79. Балалардың ұйымдары мен бірлестіктерінің оқушылар ұжымын тәрбиелеуде маңыздылығын дәлелдеу

XX ғасырдық бас кезеңінде балалардың және жасөспірімдердің скауттық ұйымдары пайда болды. Бұл ұйымдардық негізгі идеяларын жасаған ағылшын полковнигі Р.Баден-Поуэлл (1857-1941жж). Оның идеялары 1847 жылы шыққан "Инструкция для скаутов" атты кітаптатолық жарияланған. Скаутизм - мектептен тыс тәрбие жүйесі, скауттық ұйымдардың негізгі әрекеті. Оның мақсаты - жас жеткіншектерді буржуазиялық қоғамның идеяларына берілгендік рухына тәрбиелеу. 1921 жылы мұндай ұйымдар Германия, Ұлыбритания, Италия, Франция, т.б. елдерде өркендей бастады. 1972 жылы скауттар ұйымы 106 елде жұмыс істеді. Ресейде скауттардың отряды алғашңы рет 1909 жылы Пущино селосында ұйымдастырылды. 1914 жылы II Николайдың жарлығы бойынша "Русский скаут" қогамы құрылды. Негізгі мақсаты - жастарды ұлы державалық шовинизм және монархиялық құрылысқа берілгендік рухына тәрбиелеу. 1917 жылы Ресейде 50 мың скауттар болды. 1918-20 жылдары комсомолдардық I, II және IV съездерінің шешімдері бойынша скауттық топтар таратылып, олардың орнына жаңа балалар ұйымдары құрылды. 1920-30 жылдарда бұрынғы КСРО-да және кейбір басқа мемлекеттерде жасөспірімдер мен балалар ұйымдарының өсуі, скауттың ұйымдарының ықпалы төмендеуіне әсер етті. Өйткені бұл ұйымның Заңы, анты, ұраны буржуазиялық моральды бойнелеп келді. Скаут мүшелерінен өз басшыларына, ата-аналарға, мемлекетке бағынуды талап етті. Осыған байланысты кои жылдар бойы КСРО-ғы жастар ұйымдары мен скауттар үііымдары арасында қарама-қайшылықтар орын алып келді. 1990 жылдан бастап Бүкілодақтың пионер слетінің шешіміне сөйкес балалардың қоғамдық қозғалысының дамуына елеулі жаңа өзгерістер болды. В.И. Ленин атындағы Бүкілодақтық пионор ұйымының балалар қозғалысының жалғыз және бірыңғай пысаны, демек, орталық басқару органы болу уәкілдігі тоқтатылды. Осыған орай, балалар мен жасөспірімдер ұйымдары, бірлестіктері саяси-экономикалық, білім және тәрбие жүйесінде өздерінің орнын тауып, жастардың мүддесіне және тілегіне сәйкес балалар мен жасөспірімдер қозғалысын дамытуға нақты үлес қосулары қажет. Ол үшін барлық мемлекеттік мекемелер, қоғамдық және басқа ұйымдар балалар мен жасөспірімдер қозғалысының дамуына барынша жәрдемдесіп, көмек көрсетеді. XX ғасырдық 90-шы жылдарының бас кезінде скаутизм қайтатуды. 1990-91 жылы бұрынғы КСРО-да 70-тен астам скауттар отрядтары жұмыс істеді. Скауттар қозғалысының тартымдылығы, жақтаушыларының, ізбасарларының санының өсуіне және өмірге икемділігіне, тіршілікке қабілеттілігіне мүмкіндік туғызады. 1991 жылы бұрынғы КСРО-ның ыдырауына байланысты оның құрамындағы барлық одақтас республикалар егеменді мемлекеттерге айналды. Олар бостандық алып, жастардың қоғамдық ұйымдарын жаңа демократиялық талаптарға сай ұйымдастыру қажет деп тапты. Бүгінгі қоғам жағдайында Отан игілігі үшін дызмет ететін балалар қозғалысының дамуына мүмкіндік жасайтын ұйымдардық бірі - балалар мен жасөспірімдер бірлестігі. Олардың республикада болып жатқан демократиялық, әлеуметтік-саяси, экономикалық, экологиялық өзгерістерге қатысы бар. Балалар мен жасөспірімдер қозғалысының мақсаты: қоршаған дүниені тану және жақсарту үшін әрбір балаға көмектесу, өз Отанының қадірлі азаматы етіп өсіру.

80. қазіргі кездегі балалар мен жамтардың бірлестіктерінің түрлері мен бағыттарын негіздеу.Облыстық «Жас өркен» ұйымдарының одағы маңызды жобаларды жүзеге асырып келеді. Осындай балалардың бастамасымен басталған жобалардың бірі Батыс Қазақстан облысы балалар ұйымдары көшбасшылары мен мектеп тәлімгерлеріне және балалар мен жасөспірімдерге арналған танымдық, әдістемелік «ЖасАРТ » газеті оқушылардың, педагогикалық ұжымның шығармашылық дамуына үлкен мүмкіндік туғызып отыр. Аталған газет облысымызда үлкен қолдау табуда. Газеттің басты көтерген жүгі – облысымыздағы балалар ұйымдарының іс-тәжірибесін тарату, оқушылардың белсенділігін арттыру. Газет демеушілердің көмегімен шығып келеді.«Біздің дауыс» бағыты бойынша облыстық телерадио кешенімен біріге отырып балаларға арналған «Үлкен үзілісте» балалар телебағдарламасының жобасын жасап, бүгінгі таңда облыстық «Орал-Қазақстан» телеарнасында көрсетілуде. Барлық хабарлар оқушылардың көмегімен жүзеге асырылады. Облыстық «Жас өркен» балалар ұйымдары одағының ұйымдастыруымен «Айжанның қуыршағы» акциясы ұйымдастырылып, балалар үйлеріне ойыншықтар таратылды. Мүмкіндігі шектеулі балаларға қолдау көрсету – «Жас өркендіктердің» игі істерінің бірі. Осы бағытта «Біз біргеміз» акциясы ұйымдастырылып, мүмкіндігі шектеулі балаларға арналған мәдени шаралар ұйымдастырылды. 1 маусым балаларды қорғау күніне орай «Евразия» сауықтыру лагерінде «Спейшл Олимпикс» қоғамдық қорының Батыс Қазақстан облысындағы филиалымен бірге өткен шара балаларға үлкен қуаныш сыйлады. Сондай-ақ, облыстық биология-экология орталығында ұйымдастырылған шара ата-аналарға да үлкен демеу болды. Январцево балалар үйінде өткізілген достық кездесудің де өзіндік әсері болды.

Балалар ұйымдары жұмысын жақсарту барысында қалыптасқан озық идеялар мен тәжірибелерді таратуда, алғаш рет ұйымдастырылған мектеп тәлімгерлерінің «Ұшқын-2007» жобасында Бөкей ордасы ауданы, М. Бегалиева атындағы ОЖБМ тәлімгері Жұбатова Д., Теректі ауданы Ақжайық ОЖБМ тәлімгері Искакова З., Казталов ауданы Ғ. Қараш атындағы Қароба мектеп-гимназиясының тәлімгері Галиев А. тәлімгер қызметінің жан-жақтылығын көрсете білді.

Ал өскелең ұрпақтың шығармашылық дамуына мүмкіндік беретін, қазақ тілінің мәртебесін арттыру, өзге ұлт өкілдерінің мемлекеттік тілге деген құрмет сезімін қалыптастыру бағытында ұйымдастырылған орыс тілінде білім беретін мекемелері балалар театры ұжымдарының «Балбұлақ» облыстық байқауы жобасы ұлттық мақтаныш сезімі жоғары, туған тілін құрметтейтін ұрпақтың өсіп келе жатқанын айқындайды.

Облысымыздағы балалар ұйымдары нақты тіркеуден өтпегендіктен, қаржылық сұрақтарды шешуде қиналады. Жақында ғана ашылған «Жас өркен» балалар мен жастар ұйымдарының одағы» қоғамдық бірлестігі жеке есеп шот ашып, нақты әлеуметтік жобаларды енді-енді қолға алуда.

81. өмір салты тұлғаның барлық жағынан дамуының бірден-бір кепілі. Дені сау адам қоғамның маңызды құндылығыОқушы болашағы оның денсаулығына байланысты.Оқу,білім алу, үйрену немесе біреуді үйрету үшін адамға мықты денсаулық керек.Дені сау адам—қоғамның маңызды құндылығы.Жеке тұлғаның денсаулығын сақтауға деген құндылық бағдары әрдайым әр түрлі жағдайларда өзінің ойлары мен іс-әрекеттерін денсаулығын сақтауға бағыттай алуы.Оқушылардың дені сау болу үшін ұстаздар жақсы дәстүрлер мен әдеттерді қалыптастыра отырып, салауатты өмір салтын сақтаудың қажеттілігі және оны іске асырудың жолдарын үйретуі әрі үйренуі қажет. Жасөспірімдердің денсаулығын нығайту,жүйке психикасын дұрыс қалыптастырып,ширақ,жігерлі,сымбатты өсіру әрбір ата-ана мен педагогтердің алдында тұрған үлкен міндет. Жастары, болашақ мамандары әлсіз,денсаулығы нашар,білімсіз,зиянды әдеттерге әуес,жалқау,тәрбиесіз болса,ол мемлекет қашан да әлсіз,қорғансыз. Ендеше,келер күннің айнасы—жастар денсаулығында,салауатты өмір салтында.Салауатты өмір салтын дұрыс қалыптастыра алмау (режимнің дұрыс сақталмауы,қимыл-қозғалыстың аз болуы,дұрыс тамақтанбау,жағымсыз жағдайлардың көп болуы,зиянды әдеттерге үйір болу) қоғамымыздағы келеңсіз жағдайлардың таралуының басты факторы.Денсаулық--әрбір адам бақытының негізгі компоненті.Қоғам болашағы--әр адамның денсаулығына байланысты.Ендеше,біздің яғни,педагогтердің басты міндеті--әрбір жасөспірімнің өмір салтын салауаттылыққа,парасаттылыққа тәрбиелеу,бағыттау,бағдарлау.Азаматтың дені сау болуы салауатты өмір сүруді қалыптастырумен тікелей байланысты, яғни салауатты өмір салтын қалыптастыру – денсаулық кепілі. Осы ретте, салауатты өмір салтын қалыптастыру үшін қандай жағдайларға назар аудару керек дегенге келсем. Сонымен салауатты өмір салты деген не? Бұл жеке адамның тіршілік етуге бағытталған мүмкіндіктерін қалыптастыру