1 1 5 Балалардың жоғарғы және төменгі жақтын уақытша екінші азу тістің анатомия-морфологиялық ерекшеліктерін жазыныз.

Жоғарғы жак сүйегінің екінші кіші азу тісі (йет ргетоіагіх зесипйиз зирегіог)

Пішіні бойынша біріншіден айырмашылығы аз, бірак, көлемі бойынша кіші болып келеді. Шайнау бетінде үрттык, және тандайлық бүдырлары бірдей көлемді болып келеді. Түбірі біреу, конус тәрізді, бүйір беттерінде терен емес жүлгелері бар аздап жазықталған пішінді.

Төменгі жақ сүйегінің екінші кіші азу гпісі (йет ргетоіаш зесипйш іп/егіог) (4.14-сурет). Көлемі бойынша төменгі жақ сүйегінін бірінші кіші азу тісінен үлкен болып келеді. Шайнау беті домалак пішінді екі төмпешігі бар: ұрттық және тілдік. Олар жақсы бейнеленген және биіктігі бойынша бір деңгейде орналасқан.

1 1 6 Балалардың жоғарғы жақтын тұрақты орталық күрек тістің анатомия-морфологиялық ерекшеліктерін тізбектеніз. . Күрек тістер тобындағы ің ірісі. Сауыты жиегі тегіс күрекке немесе қашау тәрізді. Ерін беткейі дөңестеу, пішіні ұзынынан созылған төртбұрышқа немесе кесу қыры негізінде трапецияға ұқсас. Вестибулярлы беткейінде сауыттың орта бөлігінен басталып кесу қырына дейін баратын тігінен екі сай орналасады. Тіл беткейі үшбұрышты пішінді болып келеді. Жиектік біліктер бірігіп сауыт негізінде төмпешік құрайды. Тіс қуысы сыртқы пішінін қайталайды. Және пішіні қысыңқы келген үш бағытта кесу қырына бағытталған үшбұрышты саңылауға ұқсас. Өзекке қарай бағытталған сайын қуыс тарылады және шеңберленіп түбір өзегіне ауысады. Тіл жағынан жиектік біліктері әртүрлі дәрежеде дамуы мүмкін. Кейбір жағдайда сауыт квадрат немесе аздап сопақтау болады. Түбірдің бүйір беткейі аздап дөңестеу, тігінен терең емес сайы бар. Түбір өзегі тіс қуысының жалғасы болып келеді. Түбір бойымен өзек тігінен орналасқан және түбір ұшы доғалданған анық көрінетін тесікпен аяқталады. Түбір өзегінің сағасы тарылған. 6 пайыз жағдайда түбір қисайған. Түбір қзегінің тармақтана түрленуі әртүрлі болып келеді. Түбір ұшында бірнеше тесіктер болуы мүмкін. Түбір өзегі вестибулярлы немесе дистальды бағытқа қарай ауытқуы мүмкін.

1 1 7 Балалардың төменгі жақтын тұрақты орталық күрек тістің анатомия-морфологиялық ерекшеліктерін тізбектеніз. Астыңғы орталық күрек тістер.

Тістер тобындағы ең кіші тістер . тіс сауыты тар қашауға ұқсас. Бүйірлену көрінісі толық сипатталмаған. Кіреуке біліктерінің беткейлік тік рельефі, тілдік төмпешіктері, жиектік айдаршығы тегістелген. Кесу қыры түзі. Тіс қуысы қарсы жазықтықта орналасқан және пішіні үшбұрышты саңылау тәрізді. Бірақ біртіндеп сұйқұйғыш тәрізді түбір өзегіне ауысады. Сауыттың сопақша немеса трапеция пішінді нұсқалары кездеседіұ тісттеу қыры төмпешіктерінің сандық және даму дәрежесі ауытқып тұрады. Тік медиодистальді бағытта қатты қысыңқы келеді. Түбірдің медиальді және дистальді бетінде сайлары бар. Түбір көлденең кесіндіде бүйір жағынан қысылған сопақ пішіндес. Түбір өзегі орта бөлігінде вестибулярлы және оральді өзектерге бөлінеді де түбір ұшы маңында бір өзекке айналады. Түбір ұшы тесігі біреу.

1 1 8 Балалардың жоғарғы жақтын тұрақты бүйір күрек тістің анатомия-морфологиялық ерекшеліктерін тізбектеніз. Жоғарғы жақтың буйір (латералды) күрек тісі (йет іпсішш іаіегаШ вирегіог) (4.6-сурет) пішіні бойынша ортаңғы күрек тіске ұксас, бірак көлемі жағынан кіші.

Вестибулярлы беткей шығынкы, тандай беткейі ішке кдрай кірген, үшбұрышты пішінді. Таңдай беткейінін шеттерінде бүйір жұмырлы жақсы айкындалған, мойнында қосылған жерде төмпешік түзеді. Төмпешік үстінде айқын сокыр тесік орналасқан (/отеа саесит).

Бүйір беткейлері аздап шығьвдқы және тек қана мүжілмеген тістерде ғана кездеседі. Сауыт бүрышы белгісі жаксы айкындалған, медиалды бұрыш үшкір-ленген, латералды — домалақ пішінді.

Түбір конус тәрізді пішінді, медиалды-латералды бағытта басылған, меди-алды беткейінде жақсы айқындалған вертикалды жүлгесі бар.

Түбірдің латерадды беткейінде вертикалды жүлгесі аздап айкындалған.

Сауыттың қисықтану белгісі жақсы бейнеленген, ал түбір белгісі азырақ айқындалған. Кейде түбір басы тандай бағытына карай шалқаяды.

1 1 9 Балалардың төменгі жақтын тұрақты бүйір күрек тістерінің анатомия-морфологиялық ерекшеліктерін тізбектеніз. Тіс сауыты пішіні бойынша орта күрек тістерге ұқсас, бірақ көлемі жағынан аздап кішілеу. Вестибулярлы бетіндегі сайларынашар дамыған. Әйелдерде таңдай бетіндегі сайлары нашар дамыған. Таңдай төмпешіктеріжиектік айдаршыққа қосылатын тұсы жақсы дамыған. Тұйық тесік тілдік төмпешіктің алдында орналасқан.

Тіс қуысы көлемі жағынан кішілеу, сауыт пішінін қайталайды. Вестибулооральдық бағытты қуыстың тарылуы байқалады.

Нұсқалар:сауыттың пішінінің көптеп түрін өзгеруі байқалады. Кейбір күрделеніп дамуы кезінде бүйір күрек тістің тістеу қыры үшкірленеді және көрші тістен көлемі кішілеу болады.

Тіс түбірі конус тәріздес, медиодистальді бағытта өте қысыңқы келеді. Түбір ұшы үшкірлеу және оральді жаққа қарай ауытқыған. Көлденең кесіндіде түбір сопақша пішіндес.

1 1 10 Балалардың жоғарғы жақтын тұрақты ит тістің анатомия-морфологиялық ерекшеліктерің тізбектеніз. Тіс сауыты пішіні жағынан орта күрек тістен өзгешілігі аз, орта күрек тіске қарағанда көлемі үлкендеу. Сауыттың вестибулярлы беттерінде біліктері, жиектік айдаршығы және тілдік төмпешіктері орта күрек тіске қарағанда жақсы дамыған.

Тіс қуысы сауыт пішінін қайталайды. Тістің мойын бөлігіне бағыттала біртіндеп тарылады да, түбір өзегіне жалғасады.

Тіс түбірі тік, жалғыз. Мезиодистальді бағытта аздап қысылған. Түбірдің дистальді бетінде сайлары жақсы дамыған. Көлденең кескінде бүйірлене қысылған сопақ тәріздес болып көрінеді.

Тіс түбірінің өзегі негізінен біреу, медиодистальді бағытта қысылған.

Нұсқалар түбірдің орта бөлігінде өзек екіге ацырылуы мүмкін.