Иілмелі тартқыш элементі бар конвейерлер қандай түрге бөлінеді?
Тасымалдауыш машиналар (немесе үздіксіз тасымалдау машиналары) әртүрлі көтергіш тасымалдауыш машиналар ішінде басты орын алады. Бұл машиналардың негізгі арналуы – белгілі бір трасса (жол) бойымен жүктерді тасымалдау.
Үздіксіз тасымалдаушы машиналардың негізгі түрлерінің бірі тартушы (иілмелі) элементі бар конвейерлер болады. Оларға таспалы, қалақшалы және шынжырлы конвейерлер жатады. Бұл конвейерлер құрылғысының сұлбасын бірдей етіп 9.1-суретте көрсетілген. Осы түрдегі конвейердің құрама бөліктеріне: шеткі барабандар немесе шынжыр жұлдызшасы, конвейер полотносы, ұстағыш құрылғылар, керу құрылғылары, жетек, жүктеуші және жүксіздендіруші құрылғылар, қаңқа, қосалқы айла-бұйымдар жатады.
Иілмелі тартқыш элементі бар конвейерлердің негізгі параметрлерін атаңыздар.
Иілмелі тартқыш элементі бар конвейерлердің негізгі параметріне мыналар жатады: өнімділік Q ≥ 1000 т/сағ (арнайы машиналарда Q > 10000 т/сағ); тасымалдау ұзындығы L = 150...200м (үлкен конвейердің ұзындығы L ≥ 5000м); таспалы конвейер полотносының жылжу жылдамдығы v = 5...6м/с; шынжырлы конвейердікі – v = 1...1,5м/с.
9.2-сурет. Тартқыш элементі (иілмелі) бар конвейерлердің сұлбасы:
а-пластиналы; б-аспалы; в-арбалы; г-қырғыш; д-шөмішті (элеватор); е-сөрелі; 1-шынжыр; 2-пластина; 3-ұстағыш аунақ; 4-аспалы арба; 5-аспа (бесік); 6-қоставр; 7-жүрісті арба; 8-қырғыш; 9-таспа; 10-шөміш; 11-сөре
Пластинкалы конвейерлердің түрлері, құрылымы, жұмыс жасау үрдісін түсіндіріңіздер.
Анықтамасы мен жіктелуі. Жеке тақташалардан (қаңылтырдан) жасалған төсемеде жүкті үздіксіз тасымалдайтын конвейерді пластинкалы деп атайды, әдетте, бұл тақташалар иілмелі тартқыш элементіне – қозғалмалы дөңгелеп тұйықталған екі шынжырға бекітіледі. Бұл конвейерлерді әртүрлі сусымалы, төгілмелі және дара жүктерді, одан аса ауыр, ірі кесекті, бұжырлы, өткір кесекті және ыстықтай өңделген жүктерді тасымалдауға пайдаланады.
Пластинкалы конвейерлерді өндірісте пайдалануына байланысты жалпы және арнайы деп бөлуге болады. Жалпы жұмыстарды орындайтын конвейерлер кең таралған.
Орын ауыстыру мүмкіндігі бойынша тұрақты және жылжымалы пластинкалы конвейерлер деп ажыратылады. Соңғы аталған конвейерлерді қоймаларда, жеке жәшікке салынған жүктерді тасымалдауға арналған тиеп-таситын, сорттайтын және қаптайтын орындарда пайдаланады.
Пластинкалы конвейер (11.1-сурет) бағыттау жолдары (5) бар станинадан (4), бүйірлі төсемді құрайтын пластиналарды (2) бекітеді де, тұйықталған тартқыш шынжырлармен (3) оралған жетекші (1) және керілген (7) жұлдызшалардан тұрады. Конвейердің жұмыс тармағының әр жерінде орналаса алатын науа (6) арқылы жүкті тиеуге және жүкті үздіксіз төгетін шанағы (12) бар құрылғы арқылы жүкті төгуге болады.
11.1 - сурет. Жалпы қолданылатын пластинкалы конвейерлер:
1,7 - жетекші және керілген жұлдызшалар; 2 - пластина; 3 - шынжыр; 4 -станина; 5 - бағыттаушы жол (рельс); 6 - жүк салу шанағы; 8 - электрқозғалтқыш; 9 - редуктор; 10,11 - муфталар; 12 - жүк түсіретін қорап