- •5В080600 – «Аграрлық техника және технология»
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •Рмк «Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университеті», 2013 Мазмұны
- •Теориядан қысқаша мәлімет.
- •Техникалық сипаттамасы
- •4. Зертханалық жұмыс бойынша есеп беруге қойылатын талаптар
- •№2 Зертханалық жұмыс.Дөңгелек клапанның көтергіш
- •2.1. Жалпы мағлұматтар
- •2.2 Тәжірибе қондырғысының сипаттамасы
- •2.3 Жұмыстың орындалу тәртібі
- •2.5 Зертханалық жұмыс бойынша есеп беруге қойылатын талаптар
- •3.2 Тәжірибелік қондырғының сипаттамасы
- •3.3 Жұмыстың орындалу тәртібі
- •3.4 Тәжірибеден алынған шамаларды өңдеу
- •3.5 Зертханалық жұмыс бойынша есеп беруге қойылатын талаптар
- •№4 Зертханалық жұмыс. Бернулли теңдеуінің геометриялық иллюстрациясы.
- •4.1 Жалпы мағлұматтар
- •4.1 Сурет. Бернулли теңдеуінің геометриялық интерпретациясы
- •4.2 Тәжірибелік қондырғының сипаттамасы.
- •4.2.Сурет. Тәжірибе қондырғысының сұлбасы
- •4.3 Жұмыстың орындалу тәртібі:
- •3.4 Тәжірибеден алынған нәтижелерді өңдеу
- •4.5 Зертханалық жұмыс бойынша есеп беруге қойылатын талаптар:
- •№5 Зертханалық жұмыс. Дөңгелек құбырдағы сұйықтың қозғалыс режімін анықтау.
- •5.1. Жалпы мағлұматтар.
- •5.2 Тәжірибе қондырғысының сипаттамасы
- •5.3 Жұмыстың орындалу тәртібі
- •5.4 Тәжірибеден алынған шамаларды өңдеу
- •5.5 Зертханалық жұмыс бойынша есеп беруге қойылатын талаптар:
- •6.1 Жалпы мағлұматтар
- •6.2Тәжірибелік қондырғының сипаттамасы
- •6.3 Жұмыстың орындалу тәртібі
- •6.4 Тәжірибелік нәтижелерді өңдеу
- •6.5 Зертханалық жұмыстар бойынша есеп беруге қойылатын талаптар:
- •7.1 Жалпы мағлұматтар:
- •7.2 Тәжірибелік қондырғының сипаттамасы
- •7.3 Жұмыстың орындалу тәртібі
- •7.4 Тәжірибелік нәтижелерді өңдеу
- •7.5 Зертханалық жұмыс бойынша есеп беруге қойылатын талаптар:
- •8.1 Жалпы мағлұматтар
- •8.2 Тәжірибелік қондырғының сипаттамасы
- •8.3 Жұмыстың орындалу тәртібі
- •8.4 Тәжірибелік нәтижелерді өңдеу
- •8.5 Зертханалық жұмыстың есеп беру талабы
- •9.1 Жалпы мағлұматтар
- •9.2 Тәжірибелік қондырғының сипаттамасы
- •9.3 Жұмыстың орындалу тәртібі
- •9.5 Зертханалық жұмыстар бойынша есепке қойылатын талаптар:
- •10.1 Жалпы мәлімет
- •10.4 Тәжірибелікнәтижелерді өндеу
- •10.5 Тәжірибенің қатесін бағалау
- •10.6 Зертханалық жұмыстың есебін толтыруға қойылатын талаптар
- •10.7 Қауіпсіздік техникасының негізгі талаптары
- •11.1 Жалпы мәлімет
- •11.1.2 Тоңазытқыш агенттер
- •11.2 Тәжірибелік қондырғыныңсипаттамасы (тоңазытқыш
- •11.2.1 Тұрмыстық тоңазытқыш кондырғы «Памир –4»
- •11.2.2 Тұрмыстық тоңазытқыш кондырғы «Памир –4» құрылысы мен жұмыс жасау принципі
- •11.3 Тәжірибені орындау реті
- •11.4 Тәжірибелік нәтижелерді өңдеу
- •11.5 Зертханалық жұмысының есебін толтыруға қойылған талаптар
- •11.6 Қауіпсіздік техникасының негізгі талаптары
- •3.1 Жалпы мағлұматтар
- •12.1А.Сурет 12.1б Сурет 12.1вСурет
- •12.2 Тәжірибелік қондырғыныңсипаттамасы
- •12.3 Тәжірибені орындау реті
- •12.4 Тәжірибелік нәтижелерді өндеу
- •3.5 Тәжірибелік қатесін бағалау
- •12.6 Зертханалық жұмыс бойынша есеп беруге қойылатын талаптар:
- •12.7 Қауіпсіздік техникасының негізгі талаптары
- •4.1 Жалпы мағлұматтар
- •13.2 Тәжірибелік қондырғыны сипаттау
- •13.2 Тәжірибеніңорындалу тәртібі
- •13.3 Тәжірибелік нәтижелерді өндеу
- •13.4 Тәжірибенің қатесін бағалау
- •13.5 Зертханалық жұмыствң есебін толтыруға қойылатын талаптар
- •4.6 Қауіпсіздік техникасының негізгі талаптары
- •14.1 Жалпы мағлұматтар
- •14.2Тәжірибелік қондырғыны сипаттау
- •14.3 Жұмыстың орындалу тәртібі
- •14.4 Тәжірибелік нәтижелерді өңдеу
- •14.5 Зертханалық жұмысының есебін толтыруға қойылған талаптар
- •5.6 Қауіпсіздік техникасына қойылатын негізгі талаптар
- •15.1 Жалпы мағлұматтар
- •15.2 Тәжірибелік қондырғының сипаттамасы
- •15.3 Тәжірибенің орындалу тәртібі
- •15.4 Тәжірибелік нәтижелерді өңдеу
- •15.5 Тәжірибенің қатесін бағалау
- •15.6 Зертханалық жұмыстың есебін толтыруға қойылатын талап тар:
- •15.7 Қауіпсіздік техникасына қойылатын негізгі талаптар
- •Қорытынды
- •Әдебиеттер:
9.2 Тәжірибелік қондырғының сипаттамасы
Қондырғы ағызатын құбыры 2 бар арынды резервуардан 1 тұрады (9.1сурет). Резервуарға көлденең қимасы әртүрлі құбыр 3 жалғанған, Құбырдың әртүрлі диаметрінде пьезометрлерлік түтікшелер 4 және 5 орнатылған. Су шығыныны, 3 құбырмен өтетін вентильдің 6 көмегімен өзгеріп отырады.
9.1. Сурет Тәжірибелік қондырғының сұлбасы:
1-резервуар; 2- ағызатын құбыр; 3- көлденең қимасы әртүрлі құбыр; 4 және 5-
пьезометрлік түтікшелер; 6- вентиль.
9.3 Жұмыстың орындалу тәртібі
1 сумен толтырып, үздіксіз ағып тұруын қамтамасыз ету керек. 3 құбырдағы минималды сұйық шығынын анықтау керек. Пьезометр түтікшелерінің 4 және 5 көрсеткіштерін және сұйық шығынын жазып алу керек. Рейнольдс санын есептей отырып, әрбір жағдай үшін сұйық шығынының бес түрлі мәнінде бақылау жүргізу керек. Алынған нәтижелерді 9.1 кестесінің сәйкес бағаналарына енгізу керек.
Вентури суөлшегішімен өлшенген сұйық шығыны мына формуламен анықталады:
(9.3)
мұндағы:
мұндағы h – пьезометрлердің көрсеткіштерінің айырмасы;
-
1
және 2 қималарының сәйкес аудандары;
К – суөлшегіш коэффициенті.
Определяется поправочный коэффициент водомера Вентури:
(9.4)
Пьезометрлердің көрсеткіштерінің айырмасы бойынша нақты шығынның өзгеру қисығы сызылады .
Рейнольдс санына байланысты μ шығын коэффициентінің өзгеру қисығы сызылады. Нәтижелер 9.1 кестесінің сәйкес бағаналарына енгізіледі.
Анықталған шамаларды ескере отырып, нақты шығынды мына теңдеу арқылы есептеуге болады:
(9.5)
мұндағы:
9.1кесте Есептеу нәтижелері
№ р/р |
Өлшегіш ыдыстың толу уақыты t, сек. |
Өлшенген сұйық шығыны Q, м3/с. |
Орташа жылдамдық ,м/с. |
Рейнольдс саны Re. |
Пьезометрлердің көрсеткіштерінің айырмасы h,м. |
Өлшенген сұйық шығыны Qтеор ,м3/с. |
Суөлшегіш коэффициенті, К. |
Түзету коэффициенті, μ. |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
Негізгі формулалар:
- сұйық шығыны;
- тарылған құрылғының шығын коэффициенті
- ағынның сығылу коэффициенті;
- Вентури суөлшегішімен өлшеген сұйық шығыны;
- суөлшегіш коэффициенті;
- Вентури суөлшегішінің түзету коэффициенті;
- нақты шығын,
9.5 Зертханалық жұмыстар бойынша есепке қойылатын талаптар:
Есеп А4 форматындағы беттерде және титулдық бетпен рәсімделеді, есепке кіретіндер:
9.5.1 Зертханалық жұмыстың атауы
9.5.2 Жұмыстың мақсаты
9.5.3 Тәжірибелік қондырғының сұлбасы және оның сипаттамасы
9.5.4 Жұмыстың орындалу тәртібі
9.5.5 Тәжірибелік қондырғының сұлбасы және оның сипаттамасы
9.5.6 Тәжірибелік есептеу нәтижелерін енгізу кестесі
9.5.7 Қорытынды
Барлық аралық есептеу нәтижелері кестеге енгізілмейді
Бақылау сұрақтары:
1. Тарылған суөлшегішті не үшін қолданады?
2. Тарылған суөлшегішпен шығын өлшеудің негізі неде?
3. Пьезометрлік арынның төмендеуі мен шығын арасындағы Бернулли теңдеуін жазыңыз?
Әдебиеттер:
1. Агроскин, И. И. Гидравлика / Г.Т. Дмитриев, Ф.М. Пикалов. - М. : Госэнергоиздат,1964. - 213 с.
2. Башта, Т.М. Гидравлика, гидравлические машины и гидравлические приводы / Т.М. Башта. – М. : Машиностроение, 1970. - 503 с.
3. Большаков, В.А. Гидравлика / В.А. Большаков, В.И Попов. — К. : Высшая школа, 1989.- 213 с.
4. Гаврилов, М. Б. Гидравлика / М.Б. Гаврилов, Ж.К. Абдикеримов. – Алматы. : КазНТУ им. К.И.Сатпаева, 2000. - 103 с.
5. Рабинович, Е. З. Гидравлика / Е.З. Рабинович. - М. : Недра, 1977. – 304 с.
6. Тажибаев, Л. Е. Основы гидравлики и гидромеханизация сельскохозяйственного производства / Л.Е. Тажибаев. – Алматы. : КазСХИ, 1986. - 640 с.
7. Чугаев, Р. Р. Гидравлика / Р.Р. Чугаев. – М. : Энергоатомиздат, 1982. - 672 с.
8. Штеренлихт, Д. В. Гидравлика / Д.В Штеренлихт – М. : Энергоатомиздат, 1984. - 640 с.
№10 Зертханалық жұмыс. Ауаның көлемдік изобаралық жылу сыйымдылығын анықтау
Жұмыстың мақсаты: Ауаның көлемдік изобаралық жылу сыйымдылығын эксперименталдық түрде анықтап, С'Р [кДж/(м3∙К)] сол тапқан нәтижені кестелік мәндермен салыстыру және адиабатаның көрсеткішін, ауаның энтальпиясын, ішкі энергиясын анықтау.
