэз, гранулоцитопоэз, тромбоциттер продуценттері жасушаларын ажыратуды үйрену, суреттерін салу.

Жұптасып жұмыс істеу: эритропоэз, гранулоцитопоэз жасушаларының морфологиялық сипаттамасына байланысты кесте сызу. Онда формалық элементтің атын жазып, ядро тығыздығы мен пішінін және бөліну қабілеттілігін бағалау керек.

Кесте. Эритропоэз, гранулоцитопоэз жасушаларының морфологиялық сипаттамасы.

Формалық элементтің аталуы	Ядроның пішіні мен тығыздығы	Цитоплазма	Бөліну қабілеттілігі
Проэритробласт
Базофильді эритобласт
Оксифильді эритробласт
Полихроматофильді эритробласт
Ретикулоциттер
Эритроциттер
Промиелоциттер
Таяқшаядролы миелоцит
Сегменттіядролы миелоцит

6. Әдебиет:

Қазақ тілінде:

1. Гистология: Оқу құралы төрт бөлімді/ Ж.О.Аяпова. Алматы: «Кітап» баспасы. – 2005. - 285 б.

2. Гистология, цитология және эмбриология атласы медицина жоғары оқу орындарының студенттеріне арналған. /Р.Б. Абильдинов, Ж.О. Аяпова, Р.И. Юй. – Алматы: «Эффект» баспасы, 2006. – 411 б.

3. Гистология, цитология және эмбриология атласы: медициналық жоғары оқу орындарының студенттеріне арналған оқу құралы. / П. Қазымбет, М. Рысұлы, Ж.Б. Ахметов. - Астана, 2005. – 400 б.

Қосымша әдебиет:

1. Гистология: Оқу құралы. Ажаев С.А. Төрт бөлімді. Кентау: Еркін и К – ХХI, 2004.

2. Цитология, жалпы эмбриология және гистология негіздері. Рысұлы М., Омаров К. / ҚР БМ Яссауи атындағы халықаралық қазақ-түрік университеті. – Алматы: Ғылым, 1996. – 224 б.

3. Цитология. Нұрышева А., Нұрышев М. Алматы, Карасай, 2006.

4. Гистология және эмбриология негіздері (оқулық). Нұрышев М. – Алматы:Санат, 1998. – 160б.