57.Өлшеуіштік кернеу трансформаторларын таңдаудың және тексерудің тәртібі.

Кернеудің өлшеуіш трансформаторларын таңдау келесі шартпен жүргізіледі:

;

;

орамаларды біріктіру сұлбалары бойынша;

дәлдік класы бойынша.

Жұлдызға қосылған кернеудің бір фазалы трансформаторлары үшін барлық үш фазаның қуатын алу керек. Ал толық емес үшбұрыш сұлбасы бойынша біріктірілген кернеу трансформаторлары үшін – бір трансформатордың екі еселенген қуаты.

Егер екіншілік жүктеме таңдалған дәлдік класындағы кернеу трансформаторының номиналды қуатынан асатын болса, онда кернеудің қосымша трансформаторына құралдың бір бөлігін жалғау керек.

Кернеу трансформаторының тізбектеріндегі өткізгіштердің қимасы кернеудің жіберілген жоғалуларымен анықталады. ПӘК сәйкес есептегіштерге дейін кернеу трансформаторынан кернеудің жоғалуы 0,5% артық болмау керек, ал қалыпты жүктемеде щиттік өлшеуіш трансформаторларға дейін - 1,5% артық емес. Механикалық мықтылық шарты бойынша мыс өткізгіштердің сымы 1,5 мм² кем болмау керек және алюминий - 2,5 мм² кем емес.

13 Кесте – кернеудің өлшеуіш трансформаторларын таңдау шарттары.

Таңдау шарттары	Есептік мәліметтер	Тізімдемелік мәліметтер
Дәлдік класы
Орамалар бірікпесінің сұлбасы
S2S£ Sном

58.Өлшеуіштік ток трансформаторларын таңдаудың және тексерудің тәртібі.

Токтың өлшеуіш трансформаторларын таңдау келесі шарт бойынша жүргізіледі:

;

;

;

;

,

мұндағы - ток трансформаторының номиналды кернеуі, кВ;

- ток трансформаторы орнатылатын электр қондырғылардың номиналды кернеуі, кВ;

- ток трансформаторының номиналды бастапқы тогы, кА;

- электр қондырғының максималды жұмыс тогы, кА;

Ток трансформаторының номиналды бастапқы тогы жұмыстық токқа жақын болуы керек, себебі бастапқы ораманың толық жүктемеленбеуі қателіктің артуына әкеліп соғады.

- ток трансформаторының электрдинамикалық және термиялық тұрақтылық тогының тізімдемелік мәні, кА;

- ток трансформаторын орнату орнындағы қысқа тұйықталудың соққы тогының мәні, кА;

- берілген дәлдік класы кезінде ток трансформаторының екіншілік тізбегінің жүктемелерінің номиналды мәні, Ом;

- екіншілік тізбек кедергісінің есептік мәні, Ом.

Ток трансформаторының дәлдік класын таңдау кезінде келесі пайымдаулардан шығу қажет.

Егер ток трансформаторына электрэнергияның есептік есептегіштері қосылса, онда дәлдік класы 0,5 төмен болмау керек. Егер де ток трансформаторына тек қана щиттік электр өлшеуіш құралдар қосылса, онда дәлдік класы 1,0 жеткілікті.

Трансформатордың екіншілік тізбегінің есептік жүктемесі өтпелі кедергілер, біріккен өткізгіштер және өлшеуіш құралдардың жүктемелерінен құралады, яғни

.

r_пров= z_2ном - r_приб - r_к болады.

Ток трансформаторының екіншілік тізбегіне қосылған құралдырдың кедергісі жүктелген фаза бойынша есептеледі және өрнек бойынша анықталады:

, Ом,

мұндағы S_приб – құралдармен қолданылатын қуат, ВА.

Құралдардың саны үшке дейін болған кезде байланыстардың өтпелі кедергісі 0,05 Ом тең деп қабылданады және үштен көп болған жағдайда құралдар саны 0,1 Ом.

r_пров біле отырып, біріктірілген өткізгіштердің қимасын анықтауға болады.

Біріктірілген өткізгіштердің кедергісін есептегеннен кейін өрнек бойынша олардың қимасын анықтайды

,

мұндағы - өткізгіш материалының үлестік кедергісі:

мыс өткізгіш үшін;

алюминий өткізгіш үшін;

- ток трансформаторының сұлбасына тәуелді, біріктірілген өткізгіштің есептік ұзындығы, ; құралдарды толық жұлдызға қосу кезінде ;

- ток трансформаторының қондырғысының орнынан электр өлшеуіштік құралдарға дейінгі өткізгіш ұзындығы.

Өткізгіштердің қимасын таңдауда ПӘК басшылыққа алу керек, мыс өткізгіш қимасы 2,5 мм² аз емес және алюминий өткізгіш қимасы 4 мм² аз емес деп қабылдау керек. 6 мм² артық қима қолданылмайды.

Ток трансформаторының септік және тізімдемелік мәліметтері кестеге енгізіледі, төменде келтірілген үлгі бойынша.

12 кесте – Ток трансформаторын таңдау шарттары

Таңдау шарттары	Есептік мәліметтер	Тізімдемелік мәліметтер
z2 £ z2ном
Дәлдік класы
iу £ iдин.н