- •Дәріс конспектілері (тезистері)
- •Сызықтық программалау модельдері және оның қосымшасы
- •2.1 Экономикалық-математикалық модельдер
- •2.2 Сызықтық программалау есептеріне мысалдар
- •2.3 Сызықтық программалау есебінің қойылуы және оның құрылымы
- •2.4 Сызықтық программалау есебінің геометриялық интерпретациясы
- •3.1 Сызықтық программалау есебін шығарудың жалпы идеясы
- •3.2 Симплекс әдісінің ерекше жағдайлары
- •3.2.1 Тиімді шешімнің жалғыз еместігі (балама оптимум)
- •3.2.2 Өзгешеленген базистік шешімнің пайда болуы
- •3.3 Симплекс кесте
- •3.4 Жасанды базис әдісі
- •4.1 Тасымалдау есебінің қойылуы және оның математикалық моделі
- •4.2 Жабық модельдегі тасымалдау есебі
- •4.3 Алғашқы базистік шешімді табу
- •4.3.1 «Солтүстік-батыс» бұрыш әдісі
- •4.3.2 Ең кіші элемент (ең кіші құн) әдісі
- •4.4 Базистік шешімнің тиімділік критерийі
- •4.5 Үлестірімділік әдісі
- •Оңтайландырудың классикалық теориясының негіздері
- •5.1 Функцияның экстремумы
- •5.2 Оңтайландыру есебінің қойылуы
- •5.3 Шартсыз экстремумның бар болу шарты
- •6.1 Есептің қойылуы
- •6.2 Лагранждың көбейткіштер әдісі
- •6.3 Лагранж көбейткішінің жалпыланған әдісі
- •7.1 Итеративті әдістер ұғымы
- •7.2 Бірөлшемді минимизациялау әдістері
- •7.2.1 Минимумды анықтаудың пассивті әдісі
- •7.2.2 Минимумды анықтаудың белсенді әдістері
- •8.4 Фибоначчи әдісі
- •10.1 Тездетіп түсу әдісі
- •11.1 Динамикалық программалау есебінің жалпы қойылуы
- •11.2 Тиімділік принципі. Беллман теңдеуі
- •Антагонистикалық ойындар
- •12.1 Ойындар теориясының негізгі ұғымдары. Ойындарды топтастыру
- •12.2 Матрицалық ойындар
- •12.3 Максимин принципі
- •13.1 Аралас стратегиялардағы ұтыстар
- •13.2 Доминациялау принципі
- •13.3 2Х2 матрицалық ойындарды шешудің элементарлық әдістері
- •13.4 2Хn матрицалық ойындардың геометриялық шешімі
- •Негізгі түсініктер. Жаппай қызмет көрсету жүйелерін топтастыру
- •Марковтық кездейсоқ үрдісі
- •Жаппай қызмет көрсету жүйесі
- •15.1 Күтуі шектеулі уақытпен берілген жаппай қызмет көрсету жүйесі
13.1 Аралас стратегиялардағы ұтыстар
Ойын
nxm
– өлшемді ұтыс матрицасымен берілсін.
Ойыншылардың сәйкес
және
аралас стратегиялары белгілі болсын.
Көрсетілген жағдайлардағы ойыншылардың
ұтысын немесе ұтылысын анықтау керек.
ойыншының
жағдайындағы ұтысы
,
,
,
(10.12)
формуласы
бойынша анықталады,
мәнін
, (10.12’)
формуласымен де анықтауға болады.
Мұндағы,
–
өлшемді вектор-жол;
–
өлшемді
ойын матрицасы (таза стратегиядағы
ойыншының ұтыс матрицасы);
–
өлшемді
вектор-баған («
»-транспонирлеу
белгісі).
ойыншының
жағдайындағы ұтысы, яғни
ойыншы
аралас стратегиясын,
ойыншы
таза стратегиясын ұстаған жағдайдағы
ұтысы
(10.13)
формуласымен,
ойыншының
жағдайындағы ұтылысы
(10.14)
формуласымен есептеледі.
Теорема
10.8 (
ойыншының
аралас стратегиясының тиімділік
көрсеткіші туралы).
ойыншының кез келген аралас (дербес
жағдайда таза)
стратегиясының қарсыласының (
ойыншының) таза және аралас стратегияларының
және
жиындарына қатысты тиімділік көрсеткіштері
тең болады, яғни
. (10.15)
Теорема
10.9
(
ойыншы
үшін
аралас стратегиясының тиімділік емес
көрсеткіші туралы)
ойыншының кез келген аралас (дербес
жағдайда таза)
стратегиясының қарсыласының (
ойыншының) таза және аралас стратегияларының
және
жиындарына қатысты тиімділік емес
көрсеткішіне тең болады, яғни –
. (10.16)
Теорема 10.10. Кез келген ақырлы матрицалық ойын үшін аралас стратегияларда ойынның төменгі және жоғарғы құндары бар болады.
Теорема
10.11. таза
стратегиялардағы ойынның
төменгі
құны мен
жоғарғы
құны, аралас стратегиялардағы
төменгі
құны мен
жоғарғы
құны келесі теңсіздіктерді қанағаттандырады:
.
10.3-мысал.
– ойынның
ұтыс
матрицасы және
,
ойыншыларының сәйкес
;
аралас
стратегиялары берілсін.
ойыншының
,
,
,
,
жағдайындағы ұтысын,
ойыншының
аралас стратегиясының тиімділік
көрсеткішін анықтау керек.
Шығарылуы. ойыншының жағдайындағы ұтысы (10.12) формуласы бойынша анықталады. Бұл мысалда
,
;
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
:
мәнін
(10.12’)
формуласымен де анықтауға болады.
.
ойыншының
жағдайындағы ұтысы, яғни
ойыншы
аралас стратегиясын,
ойыншы
таза стратегиясын ұстаған жағдайдағы
ұтысы (10.13) формуласымен есептеледі.
Сонда
.
ойыншының
жағдайындағы ұтысы, яғни
ойыншы
аралас стратегиясын,
ойыншы
таза стратегиясын ұстаған жағдайдағы
ұтысы:
.
ойыншының
жағдайындағы ұтысы, яғни
ойыншы
аралас стратегиясын,
ойыншы
таза стратегиясын ұстаған жағдайдағы
ұтысы:
.
ойыншының
жағдайындағы ұтысы, яғни
ойыншы
аралас стратегиясын,
ойыншы
таза стратегиясын ұстаған жағдайдағы
ұтысы:
.
ойыншының аралас стратегиясының тиімділік көрсеткіші (10.15) формуланың көмегімен есептеледі.
.
Жауабы.
;
;
;
;
;
.
10.4-мысал.
10.3-мысалдың
шартында берілген ойын үшін
ойыншының
,
,
жағдайындағы ұтылысын,
ойыншының
аралас
стратегиясының тиімді емес көрсеткішін
анықтау керек.
Шығарылуы. ойыншының жағдайындағы ұтылысы (10.14) формуласымен есептеледі:
,
.
ойыншының аралас стратегиясының тиімді емес көрсеткіші (10.16) формуланың көмегімен есептеледі.
Сонда
Жауабы.
,
;
.
