8. Mollanın ov quşu.

Bir gün axşama yaxın Molla çöldən (поле) qayıdırdı. Birdən görür ki, küçədə iki uşaq dalaşır. Yaxınlaşaraq görür ki, uşaqların əlində bir qarğa var. O deyir mənimdir, bu deyir mənimdir. Quşu az qala öldürmüşdülər. Mollanın qarğaya yazığı gəlir. Soruşur:

- Nə olub? Niyə dalaşırsınız?

Uşaqlardan biri deyir:

- Mən gördüm ki, bu qarğa uçub ağaçda oturdu. Ona dedim. Sonra ağaçın altında yatdım. O, ağaça çıxdı və qarğanı tutdu. İndi deyir qarğa onundur. Qarğanı tutmuş uşaq deyir:

Əlbəttə, mənimdir. Niyə özü çıxıb tutmadı?

Molla görür ki, uşaqlar qarğanı öldürəcəklər. Onlara biraz pul verib qarğanı götürür və deyir:

Verin qarğanı buraxım. Siz isə bu pulu götürün, gedin halva alın, yeyin. Uşaqlar razı olaraq halva mağazasına qaçdılar. Molla da qarğanı buraxır. Qarğa uçur və bir otlayan (пасется) camışın (буйволица) belinə oturur. Molla baxıb deyir:

- Afərin, qarğa! Lap (прямо таки) ov (охотничья) quşusan ki... Belə böyük şikar (дичь) tutubsan. Yavaş yaxınlaşaraq qarğanı tutur, camışı da evinə gətirir. Axşam camışın sahibi camışını axtaranda öyrənir ki, camışı Molla aparıb (увел). Gəlib Mollaya deyir ki, camışını versin. Molla deyir:

- Niyə camış senin oldu? Bu yerlərdə həmişə ovcular quş buraxıb şikar ovlayıblar. Bu da mənim şıkarımdır, quşu buraxmışam, ovlayıb.

Camışın sahibi hirslənir və onlar qazının (судья) yanına getməli oldular. Qazı Mollanı çağırır, soruşur:

- Niyə kişinin camışını vermirsen?

- Qazı, yaxşı ki, indi burada heç kim yoxdur. Qulaq as, nə deyirəm. Bilirəm ki, bu camışın südündən ayda 10 kilo yağ düzəldə bilirəm. Qoy bu yağın hər ay beş kilosu sənin, beş kilosu da mənim olsun. Sən isə kitablarında mənim qarğamın ov quşu və camışın şikar olduğunu şübut (решение) edə bilirsən. Qazı deyir:

- Sən get, yağı düzəlt!

Beləliklə (в таком случае), Molla bu məsələni qazıya belə (boyle) yazdıraraq gedir. Bir neçə gündən sonra Qazı Mollanı və camışın sahibini çağırır. Uzun sohbətdən sonra qazı şübut edir ki, camış Mollanındır.

Günlər keçir, ay gəlib qurtarır (завершается). Qazı Mollaya sifariş (заказ) göndərir ki, yağı gətirsin.

Molla camışın təzəyindən (навоз) bir küpə (горшок) doldurur, üstə iki barmaq qalınlığında yağ qoyaraq qazıya gətirir. Qazı deyir:

- Molla, o biri ayları da yadından (xəterəňnən) çıxarma ha...

- Arxayın (спокойный) ol! Hər ay bir küpə belə yağdan gətirərəm.

Molla çıxıb gedən kimi, Qazı barmağını o küpəyə salıb yağdan yedi, xoşuna gəldi. Biraz da yeyəndə, görür ki, dadı ayrı cürdür (сорт, род). Baxıb görür ki, küpə camış təzəyi ilə doludur. Hirslənmış qazı dərhal adam göndərir, Mollanı gətirsin.

- Bu nədir, Molla? - qazı qışqışrdı: Sən mənə camış təzəyi yedirirsən?

Molla dedi:

- Birincisi, bunu mən yedirmirəm, qazı ağa, sən özün yeyirsən.

İkincisi də, sən onu indi yemirsən. Sən onu o gün yemişdin ki, qanuna salaraq (опустить), qarğanı ov quşu, camışı isə şikar olmağını, camışın sahibinə şübut etmışdin.

9. Çayda.

Bizin kəndimiz çaydan uzaq deyildi. Yada uşaqlar yığılıb (cıyelıp) çaya çimməyə (купаться), balıq tutmağa gedirlər. Bir gün Mərdan kiçik qardaşı Səmədlə balıq tutmağa getdi. Sakit (тихий) və günəşli gün idi. Çayın suyu dumduru (прозрачный) görünürdü. Onlar çayın yavaş axan yerində dayandılar (tuqtadılar). Səməd qardaşından biraz yuxarıda çimirdi (искупался). Mərdan isə sahildə oturub, tilov (удочка) çaya atmışdı. Arabir başını qaldırıb, qardaşına tərəf qışqırırdı.

- Dərinə gətmə, batarsan!

Axı (ведь) Səməd yaxşı üzə bilmirdi. Mərdan nə qadar dedisə, Səməd onun sözünə qulaq asmayıb, sahildən çox uzaqlaşdı. Birdən ayaqları yerə çatmadı (не достал)...

Mərdan sevinə-sevinə tutduğu ilk balığı tilovdan çıxarırdı. Qulağına qəribə səs gəldı. Birdən qardaşının suda batmağını gördü.

- Qorxma, Səməd! - deyb, Merdan suya atıldı. Sahildə oynayan Kərim və Nadir də çaya atıldılar. Mərdan bir əlı ılə qardaşının qolundan tutub, sahilə tərəf üzürdü. Vaxtında köməyə çatan (подошли) Kərim və Nadir Səmədin qollarına girib sudan çıxardılar. Onu yerə uzandırdılar və kömək etdilər ki (чтобы), qarnına dolan su çıxsın. Səməd yavaş-yavaş özünə gəldi, gözlərini açıb ora-buraya baxdı. Mərdanı görüb sevindi. Onlar uzun müddət sakit (tınıç) qaldılar. Səməd hər şəyi yuxu (yoqı, töş) kimi xatırlayir, Mərdanın üzünə (yözenə) baxmağa xəcalət (стыд) çəkirdi. Sözə baxmadığına göre Səməd qardaşına, yoldaşlarına və özünə nə qədər zəhmət vermişdi.