§14. Прилагательные повторяясь придают значение:

а) - усиление свойства, характеристики предмета:

• Balaca-balaca uşaqlar əl-ələ tutub bağa gedirdiler = Bələkəy-bələkəy balalar qul-qulğa totıp baqçağa kitərdеlər.

б) - характеризуют образ основного действия:

• Ovçu yavaş-yavaş quşa yaxınlaşdı və atəş açdı = Auçı əkren-əkren qoşqa yaqınlaştı və atış açtı.

ПРИЛОЖЕНИЕ¹: тексты для чтения на азербайджанском.

Поясняю, что в скобках дается перевод некоторых слов на татарский или на русский, которые я не знал до чтения этого текста. Поэтому, если неизвестных слов много больше предлагаю воспользоваться словарем ПОЛИГЛОТ, например.

Molla Nasreddin Latifələri.

1. Molla və oğru.

Gəcələrin birində arvad Mollanı yavaşça oyadıb qulağına pıçıldayir ki:

- Kişi, evdə oğru (bur) var. Dur qoyma, var-yoxumuzu aparacaq.

Molla baxır ki, doğrudan da evdə oğru var, sandıq olan tərəfdə axtarır.

Yavaşça arvadının qulağına pıçıldayir:

- Ses salma, qaçar. Qoy yaxşi-yaxşi axtarsın. Heç bir şəy tapa bilməyib, axırda gələcək paltalarımızı oğurlamaqa. Onda tutarıq.

2. Məni külək bura atıb.

Molla bir bostana girib tez qarpızdan götürüb çuvala doldurur ki aparsın. Bostanın sahibi bostanda oğrunu görür və yavaş yaxınlaşıb onu tutur ki:

- Kişi, burada nə edirsən?

Molla deyir:

Ay, mənim əzizim, dünən gəcə bərk (köçle) külək (cil) məni damda yatdığım yerdə götürüb atıb buraya.

Bostanın sahibi deyir:

- Kişi, yalan niyə deyirsən?

Molla deyir:

- Canım üçün yalan demirəm. Niyə, burada nə var ki, mən yalan deyim? Mənim kimi kişiyə yalan danışmaq yaraşar mı?

Bostanın sahibi deyir:

- Yaxşi, səni buraya külək atıb. Bəs (a вот) bu qarpızları kim dərib (özgən)?

Molla deyir:

- Gördüm məni külək götürüb aparır, onlardan tutdum ki, bəlkə özümü saxlaya bildim. Əfsuslar (жаль, увы) olsun ki, hansına əlimi atdım, qırılıb əlimdə qaldı.

Bostanın sahıbı deyir:

Yaxşi, bəs (a вот) bunları bu çuvala kim doldurub?

Molla özünü itirməyib (не теряясь) cavab verir:

- Sözün düzü, elə mən də onu fikirləşirdim ki, sən gəldin.

3. Bir də yeyim, sonra.

Varlı adamlardan biri özünün varlı olmağını göstərmək məqsədi ilə Mollanı qonaq çağırır. Axşam stolun üstünə o qədər cürbəcür (различные) xörəklər (блюда) gəlir ki, Mollanın gözü dörd olur. Molla çox yeyir. Ev sahıbı soruşur:

- Hə, Molla, xörəklər necədir? Xoşuna gəlir?

Molla deyir:

Vallah, mən bir defə ilə fikrimi deyə bilmərəm. Mən bir neçə defə gəlib yeməliyəm, sonra.

4. Aparmaz ki...

Molla arvadı ilə gölə paltar (белье, одежды) yumağa gedir. Bunların başı qarışır, bir qarğa sabunu götürüb uçur. Arvad görüb qışqırır:

- A, kişi qoyma (не позволяй)! Qarğa sabunu apardı (унесла).

Molla deyir:

- Görmürsən yazığın (бедняжка) paltarı qap-qaradır. Niyə qoymuyum? Lazım olmasa aparmaz ki ...

5. Pişik hanı (кошка где же)

Molla bazardan üç kilo ət alıb evə göndərir ki, arvad bir-iki gün xörək bişirsin. Arvad qonşu arvadları çağırır, əti bişirib yeyirlər.

Molla axşam böyük bir iştahla evə qayıdır (qaytır) ki, indi ət yeyəcək. Evə çatan (едва дойдя) kimi arvadına deyir:

- Arvad, acam, xörəyi gətir, şam (ужин) edək!

Arvad biraz çörək, bir-iki soğan gətirib Mollanın qabağına qoyur. Molla soruşur ki:

- Arvad, bəs əti niyə bişirməmisən?

Arvad deyir:

Başıma daş düşsün. Əti yuyub stolun üstünə qoydum ki, oçağı yandırım. Başım qarışmışdı. Sonra getdim əti götürüm. Gördüm ki, pişik hamısını yeyib.

Molla heç nə deməyib durur. Pişiyi tutub qoyur tərəziyə (весы). Çəkib görür ki, düz üç kilodur. Arvada baxıb deyir:

- İndi mənə düz de: əgər bu pişikdirsə, bəs ət hanı? Əgər ətdirsə, bəs pişik hanı?