4. Зертханалық жұмыс бойынша есеп беруге қойылатын талаптар

- жұмыстың атауы мен мақсаты;

- Энглер вискозиметрінің сұлбасы ;

- жұмыстың қорытындысы.

Бақылау сұрақтары:

1. Сұйықтың тұтқырлығы дегеніміз не?

2. Тұтқырлық қысым және температураға қалай тәуелді ?

3. Тұтқырлықтың динамикалық және кинематикалық коэффициенті өзара қалай байланысады?

4. СИ бірлігінде тұтқырлықтың динамикалық және кинематикалық коэффициенттерінің шамалары қандай?

5. СИ бірлігінде тұтқырлықтың динамикалық және кинематикалық коэффициенттерінің өлшем бірліктері қандай?

6. Вискозиметрлердің түрлерін ата және олардың көмегімен тұтқырлықты өлшеу әдістерінің мағынасын айтып беріңіз.

7. Энглер вискозиметрінің құрылымы қандай?

8. Энглер вискозиметрімен сұйықтың тұтқырлығын анықтау тәртібін айтып беріңіз.

Әдебиеттер:

1. Агроскин, И. И. Гидравлика / Г.Т. Дмитриев, Ф.М. Пикалов. - М. : Госэнергоиздат,1964. - 213 с.

2. Башта, Т.М. Гидравлика, гидравлические машины и гидравлические приводы / Т.М. Башта. – М. : Машиностроение, 1970. - 503 с.

3. Большаков, В.А. Гидравлика / В.А. Большаков, В.И Попов. — К. : Высшая школа, 1989.- 213 с.

4. Гаврилов, М. Б. Гидравлика / М.Б. Гаврилов. – Алматы. : КазИТУ, 2004. - 316 с.

5. Гаврилов, М. Б. Гидравлика / М.Б. Гаврилов, Ж.К. Абдикеримов. – Алматы. : КазНТУ им. К.И.Сатпаева, 2000. - 103 с.

6. Киселев, П.Г. Гидравлика / П.Г. Кисилев. – М. : Стройиздат, 1980. -273 с.

№2 Зертханалық жұмыс.Дөңгелек клапанның көтергіш

күшін анықтау

Жұмыстың мақсаты:Көлденең орнатылған дөңгелек клапанның көтергіш күшін анықтау үшін, сондай-ақ практикалық есептерді шешу үшін гидростатиканың негізгі заңдарын қолдану.

Кілт сөздер: Абсолюттік (толық) гидростатикалық қысым; артық немесе манометрлік қысым, нүктенің орналасу тереңдігі, гидростатикалық қысым күші, блоктардың ПӘК, клапанның теориялық және тәжірибелік көтергіш күші.

2.1. Жалпы мағлұматтар

Тыныштықта тұрған сұйықтың кез келген нүктесіндегі қысым гидростатиканың негізгі теңдеуі арқылы анықталады:

(2.1.)

мұндағы: Р_абс – қарастырылып отырған нүктедігі абсолюттік (толық) гидростатикалық қысым;

Р₀- сұйықтың еркін бетіндегі қысымы;

ρ – сұйықтың тығыздығы;

g – еркін түсу үдеуі;

h - нүктенің бату тереңдігі.

Егер абсолюттік қысым атмосфералық қысымнан артық болса, онда олардың айырмасы артық немесе манометрлік қысым деп аталады. Ыдыстардағы сұйықтың ашық бетіне атмосфералық қысым әсер ететін болса, сұйық ішіндегі артық қысым қарастырылатын нүктенің астындағы сұйық бағанасына тәуелді.

(2.2)

Берілген жағдайда сұйық ішіндегі қысым гидростатикалық қысым күші Давление внутри жидкости в данном случае обусловлено силой гидростатического давления, которая может быть найдена по формуле:

(2.3)

мұндағы: ω– гидростатикалық қысым әсер ететін аудан

2.2 Тәжірибе қондырғысының сипаттамасы

Дөңгелек клапанның көтергіш күшін анықтайтын аспап табанындағы тесікке су ағызу үшін жалғанған қысқа саптамасы/2/ бар мөлдір ыдыстан /1/ тұрады (2.1сурет). Саптаманың жоғарғы шеті дөңгелек клапанның седлосының қызметін атқарады /3/. Клапанның ортасына таразы чашкасы/7/ бар /5/, /6/ блоктардың жүйесі арқылы байланған трос жалғанған /4/. Ыдыстағы су деңгейін анықтау үшін, /1/ оның сыртқы бетінің жанында миллиметрлік шкала бар. Клапан саптамаға тығыз орналасқан /2/. Чашканың салмағы клапанның салмағына тең.

2.1 суретТәжірибелік қондырғының сұлбасы:

1- ыдыс; 2-саптама ; 3-седло; 4- трос; 5 және 6- блоктар; 7- табақшалы таразы.