1 Сурет - Өлшеуіштік ток (өтт) және кернеу (өкт) трансформаторларын қосу сұлбасы

Кернеу трансформаторларының бірінші және екінші реттік орамдарының қимасы үлкен емес, олар трансформаторлардың қуатына байланысты, көбінесе рұқсат етілетін ең кішкентай механикалық төзімділікке байланысты таңдалынып алынады. Өлшеуіштік трансформаторлар тарату құрылғыларында орналастырылады. Олар, арнайы орталық бөлімдегі қалқандардың панелінде, немесе жергілікті басқару пультінде, машиналық залда орналастырылған құралдармен бақылау кабельдері арқылы қосылады.

85. Токтың жерге өтуі. Адымдық жәнежанасу кернеуі Қорғаушы жерлендіру -электрқондырғылардың  қызмет етуін қауіпсіздендіру  үшін   қолданылады. Егер 110 кВ жағынан трансформатордың  өтпелі  оқшауламасы  бұзылған  жағдайда ( тиімді -жерлендірілген  бейтараптамалы  торап) жерге трансформатордың қаптамасы (кожухы) арқылы бір фазалы Қ.Т. болса, жерлендіргіш  өткізгіштік және  тік таяқшалы жерлендіргіш, 12.1,  суретінде  көрсетілгендей Қ.Т. тоғы  бұзылған  фазамен трансформатордың қаптамасына (кожухына) барып жерлендіргіш арқылы  жерге  өтеді. Жерлендіргіштен  алшақтауына қарай  жер  көлемі  ұлғаяды, ал  тоқ  сыйымдылығы  азаяды. Құбыр (труба)  жанында потенциал мәні  жоғары  болады және  өте  жылдам төмендейді, ал  ары  қарай  - кішірейеді  және біртіндеп  азаяды. 15-20 м   құбырдан (трубадан) арақашықтықта  барлық  жер  нүктелері  нөлге  тең  болады. Бұл нөлдік потенциялар нүктелері әдетте  оларды электротехникалық мағынасында «жер»  деп  атайды. Электрқондырғылардың  жерлендірілген  бөлігімен «жердің»  арасындағы потенциялдар  айырымын жерлендіргіш  арқылы  тоқ  өткенде  жерге  қатысты  кернеу  деп  атайды.

Өндірістік  жиіліктегі  тоқта бірінші  үш  қосынды  кедергі аз  болады және жерлендіргіш кедергісіжердің  меншікті  кедергісінен    едәуір  тәуелді  болады, жердің  меншікті  кедергісі оның  құрамымен, тығыздылығымен, ылғалдылығымен және темпера­турасымен байланысты және  өте  кең  ауқымда  өзгереді (20 Ом –нан  торф  үшін және  400 Ом-ға  және  одан  астам  құм  үшін). Тиімді жерлендірілген бейтараптамалы тораптың фазалық  оқшауламасы  бұзылғанда жер  беткі қабатында потенциалдар болады және күтуші  персонал 12.1. суретінде  көрсетілгендей жанасу кернеуімен  немесе  қадамдық кернеумен жоғары  кернеу  аумағына  түсуі  мүмкін .

12.1 Сурет - Токтың жерде сейілуі және  потенциалдың тік  жалғыз  трубкалық жерлендіргіште таралуы

Жанасу  кернеуі    

  ;    

қадамдық     кернеу ;

жерге   қатысты  кернеу

Шамаларды төмендету  үшін  және  жобалауда жерлендіргіш құрылғыларды орындағанда  ТҚ ауданында неғұрлым  бірқалыпты

потенциялдар  таратылуына тырысады. Бұл 12.2. суретінде  көрсетілгендей электрқондырғы  ауданына сәйкесті  электродтарды (құбырлар, бұрыштық темірлер, жолақтар) электрқондырғының  барлық  ауданын қамтитын  тұйық контур (сеткалар), түріндегі жерлендіргішті  орналастыру  арқылы  жүзеге  асырылады .

рұқсатты  жанасу кернеуі келесідей   U_пр ≤ I_чR_ч + U_c.. Нәтижесінде U_c және  R_c,  мәндерін  орнына  қойып келесі  өрнекті  аламыз  U_пр ≤ I_чR_ч + 1,5I_чρ_в,с. 

86. Трансформаторларды қосудың топтары. Өлшеуіштік ток трансформаторларының (ӨТТ) номиналды коэффициент трансформациясы бірінші  және екінші реттік орамаларындағы номиналды токтарының қатынасынан анықталынады

Нақты ток трансформаторларында құралымының жетілдірілмеуінің және магнитөткізгіштері мен орамаларындағы шығындардың нәтижесінде ток трансформаторлық қателіктер орын алады. Ол қателіктер өлшеу дәлдіктерін төмендетеді.

суреттерде ӨТТ-ын қосу сұлбалары келтірілген

а – толық жұлдызша сұлба; б - толық емес жұлдызша сұлба; в – релені екі фазадағы токтың айырмасына қосқандағы екі фазалық сұлба; г – релені нөлдік реттілік тогының үш трансформаторлық сүзгіге қосудағы екі жақты жұлдызша сұлба.