Асқазанның секреторлық функциясын зерттеу

Ерте токсикоз жоқ кезінде көрсетілім бойынша жүргізіледі.

Қазіргі уақытта асқазанның қышқыл түзу функциясын анықтаудың үш негізгі әдісі бар.

1. Асқазан ішілік рН-метрия.

2. Асқазан секрециясын күшейтетінді қолданып жұқа зонд арқылы асқазан сөлінің фракционды зерттеу (Еуропа мен АҚШ-та тиым салынған).

3. Зондсыз тексеру әдісі - ион алмасушы смол («Ацидотест») көмегімен қышқылдықты анықтау. Зондсыз тексеру әдісі қазіргі уақытта сирек қолданылады және аз ақпаратты болып табылады.

Созылмалы Нр-гастритте асқазанның секреторлық функциясы өзгеруі мүмкін, бірақ өзгерістің айқындылығы гастриттің сатысына байланысты. Антральды гастритте (ерте сатысы) қышқыл түзу және пепсин түзу функциясы қалыпты немесе (жиі) жоғарылаған; пангастритте (кеш сатысы) - төмендеген, бірақ ахлоргидралы жағдай болмайды.

Жүктілерде асқазан сөлін фракциялық зерттеуге кеңес берілмейді, ал зондсыз әдіс жүргізілмейді.

Асқазан ішілік рН-метрия:

• қысқа уақытты (3сағатқа дейін)

• ұзақтау (24 сағ, мониторинг)

• радиокапсуланы қолданумен

• эндоскопиялық

Қысқа уақытты рН-метрия - кең көлемде қолданылатын әдіс. Диаметрі 7 мм зондты эндоскоптың аспаптық каналымен пероральды немесе трансназальды енгізеді.

Көрсеткіші мен қарсы көрсеткіші ФЭГДС сияқты.

Жүктілерде асқазан секрециясын күшейту тек қана пероральды таңғы аста ғана қолдануға болады.

2. Жүктілердің жүрек айнуы мен құсуы

Құсумен немесе құсусыз жүректің айнуы жүктіліктің бастапқы кезеңіне тән болып келеді. Жүрек айну жүктілердің 50-90% кездеседі және 25-50% мазасыздану мен шағымданулар тудырады. Егер ұрық қыз жынысты болса жиі кездеседі.

Осы жағдайдың патофизиологиясы талқылау құралы болып табылады. Бұл гормоналды қайта құрылудың және АІЖ моторлық бұзылысының психосоциальды фактормен бірлескен көрінісі болуы мүмкін. Эмбриогенез кезеңінде тағамдарда болатын зиянды субстанциялардан, етті тағамдарда болатын микроорганизмнен және өсімдіктердегі токсиндерден ұрықты эволюциялық қорғау маңызды қызмет атқарады. Бұл жүктіліктің ерте кезеңінде өлі туылу мен түсік тастаудың барынша аз санымен дәлелденеді.

Клиникалық белгілері.

Жүктілік барысында жүрек айну, қалыпты жағдайда қысқа уақытты және өздігімен басылады, әйелдердің 91% І триместрінде кездеседі. Қалыпты жағдайда жүрек айну жүктіліктің 9-10 апталығында басталады (6-шы аптадан басталуы сирек), 11-13 аптада шыңына жетеді және 12-14 аптада басылады. 1-10% жүктілерде 20-22 аптаға дейін симптомдары сақталады.

Жеңіл формасында «жүктілердің таңғы ауруы» сияқты түрінде белгілі, тек таңертең пайда болады және күні бойы қайта мазаламайды.

Жүктілердің жүрек айнуы мен құсуына гиперсаливация тән.

Жүктілердің жүрек айнуы мен құсуында болуы мүмкін:

- жоғары шаршағыштық, әлсіздік, бас айналу;

- йіс сезудің асқынуы;

- ұйқының бұзылысы;

- дәмнің (ауытқуы, бұрмалануы) нашарлауы;

- депрессия;

- мазасыздану;

- көңіл күйдің өзгеруі;

- назар аударудың мүмкін еместігі.

Диагноз қою барысында АІЖ, эндокринді, зәр және жүйке жүйесінің ауруларын, сонымен қатар аллергиялық реакциялардың (тағамдық заттарға, өндірістік аллергендер, медикаментозды және өзгеде заттар) жоқтығына көз жеткізу керек.

II және III триместрде жүректің айнуы мен құсудың болуы жедел түрде басқа аурулар мен жағдайлардың белгісі ретінде қаралу керек:

- гастроэзофагеальды рефлюкс ауруы;

- гастрит;

- асқазан мен он екі елі ішектің жара ауруы (ЖА)

- панкреатит;

- холецистит;

- гепатит;

- аппендицит;

- зәр шығару жүйесінің инфекциясы;

- бүйрек үсті безінің жетіспеушілігі;

- преэклампсия;

- көп сулы;

Емі

Жүктілердегі жүрек айнуын емдеу симптомның айқындылығына байланысты.

Жеңіл (жұмсақ) ағымында емі медикаментозды емес емдерді қамту керек: сергіту, таза ауада серуендеу, әкелуші факторларды анықтау және жою, тамақтану тәртібі мен сипатын өзгерту (қабылдайтын тағамның көлемін азайтып жиілігін арттыру).

Сыртқы қауіпті, соның ішінде өндірістік факторларды жою (жүкті әйел жұмыстан босатылуды қажет етеді).

Емдәм - жиі, бөлшектік тамақтану тағайындалады, көмірсуларды қабылдауды көбейтіп, майды шектеу керек. Тағам қабылдағаннан кейін демалу керек.

Тағам қабылдау бөлме температурасындағы таза суды (0,5-1 стакан) қабылдаудан басталады. Ары қарай емдәм құрамында крахмалы бар тағаммен (кисель), сосын крекер және картоппен ( қайнатылған, пісірілген) жалғасады.

Жүктілерге келесі негізгі кеңестерді ұстанған жөн:

• Аштық сезімі пайда болғанда тамақтану;

• Жиі және аз аздан тамақтану;

• Май мен бұрыштардан сақтану;

• Дәмі мен иісі жағымсыз тағамдардан сақтану ( жүктілер үшін);

• Темір препараттарын қабылдауды тоқтату;

• Жоғары белокты (етті) тағамдар қолдану;

• Көмірсуға бай сусындар қолдану (тәтті);

• Сусындар, қайнатпа сорпалар, желатин және қатырылған десерттер қолдану;

Ауыр жағдайларда энтеральды тамақтандыруға (назогастральды зонд) болады.

Жүрек айну мен құсудың тұрақты және орта ауырлық дәрежесінде жалпы іс -шараларға қосымша құсуға қарсы дәрілер тағайындауға болады.

Сонымен қатар психорелаксация, акупрессор және гипноз қолдануға болады.

Болжамы: анасы мен ұрыққа қолайлы. Тіпті, жүрек айну мен құсуының жеңіл дәрежесі бар әйелдер бұл симптомдары жоқ әйелдерге қарағанда жүктілігінің соңы жақсы болады.