- •Бака малае Бакылдык айга менә
- •Акыллы куян баласы
- •Шук йомгак
- •Кабак һәм аның дуслары
- •Тиен белән төлке
- •Бирән белән малай
- •Наян белән Шаян шаяра
- •Йомгак белән Чикыл
- •Акбай белән Йомгак
- •Мактанчык күбәләк
- •Йөзә торган утрау
- •Чишмә суы шаяра
- •Тиктормас болыт
- •Көртлек авылга килә
- •Йөнтәс туплы уйный
- •Куян кәбестә үстерә
- •Татлы җәймә
- •Тылсымлы инә
- •Кешегә чокыр казыма
- •Кунак ашы – кара каршы
- •Песигә сабак
- •Нәни болан баласы
- •Дустың булса, шундый булсын
- •Бака-бакылдык
- •Акбаш белән Сөтлебикә
- •Ак дус белән Кара дус
- •Тычкан белән чикерткә
- •Акбаш кыяр үстерә
- •Йорт хайваннары яшелчә үстерә
- •Куян, тиен, тукран
- •Песи белән тычкан
- •Чуарбикәнең туган көне
- •Икенче көн
- •Өченче көн
- •Дүртенче көн
- •Бишенче көн
- •Алтынчы көн
- •Җиденче көн
- •Сигезенче көн
- •Тугызынчы көн
- •Серле алан
- •1996-2000 Елларда тнв каналында “Әлли-бәлли-бәү” тапшыруларында күрсәтелделәр.
Сигезенче көн
Катнашалар: алып баручы, Зурколак, җил, яңгыр тамчысы, яңгыр.
ЗУРКОЛАК( урман буйлап килә).
Әпен-төпен,
Аркам төтен.
Үзем бөтен,
Аю тәпән тапкан
Тәпәнендә бал булган,
Ул тәпәнгә тәпи тыккан,
Кечтеки генә аңа биргән,
Кечтеки генә моңа биргән,
Кечтеки генә миңа бирде.
Балы бик тиз бетте,
Үзе авыз итә алмады.
Еларга да белми,
Көләргә дә белмим
Балы кая киткәнен
Үзе дә белми.
Зурколакның каршысына шар тәгәрәп килә.
ЗУРКОЛАК.
Аю бер тәпән бал тапты,
Тапты да югалтты.
Мин дә шаккаттым –
Бик зур шар таптым!
Бигрәк шәп булды әле бу! Тәгәрәтим әле үзен! (Шарны сикертә-сикертә, тәгәрәтеп уйный. Җил керә.)
ҖИЛ. Тәгәрәтеп уйный идем, шарымны күрмәделәрме әллә? Ә, менә кайда микән ул. Зурколакның шуклыгыннан бу арада ялыккан идем. Кызык итим әле үзен. (Шарны күтәреп алып китмәкче була. Тик шар Зурколак кулында.)
ҖИЛ. Шарны җибәр! Ул минем шарым!
ЗУРКОЛАК. Бирде ди менә! Аны мин таптым!
ҖИЛ. Кире Зурколак! Әйдә, алайса икегезне бергә күтәреп җир тирәли әйләндерәм.
ЗУРКОЛАК. Әйләнде ди менә! Мин болыт белән бер тапкыр җир тирәли әйләнеп чыктым инде. Шарга үзем яшәгән җиремне күрсәттем.
Болыт йөзеп керә.
БОЛЫТ. Берсенең олы булып, икенчесенең кече булып акылы юк. Кызык итим әле үзегезне. Яңгыр бөртекләрем, нәкъ шул шар өстенә генә тып-тып итегез әле.
ЯҢГЫР ТАМЧЫСЫ. Явабыз, кызык итәбез үзләрен. Җир өстенә яуган йомшак яңгыр кебек түгел, очлы боз булып төшәбез дә шарны шартлатабыз!
БОЛЫТ. Җәнлекләрне, кошларны куркыта күрмәгез тагын. Яшенле яңгыр дип уйлаулары бар.
ЯҢГЫР ТАМЧЫСЫ. Куркытмабыз. Сабак кына бирербез.
Яңгыр ява башлый.
Күренеш алмашына. Алып баручы.
АЛЫП БАРУЧЫ. Зурколак белән Җил шарны үзләренә алыр өчен тарткалашкан арада яңгыр бөртекләре очлы боз булып җир өстенә төшкәннәр дә шарны тишкәннәр. Шар ярылып киткән һәм бик күп кисәкләргә таркалган. Шарның ярылу тавышыннан куркып, Зурколак әнисе янына йөгергән, ә җил җиде кат болытлар өстенә күтәрелгән. Тик алар шарның кая киткәнен генә белмичә калганнар. Вакыт-вакыт Зурколак та, җил дә әлеге шарны эзләп карыйлар, тик таба алмыйлар.
Тугызынчы көн
Алып баручы, Зурколак, тиен, болан, тавис кошы балалары, аларның әнкәләре.
АЛЫП БАРУЧЫ. Зурколак белән тагын ниләр булды икән дисез инде, әйеме? Кая соң Зурколак үзе? Әллә тагын берәр маҗарага эләкте инде? Мин генә түгел, сез дә тирә-ягыгызга карагыз әле, берәр җирдә күренмиме үзе? Чү, нинди тавыш ишетелә анда? Зурколак юкмы анда?
Җәнлекләр булып киенгән балалар телефонлы уйныйлар.
ТИЕН. Алло! Алло! Дин-ди-лин! Дин-ди-лин! Мин – тиен!
ТАВИС. Алло! Алло! Дин-ди-лин! Дин-ди-лин! Мин - тавис!
БОЛАН. Дин-ди-лин! Дин-ди-лин! Мин – болан!
Зурколак керә.
ЗУРКОЛАК. Сез нинди уен уйныйсыз?
ТИЕН. Без телефонлы уйный идек.
ЗУРКОЛАК. Минем дә телефонлы уйныйсым килә!
ТИЕН. Белмим шул... Зурколакны уенга катнаштырабызмы?
ТАВИС. Уйнасын. Безнең күңел киң. Хәрәмләшмәсен генә. Үзе генә сөйләшмәсен, бүтәннәргә дә сөйләшергә ирек бирсен.
ЗУРКОЛАК. Хәрәмләшмим, хәрәмләшмим. Минем үз гомеремдә бер тапкыр да хәрәмләшкәнем юк. Валлаһи, билләһи, дим!
ТИЕН. Кайсыбыз Зурколакка үз телефонын биреп тора?
БОЛАН. Җирәбә салыйкмы әллә?
ТИЕН. Мин җирәбә салып тормыйм. Мә, минем телефонны. Колагым ял итсен.
ЗУРКОЛАК. Ай, рәхмәт, тиен. Курыкма, мин синең телефонны берни дә эшләтмәм. Әз генә сөйләшәм.
ТИЕН. Сөйләш, сөйләш. Зурколак белән кайсыгыз телефонлы уйный?
БОЛАН. Мин уйныйм!
ТАВИС. Мин дә уйныйм! Дин-ди-лин!
БОЛАН. Дин-ди-лин! Кем син?
ЗУРКОЛАК. Дин-ди-лин! Мин – Зурколак! Дин-ди-лин! (Телефонын колагына терәбрәк куймакчы була, телефон колак эченә кереп юк була.) Телефон... Кая китте? Син алдыңмыни телефоныңны, тиен дус?
ТИЕН. Үзем биргәнне нишләп алыйм инде. Берәрегез күрмәдеме?
БОЛАН, ТАВИС. Юк, күрмәдек. Безнең үзебезнеке генә.
ЗУРКОЛАК. Телефон... Кайда син?
БОЛАН. Юкка чыкты!
ТАВИС. Зурколакның колагы йотты!
БОЛАН. Әйе, әйе, колагы йотты!
ТАВИС. Колак телефон хәтле телефонны йотар икән!
ТИЕН. Тукта әле, колак җир түгел бит. Җир йоткандыр аны.
ТАВИС. Үзем күрдем! Телефон колак эчендә юкка чыкты!
БОЛАН. Нигә гаҗәпләнәсең? Телефон нинди дә, колак нинди!
ТИЕН. Чык инде, чык, безнең белән качышлы уйнама!
БОЛАН. Дин-ди-лин! Дин-ди-лин! Дин-ди-лин! Чыгарга уйламый да!
ТАВИС. Телефонсыз нишлисең инде?
ТИЕН. Болай гына күренми. Әллә колак эченә кереп карыйм микән?
БОЛАН. Бик шәп фикер бу!
ТӘВӘ. Үзеңне генә җибәрмибез. Йә син дә телефон кебек кереп китәрсең дә юкка чыгарсың. Бергәләп керәбез дә тартып чыгарабыз!
БОЛАН. Акыллы баштан акыллы фикер чыга!
Берәм-берәм Зурколакның колагы эченә кереп юкка чыгалар.
ЗУРКОЛАК. Әле генә монда иделәр бит, кая киттеләр соң? Әй-әй, кайда сез? Качышлы уйнарга сөйләшмәдек бит!
Әнкә болан, әнкә тиен, әнкә тавис керә.
ӘНКӘ БОЛАН. Безнең балалар кая китте соң? Әле генә бергә уйныйлар иде.
ӘНКӘ ТАВИС. Якын-тирәдә юк. Кайда икән соң үзләре?
ӘНКӘ ТИЕН. Мин дә кайтканда бөтен җирне карадым. Беркайда да күренмәделәр.
ӘНКӘ БОЛАН. Минем баламны бүре харап иткәндер!
ӘНКӘ ТИЕН. Баламны карчыга алгандыр!
ӘНКӘ ТАВИС. Минем балама да карчыга кызыга иде!
ӘНКӘ БОЛАН. Бүренең башын ярам!
ӘНКӘ ТИЕН, ӘНКӘ ТАВИС. Карчыганың күзен чокыйбыз!
БАРЫСЫ БЕРГӘ. Кирәкләрен бирәбез!
Урман буйлап китәләр. Йоклап яткан Зурколак янына киләләр.
ӘНКӘ БОЛАН. Зурколак бит бу!
ӘНКӘ ТАВИС. Нишләп колагы селкенә ?
ӘНКӘ ТИЕН. Тиккә алай селкенмәс! Бер-бер хәл бар монда! (Колак эчен карап.) Тиккә түгел шул! Балаларыбызны таптым! Тавышлары колак эченнән ишетелә!
ӘНКӘ ТАВИС. Шулай шул! Тик анда бик караңгы. Болан дус, маңгаеңдагы фонарең белән яктырт әле.
ӘНКӘ БОЛАН. Яктыртмыйммы соң? Яктыртам инде, яктыртам! Әй-й! Без монда! Яктыга таба чыгыгыз!
Колак эченнән тиен, тавис, болан баласы атылып чыга. Кулларында телефоннары. Җәнлекләр балаларын кочаклап алалар. Зурколак уяна.
ӘНКӘ БОЛАН. Без сезне югалттык, ә сез Зурколакның колак эчендә икәнсез.
ЗУРКОЛАК. Мин тапмаслык кая яшерендегез?
ТАВИС. Без синең колак эченнән телефон эзләдек!
ТИЕН. Көчкә таптык!
ӘНКӘЛӘРЕ. Без дә сезне көчкә таптык!
АЛЫП БАРУЧЫ. Менә без сезнең белән фил малае Зурколак белән таныштык, ул очраган кызыклы хәлләр турында белдек.
Җәнлек балалары да сезгә ошаганнар – кызыксынучаннар, шуклар, тиктормаслар һәм күпне белергә тырышалар, үзара дус, тату яшиләр икән. Әллә дим, алар да татулыкның, дуслыкның зур байлык икәнен беләләр микән? Уйлап карагыз әле шул турыда.
