2.1 34. Стоматологиялық файлдың қызметі қандай?

Файлдың қызметі- арналардан өту және кеңейтіру. Арналарды өтуге арналған құралдар-Raemer(дрил) Арналардың кеңдігімен қисықтығына қарай төмендегі түрлері қолданылады. 1. K-reamer, K-Flexoremer, K-reamer- ге қарағанда иілгіш, жіңішке, қисық арналарға қолданылады. Арналарды кеңейтіруде K-file-қолданылады. Ол риммерге қарағанда майысқақ болып, қадамдары жиі болады.

2.1 35. Науқастарды обьективті тексеру дегеніміз не?

Обьективті тексеру әдістеріне: қарап тексеру, шұқып тексеру(зондтау), қағып қарау(перкуссия), сипап қарау(пальпация) жатады.

Қарап тексеру- стоматологиялық науқастарды тексерудің негізгі кезеңдерінің бірі болып, тек стоматологиялық ауруларды емес, сонымен қатар басқа да ағзалардың ауру белгілерін анықтауымыз мүмкін.

Қарап тексеру- сырттай және ауыз қуысын тексеруден тұрады. Ол табиғи және жасанды жарық көзін пайдалану жолымен жүргізіледі.

1)Науқасты сырттай қарап тексеруде оның сырт көрінісіне, ісік, ассиметрия бар жоқтығына, теріде морфологиялық элементтер бар жоқтығына, жыланкөз немесе тыртыққа көңіл бөлінеді.

2)Ауыз қуысын тексеру- науқастың тыныштық жағдайында жақтары тістесу кезінде, еріндері босаңсып тұрғанда жоғарғы ерінді көтеріп, төменгі ерінді түсіріп, немесе стоматологиялық айнамен ұртты қараймыз. Алдымен ерін мен езуді қарайды. Шырышты қабықты қарау кезінде майда және ірі сілекей бездерінің жағдайы бақыланады. Шырышты қабықта, тілде тістердің іздері болуы мүмкін.Тістем түрі анықталады. Қызыл иектің жағдайын тексереміз. Қалыпты жағдайда ол ашық қызыл түсті, тіс мойынын жауып тұрады және тіс аралығын алып тұрады. Қарап тексеру стоматологиялық айна және зондтың көмегімен жүзеге асырылады. Тек себепші тіс емес, сонымен қатар барлық тістер қарап тексеріледі. Ол жоғарғы жақта оңнан солға және төменгі жақта солдан оңға қарай қаралады. Айна арқылы тістің жақсы көрінбейтін жерлері, ал зондпен барлық қарайған және ойық жерлер шұқып тексеріледі.

Шұқып тексер(зондтау)- кезінде тіс жегі қуысы болса, сол жерде ілініп қалады. Онымен жұмсақ дентин, тіс жегі қуысының тереңдігін, тіс жегі қуысының тіс қуысымен байланысын, арна бастауларының орнын және ұлпаның бар жоқтығына қараймыз.Тістердің көрінісі мен мөлшеріне көңіл бөлінеді.

Қағып қарау(перкуссия)- зондтың тұтқасымен қағып, периодонт жағдайын анықтайды. Тістерді вертикальды және горизонтальды қағу арқылы тексереміз. Қағуды ауырмаған тістен бастаймыз, себебі науқас өзіндеболатын өзгерістерді анықтау қажет. Соққылар бір қалыпты жеңіл болуы тиіс. Периодонтта өзгіріс болмағанда тісте ауру сезімі байқалмайды, ал қабыну болса әртүрлі өлшемдегі ауыру сезімі болады.

Сипап қарау- бармақтармен беткей және терең, сырттай және іштей сипип қаралады. Тіндерді сипау арқылы оның консистенциясын, ағзалар мен тіндердің қозғалмалығын, ауыратынын, былқылдақтығын анықтау. Сипауды сау тіндерден алдын екі қолдың барлықсаусақтарымен, бет-жақ аймағының терісін, жақ асты аймақтарын беткей сипалаймыз, кейіннен терең сипалаймыз. Ол арқылы терең орналасқан тіндердің жағдайын, олардың ара қатынасын, жаңадан пайда болған түйіндер иен лияфа түйіндерінің жағдайын анықтаймыз. Лимфа түйіндерін зерттеуді желкеден бастап, құлақ маңы, иек асты, жақ асты, беткей мойын, терең мойын аймақтарын сипалайды. Өзгермеген лияфа түйіндері тарыдан, майда ноққаттай болып, жұмсақ консистенциялы, қозғалмалы болады және ауырмайды. Сипалай кезінде науқастың басын алдыға және артқа қозғалту арқылы орындалады. Ауыз қуысының түбін екі қолымен бірін ішінен, екіншісін сыртынан сипалайды. Тіс түбірінің жағдайын екі сұқ саусақпен өтпелі қатпарды екі жағынан салыстырмалы түрде сипап көреміз. Сонымен қатар сипау арқылы сілекей бездерінің және олардың шығару түтіктерінің жағдайы, тістердің қозғалмалдығы анықталады.

Тістердің қозғалмалдылық дәрежелері:

1-шамалы бір жаққа қозғалады;

2- екі жаққа да қозғалады;

3- горизонталды және вертикалды жазықтықтарды қозғалады.

Тістердің қозғалмалдылығын тексеру күні және ем қабылдап болған соң тексеріледі.