Өченче көн

Фил, Зурколак, ташбака, кырмыска оясы, кырмыска оясы, кырмыскалар, алып баручы.

АЛЫП БАРУЧЫ. Без сезнең белән, балалар, фил малае Зурколак белән таныша башладык. Җәнлекләр дә үзләренең балаларын кешеләр кебек үсеп җиткәч, үз көннәрен үзләре күрә алсыннар өчен аларны кечкенәдән һөнәргә өйрәтәләр. Шулай булмыйча, эшләмәгән кеше дә, эшләмәгән җәнлек тә берәүгә дә , хәтта әнисенә дә кирәк түгел. Зурколак эшкә әнисеннән генә түгел, урмандагы бүтән җәнлекләрдән дә өйрәнгән.

Кырмыска оясы. Зурколак кырмыска оясы янына килә.

ЗУРКОЛАК. Бу нинди түмгәк? Утырып ял итим әле. (Утырмакчы була, тик үрле-кырлы сикерә башлый.) Әтәт-әт-әт! Ой-ой-ой! Утырмакчы гына булган идем бит, түмгәк абзый, тәртипле генә утырмакчы идем. Ярамагач, утырмыйм инде алайса.

КЫРМЫСКА ОЯСЫ. Син үзең түмгәк! Мин – кырмыска оясы.

ЗУРКОЛАК. Шулаймыни? Кем соң ул кырмыска? Андый җәнлек турында беренче тапкыр ишетәм.

КЫРМЫСКА ОЯСЫ. Кем ул кырмыска, ди бит әле! Ягез, үзегез белән таныштырыгыз!

Берничә кырмыска Зурколакның әле борынын, әле тоягын, әле колагын тешли.

КЫРМЫСКАЛАР. Без булабыз кырмыска!

Кырмыска, кырык мыскал!

ЗУРКОЛАК. Ой-ой-ой! Тешләмичә генә булмыймыни?

1 – КЫРМЫСКА. Тешләмәсәк, күрмисең бит. Син зур, ә без кечкенә.

2 – КЫРМЫСКА. Кечкенә булсак та, бергә булганда без үзебез зур көч менә!

3 – КЫРМЫСКА. Шуңа күрә без һәрвакыт бергә булырга, йортыбызны зур итеп салырга һәм анда җыелышып гаскәр булып яшибез без.

1 – КЫРМЫСКА. Сиңа рәхәт, уйнап кына йөрисең. Ә безнең уйнарга вакытыбыз юк.

2 – КЫРМЫСКА. Безнең балаларыбыз йомыркадан чыгу белән эшкә өйрәнә башлый.

ЗУРКОЛАК. Мин дә уйнап йөрмим бит. Мин дә шулай йөри-йөри җәнлекләрдән акылга өйрәнәм, сабак алам, әнием кебек зур-зур бүрәнәләр ташыр өчен көч җыям. Әнием әйтә, ул ташыган бүрәнәләрдән әллә нихәтле күп әйберләр ясыйлар, зур йортлар салалар, ә ул йортларда кешеләр яши, ди. Тик аның кырмыскалар турында гына берни дә әйткәне юк иде.

1 – КЫРМЫСКА. Без үзебезгә бүрәнәне үзебез ташыйбыз. Йортны да үзебез салабыз.

ЗУРКОЛАК. Менә нигә белмим икән! Үз эшегезне бүтәннәрдән эшләтмәгәч, белмәвем гаҗәп тә түгел. Их, мин дә сезнең кебек бәләкәй булсам, йортыгызның эчен карар идем. Ә болай якын да килеп булмый, колагымны тешләп алуыгыз бар.

2 – КЫРМЫСКА. Колагың зурырак икән шул. Йортыбызны күрсәтә алмыйбыз, ачуланма. Аның каравы үзебезне якыннанрак к\рим дисәң, борын төбендә утыра алабыз.

ЗУРКОЛАК. Борын төбендә? Юк, юк, борынымның тишеге зур. Ялгыш шунда төшеп китсәгез, ничек кире чыгарсыз?

2 – КЫРМЫСКА. Алаймыни? Күзең ерактан ничек күрә?

ЗУРКОЛАК. Әйбәт күрә, алай зарланганым юк.

2 – КЫРМЫСКА. Оябыз тирәсен җентекләп күзәт әле. Рөхсәтме, оябыз?

КЫРМЫСКА ОЯСЫ. Карасын, иркенләп карасын. Аңлы балага ошаган, сабак булыр.

ЗУРКОЛАК. О-О... Шул хәтле күп икәнсез! Нәрсә ташыйлар алар?

КЫРМЫСКА ОЯСЫ. Бүрәнә ташыйлар алар. Оябызны дошманнардан саклар өчен ныгытырга, зурайтырга безгә бертуктамый эшләп торырга туры килә. Ә филләр үзләреннән авыр бүрәнә ташый аламы?

ЗУРКОЛАК. Әнием әйтә, филләр юан-юан бүрәнәләрне ташыйлар, ди. Тик үзләреннән авыр бүрәнә ташулары турында бер дә әйткәне юк. Филләрдән дә юан бүрәнә урманда үсми.

КЫРМЫСКА ОЯСЫ. Күрәсеңме инде безне кечкенә булсак та төш кенә икәнлегебезне?

ЗУРКОЛАК. Мин сезне төш кенә дип түгел, ә көчлеләр! – дияр идем. Иң көчле җәнлекләр икән сез!

Күренеш алмашына. Алып баручы.

АЛЫП БАРУЧЫ. Һәр көн Зурколакка нинди дә булса яңалык алып килгән. Шулай йөри-йөри Зурколак бер нәрсәне ачык аңлаган - читтән караганда мәһабәт булып күренгән урманда төрле-төрле җәнлекләр, бөҗәкләр, кошлар яшәгән һәм аларның һәркайсының үрнәк алырдай бик күп әйбәт сыйфатларын тапкан.