73. Пневмотасымалдайтын қондырғыны есептеудің əдістемесі

Цементті силостық қоймаларға жіберуге пайдаланылатын екікамералы қоректендіргіші бар айдайтын пневмотасымалдау қондырғыларының сұлбасына ұқсайтын есептік əдісін қарастырайық. Алғашқы берілгендері: өнімділігі Q, т/сағ; цемент тығыздығы ρгр, т/м3; ауа тығыздығы ρв, кг/м3; горизонтальдік учаскелердегі құбырдың жалпы ұзындығы ΣLг, м; сол вертикальдік учаскелерде ΣL в , м; иіндердің шеңберлену радиусы R, м.

74. Пневмотасымалдайтын қондырғыларды есептеуге арналған алғашқы берілгендер: жұмыс өнімділігі Q (т/сағ), құбыр жолының ұзындығы мен пішіні, тасымалданатын материалдың физикалық-механикалық қасиеттері болып табылады. Есептеудің нəтижесінде ауа шығынын Qв (м³/с), оның жылдамдығын uв (м/с), əртүрлі жолдағы құбырдың диаметрін dтi (м), құбырөткізгіштегі қысымның шығынын p (Па), ауа үрлейтін машинаның қозғалтқыш қуатын N (кВт), циклондар мен сүзгілердің негізгі техникалық көрсеткіштерін, берілген жабдықтың стандарттық типтік өлшемдерін анықтаймыз.

75. Пневмотасымалдау қондырғыларының негізгі элементтері құбырөткізгіштер, саптама (сопло), бөлгіштер (циклондар), қоректендіргіштер (жүк тиейтін құрылғылар), ауа үрлейтін машиналар (желдеткіштер, сорғылар), сүзгілер (шаң ұстағыштар), шлюздік қақпақтар (жапқыштар) (жүкті түсіретін құрылғылар), ресиверлер (ауажинағыштар, су мен майды бөлгіштер) болып табылады. Тасымалдайтын құбырөткізгіштерді аэроқоспаларды тасымалдауға пайдаланады. Олардың диаметрі 50…300 мм, қабырға қалыңдығы 4…5 мм, ал бұжырлы материалдарды (цемент) тасымалдау үшін – қабырға қалыңдығы 8…12 мм жапсарсыз болат құбырдан жасайды.

76. Құбыр, науа жəне басқа жасанды арналар бойымен жүкті, материалды сұйықтықпен (сумен) араластырып тасымалдайтын қондырғыны гидравликалық тасымалдау қондырғылары деп атаймыз. Осы қондырғылардың жұмыс істеу міндеті үйілмелі материалдың бөлшектеріне ағынды суды үлкен тасқынмен жіберу жəне оны жоғары жылдамдықпен тасымалдау болып табылады. Бұл қондырғыларды қысымды жəне қысымсызға бөледі. Қысымды қондырғыларда пульпа (материал мен судың қоспасы) сорғымен тасымалданады, ал қысымсыз қондырғыларда – көлбеулі жазықтықтағы материалдың салмағынан құралатын құраушының əсерімен тасымалданады. Сусымалы материалды құбырөткізгішке кіргізу тəсілі бойынша қысымды гидравликалық қондырғыларды пульпасорғысы бар жəне бункерлік берілісі бар (қоректендіргіші) деп бөледі.

Гидроқондырғыларды құм, көмір, руда, тау-кен жыныстары, күл, қож, топырақ т.б. тасымалдау үшін пайдаланады. Содан басқа, мониторлар арқылы гидравликалық тəсілмен забойдағы жыныстардан пайдалы қазбаларды гидроқондырғылармен пульпаны тасымалдап бөледі.

77. Гидравликалық көліктің қасиеттері: күрделі тасымалдау жолының үлкен ұзындығы мен өнімділігі; құрылымының қарапайымдылығы; пайдалану жəне қызмет көрсету қолайлығы; гидроқондырғы жұмысының толық автоматтандырылу мүмкіндігі; сусымалы, үйілмелі материалды тасымалдау құнының аздығы болып табылады. Оның кемшіліктеріне: тасымалданатын кесектер ірілігінің шектелуі; бұжырлы жүкті тасымалдаған кезде құбырөткізгіштің тез тозуы; су мен энергияны көп тұтынуы; қыста пульпаның қатуы жатады. Бірақ, бұған қарамастан оларды кеңінен пайдаланады.

78. Бір- жəне екісатылы центрден тепкіш сорғыштар кеңінен таралған, сонымен екіншілерін жоғары қысымды алу үшін пайдаланады. Кеңінен таралған пульпасорғылардың сипаттамалары келесідей:Саты саны 1 2 Жұмыс өнімділігі Q, м3/сағ 350 900 Қысымы p, кПа 1250 2500 Қозғалтқыштың қуаты N, Вт 320 1050

Сорғыларды қысымның, қуаттың, ПƏК жəне шығыннан (берілістен) сорудың қажетті биіктігінің байланысын білдіретін жұмыстық сипаттамасы бойынша таңдайды. Сорғылардың паспорттық, жұмыстық сипаттамаларында су мен гидроқоспаларға арналған деректер келтірілген. Сорғы кедергісіне байланысты оның тартылысы өзгереді, сондықтан паспорттық сипаттамалары қайта есептелінеді.