11.2.1 Тұрмыстық тоңазытқыш кондырғы «Памир –4»

Тоңазытқыштың техникалық сипаттамасы:

1. Мұздатқыштың (буландырғыштың) сыйымдылығы – 15,5 л.;

2. Термореттегіш 10-режимді, баяу үздіксіз реттегіш;

3. Қоршаған ортаның +20 ⁰С температурасында камерадағы кепілді температуралары «қалыпты» режимде –1,5⁰С, мұздатқышта –10 ⁰С;

4. Герметикалық компрессиялық типті тоңазытқыш агрегат;

5. Тоңазыту өнімділігі- 419 кДж/сағ.;

6. «Фреон –12» тоңазытқыш агрегатының мөлшері-300 грамм.;

7. Компрессор поршеньді, бір цилиндрлі;

8. Конденсатордың ауамен салқындатылатын конвективті жылу алмасуының жалпы беті-1,4 м².;

9. Буландырғыш штампталған, пісіріліп жасалған.;

10. Агрегаттағы дроссельді қондырғы капилярлы түтік.

11.Электроқозғалтқыш ауспалы тоқты 50 Гц ; синхронды, бір фазалы ДСМ және ДХМ типті двигатель - 127 В; ДХМ –5 типті двигатель –220 В.

12.Қоршаған ортаның температурасы 20 ⁰С кезінде қалыпты пайдалану

кезіндегі электрэнергияның орташа шығыны тәулігіне 1,2 кВт/сағ-тан аспайды.

13. Двигательдің номиналды қуаты - 93 Вт;

14.Двигатель білігінің айналыс жиілігі –1430 айн/мин.

15.Тоңазытқыш агрегаттың салмағы -54 кг.

11.2.2 Тұрмыстық тоңазытқыш кондырғы «Памир –4» құрылысы мен жұмыс жасау принципі

«Памир-4» тоңазытқыш агрегат (11.1-сурет) компрессиялы, герметикалық типті. Конденсатордың төменгі бөлігіне 1 рама (қанқа) бекітілген 2; оның кронштейндеріне 4 серіптемен ішінде компрессоры мен электрдвигателі бар қаптама ілінген.

Қаптаманың сол жағынан компрессорды конденсатордың жылан түтігімен 5 жалғастыратын айдамалау түтігі 4.

Конденсатордың жылан түтігінің соңғы орамы 5, сүзгі арқылы 6, бір ұшы буландырғыш каналына 8 шығатын капиляр түтігімен жалғасқан.

Буландырғыштың каналдар жүйесі кептіргіш 9 коллекторымен жалғасқан.

Конденсатор. Конденсатор, ішкі диаметрі 3 мм мыс жылан түтік дәнекерленген жұқа болат қалқан болып табылады. Тоңазытқыштағы жылан түтіктің ұзындығы 11 метр шамасында.

Буландырғыш.

Буландырғыш өзара дәнекерленген тоттанбайтын 2-жұқа болатын штампталған кептіргіш коллектор компрессордың құндағымен соратын түтік 10 арқылы жалғанған.

Жоғарыда айтылған агрегаттың элементтері жабық герметикалық «фреон-12» мен толтырылған жүйенi құрайды. Компрессордың құндығының төменгі жағында үйкеліп тұратын детальдарын майлау үшін қажетті фрестелген май болады.

Құндықтың оң жағындағы қақпағында орнатылған арнаулы өткіл контактар арқылы двигатель электр тогымен қоректенеді. Тікелей буландырғыштың жанында термореттегіш орнатылады, ал электродвигатель жанында жүргізгіш және жылу релесі орнатылады.

Тоңазытқыш агрегаттың жұмысының принципиалдық схемасы 2-суретте көрсетілген. Компрессор жұмыс істегенде фреонның буы құндықтың қуысынан 3 сору өшіргіш арқылы цилиндрға келіп кіреді, цилиндрді ішінде сығылып сол сығылғаннан өте қызып кеткен күйімен қыздыру өшіргіш арқылы конденсатордың жыланшасына жөнелтіледі. Жыланшаның ішінде фреонның буы қысымы 6-7 ата қоршаған ортаның температурасы 20-23⁰С жағдайда конденсациялану температурасына дейін салқындатылып сұйыққа айналады.

Жыланшаның соңғы жіпшелерінде қоршаған ортаның температурасынан 3-5⁰С жоғары болғанша салқындатылған сұйық фреон сүзігі арқылы капилярлық трубаға кіреді.Капилярлық трубаның өткелше қимасы кішкентайлығы және ұзындығы конденсатор мен буландырғыш аралығында қысымның өзгеше болуын қамтамасыз етеді.

Капилярлық трубкадан өткенде сұйық фреонның қысымында температурасы да төмендейді. Сұйық фреон қысыммен буландырғыштың арнасынан өткенде қарқынды буланып (қайнап) буландырғышты қоршаған ортадан жылу тартып алады.

Жылу алмасу айналу процесінің өту нәтижесінде фреонды қарқынды салқындату үшін сорғыш түтіктің ұзына бойына капилярлық түтікшесі дәнекерленген. Бұл капилярдың ішінде фреонның алдын-ала буландыруына жол бермей агрегаттың жұмысының тиімділігін жоғарылатады. Буландырғыштың арналары кептіргіш пен коллекторда бітеді. Кептіргіштен фреонның булары сорғыш түтікпен компрессордың құндағына келіп содан соң қайтадан цилиндрге кіреді.

Компрессор. Бір цилиндрлі поршень типті компрессор бір фазалы электродвигательмен қозғалысқа келтіріледі. Электродвигательдің роторы компрессордың иінді білігінің мойнына қондырылған. Иінді білік компрессордың құндағына орнатылған екі сырғанау подшипнигында айналады. Поршень диаметрі 27 мм. цилиндрдің ішінде ілгерлі кейінді қозғалып тұрады. Цилиндрдің жоғарғы жағында клапан жабдығы және өшіргіш орнатылған қалпақша бұрандалып қойылған. Компрессордың үйкеліп тұратын бөлшектері эксцентрикті иінді білікпен бірге дайындалған ротациялық насоспен майланады..

Бұландырғыш каналдары алғашқы басында жыланша соңыннан жалпы коллекторға кірер жерде параллель жүйелерге ауысады.

Буландырғыш коллекторында агрегат жүйесінде пайда болған ылғалды жұтуға арналған кептіргіш патрон орнатылған.

Кептіргіш аспап ұсақ (1600 ұяшық) латунды тордан тұрады. Ол диаметрі 14 мм. түтік етіп оралған және іші түйіршігінің өлшемі 0,5 мм. ден 1,5 мм. ге дейін болатын ұсақ селикагельмен толтырылған. Түтіктің екі басы тотықпайтын болат пластинкалармен қапсырылған, олардың көмегімен патрон коллектордың ішкі жағынан бұландырғышқа жапсырылады.

Дроссельді (реттегіш) қондырғы және сүзгіш.

Өнеркәсіп қондырғыларында дроссельді қондырғы ретінде әдетінше бұранда немесе ысырма қызмет етеді.

«Памир-4» агрегатында, басқа да тұрмыстық тоназытқыштардағы сияқты, реттегіштін ролін конденсатор мен буландырғышты жалғастыратын, ішкі диаметрі 0,8 мм және ұзындығы 3 м капиллярлы түтік орындайды.

Капиллярлы түтік, үлкен өткізу мүмкіндігіне ие бола отырып, конденсатормен буландырғыш арасында қысым айырмашылығын туғызады және буландырғышқа сұйық фреонның қажетті мөлшерін береді.

Ол циклдің жұмыс кезінде компрессор тоқтағаннан кейін жоғарғы қысым жағын азайтады, бұл келесіде двигательді іске қосуын жеңілдетеді.

Капиллярдың кіре берісіне, ластанудан сақтайтын, конус тәрізді формалы өзара тіке жапсырылған диаметрі 0,6 мм қола сальниктермен толтырылған сүзгіш орнатылған.

Тоңазытқыштың электр жабдықтары.

«Памир-4» тоңазытқышының бір фазалы электр тізбегі екі параллель желіден, тоңазытқыш агрегатының электродвигателі қоректенетін күш желісінен және тоңазытқыш камерасындағы электр лампасын қоректендіретін жарықтандыру желісінен тұрады.

Электр двигателдің жұмысшы сым орамымен электромагнит катушкамен, іске қосқыш релемен, жылу релесімен және терморегулятор контакталарымен тізбекте жалғанған.

Іске қосқыш сым орамы ұшы, өне бойы ажыратылып тұратын іске қосқыш реле контакталарына қосылған.

Терморегулятор контакталарының тұйықталуы нәтижесінде, іске қосқыш реле өне бойы ажыратулы контактаны тұйықтау жолымен стартердің қысымын іске қосқыш сым орамын қосады, яғни бұл кезде электромагнитті катушкамен үлкен іске қосқыш тоқ өтеді де электродвигателінің іске қосылуын қамтамасыз етеді.

Іске қосу моментін жеңгеннен кейін тоқ әлсірейді, іске қосқыш реленің контакталары орнатылады және электродвигатель бір ғана жұмысшы сым орамдарымен жұмыс істейді.