4.9. Жоңғыш білдектерде қауіпсіз жұмыс жасаудың негізгі ережелері

Жоңғылаушы зақым алуды болдырмай үшін білдектерде қауіпсіз жұмыс жасаудың жалпы ережелерінен басқа жоңғыш білдектердің ерекшеліктерімен шаттталған келесі арнайы ережелерді сақтау тиіс:

• Айлабұйымды , жоңғыны және дайындаманы білдекке сенімді және қатаң бекіту;

• Жоңқаны аулауға және қайтарылуына арналған айлабұйым және қоршау міндетті түрде қолдану керек, ал оларды қолдану мүмкіндігі болмаса – жеке қорғаныш құралдарын қолдану керек (көзілдірік немесе қалқанша)

• Бөлшекті шешшу және оны өлшеу кезінде қылауға немесе өткір жиегіне қолды жаралап алмас үшін, қылауды алу үшін теір шебері құралын қажақты кайрақшаны қолдану керек.

• Сығылған ауамен үстелді (үрлеп түсіру) және жұмыс істеп тұрған білдекте металды қылшақты және ілмекті қолдануға тыйым салынады.

• Жұмыс үрдісі кезінде жоңқаны тек жаққышпен тазалап, оның тұтқасының ұзындығы 250 мм – ден аспауы керек.

• Айлабұйымнан,үстелден және тұғырдан жоңқаны қылшақпен тазалау керек, ал үстел ойықтарын және басқа да қолайсыз жерлерді жоңқадан және үшкірленген ағаш таяқшамен тазалайды. Білдек табанындағы жоңқаны арнайы жәшікке жинап, тазалайды.

• Білдекте қолғаппен жұмыс жасауға болмайтын сияқты ережелерді бұзбау керек.

Дайындаманы жоңғылау үрдісі кезінде өлшеуге тыйым салынады.

5.Бұғылау білдектері және бұрғылап өңдеу технологиясы.

5.1. Бұрғылау білдектерінің негізгі түрлері және олардың белгіленуі

Бұрғылау білдектері біртұтас материялда саңылауды өңдеуге , қайта бұрғылауға, үңгілеуге және дайындама бар саңылауды ұңғылауға, үшкі бұрандамаларды кесуге, жайма материялдан дисктерді қиюға және бұрғылармен, ұңғылармен, жаймамен, бұрандаойғыштармен және басқа да құралдармен сол тәрізді операцияларды орындауға арналған.

Білдектерді қолдану аумақтарына байланысты әмбебап және арнайы деп бөлінеді. Олар нақты бұйымдарды, өңдеуге арналған, мысалы, олардың копайналдырықты брғылы және бұрандакескіш бастиектермен жабдықталуы және электрлі, гидравликалық және т.б құрылғылар көмегімен жұмыс айналымының автоматтануы (құралды аустыру механизмдері, мысалы, тапаншалы бастиектер; автоматты түрде әрекет ететін қысқыш айлабұйымдары бар көппозициялы бұрылмалы үстелдер; құралдың бүтіндігін тексеру құрылғысы; автоматтандырылған өндіріс шартындатиімді жұмысты қамтамасыз ететін басқа да құрылғылар).

Әмбебап білдектердің келесідей негізгі түрлері бар: бір және көпайналдырықты вертикалды бұрғылау; радиалды – бұрғылау, терең бұрғылау үшін горизонталды бұрғылау және гризонталды – орталықтандырылған.

1.1 Кестеде көрсетілген бұрғылау кеңейжону білдектері тотастырылуы негізінде, екінші топқа жатады. Оларды өз ішінде мынандай түрлерге бөледі:1-венртикалды – бұрғылау; 2 – бірайналдырықты жартылай автоматты; 3 – копайналдырықты жартылай автоматты; 5 – радиалды бұрғылау; 8 – горизонталды бұрғылау; 9 – әр түлі бұрғылау.

5.1. Сурет. Вертикалды- бұоғылау білдектері:

Бірайналдырықты :а – үстелдік;б-қорапты негіздегі орташа өлшемдер; в – дөңгелек бағанадағы орташа өлшемдер;г – ауыр.

Көпайналдырықты: д – бір ортақ уғары бар тұғыры бар тұрақты айнлдырықты білдектер; е – топсалы байланысқан айналдырығы бар ауыспалы бідектер.

Білдек үлгілерін әріптермен және сандармен белгілейді. Бірінші сан білдектің қай топқа жататынын анықтайды; екінші – қай түрге, үшінші және төртінші білдек және өңделген дайындама өлшемін сипаттайды. Бірінші саннан кейін тұрған әріп берілген білдек үлгісі жетілдірілгенін білдіреді. Егер әріп аяғында тұрса , ол негізгі үлгі базасынан өзгеше білдек дайындалғанын білдіреді. Мысалы: 2Н118 үлгілі білдек – вертикалды – бұғылау, өңделетін саңылаудың максималды диаметрі 18 мм, 2118 және 2А118 білдек үлгілерімен салыстыра отырып жетілдірілген.

2Н118А білдек үлгісі ветикалды – бұрғылау, өңделетін саңылау диаметрі 18 мм.

Сурет 5.2 Радиалды – бұрғылау білдектері:

а- тұрақты жалпыға арналған; б – тұғыдың бағыттаушысы бойынша жылжитын баған; в – рельспен жылжитын;г – тасымалдық

Сурет. 6.3. Терең бұрғылауға арналған білдектер:

а- айналатын бөлшектерді терең бұрғылауға арналған горизонтальді – бұрғылау; б – қозғалмайтын бөлшектерді терең бұрғылауға арналған горизонтальді – бұрғылау білдегі;D_n–қозғалысының бағыты; D_s– шағын сериялы және сериялы өндірісте жұмыс жасау үшін қозғалыс берілісінің бағыты.

Сериялы білдектер жасаудан басқа білдек жасайтын зауыттар көптеген арнайы білдектер шығарады. Бұл білдектерді зауыттың нөмірлерімен белгіленеді.

АЖАРЛАУ БІЛДЕКТЕРІ ЖӘНЕ АЖАРЛАП ӨҢДЕУДІҢ ТЕХНОЛОГИЯСЫ