- •Білдекте өңдеу негізі білдек тұралы жалпы мағлұмат
- •1.1. Металл кескіш білдектердің жіктелуі
- •1.2. Білдектің дәлдігі және өңдеу сапасы
- •1.3. Білдек өнімділігі және сенімділігі
- •2. Металл кескіш білтекте өңдеудің технологиялық үдерісі
- •2.1. Білдек кинематикасы
- •2.2.Білдектердің типтік бөлшектері және механизмдері
- •2.3 Басты қозғалыстың және беріліс қозғалысының берілісі
- •3.1. Жону білдектерінің негізгі түрлері және оларды өңдеу
- •3.2 Жону бұрамакескіш білдегінің құрылғысы
- •Білдектер және оларда өңдеу технологиясы. Жону білектері және жонып өңдеу технологиясы
- •3.3 Жонып өңдеудің технологиясы және жабдығы
- •3.6. Цилиндрлі саңылауларды өңдеу технологиясы
- •3.9. Жону білдектерінде бұрандаларды қию технологиясы.
- •3.10. Беттерді әрлеу технологиясы
- •3.11. Жону білдектеріндегі жұмыс істеудің негізгі қауіпсіздік ережелері
- •4 Жазық беттерді және қиықжиектерді жоңғылау технологиясы
- •4.1 Ойықтарды, жырашықтарды, кемерлерді жоңғылау технологиясы және дайындамаларды жоңғымен кесу.
- •4.8. Фасонды беттерді жоңғылау технологиясы
- •4.9. Жоңғыш білдектерде қауіпсіз жұмыс жасаудың негізгі ережелері
- •5.Бұғылау білдектері және бұрғылап өңдеу технологиясы.
- •5.1. Бұрғылау білдектерінің негізгі түрлері және олардың белгіленуі
- •5.1. Сурет. Вертикалды- бұоғылау білдектері:
- •6.1. Ажарлауыш білдектердің негізгі түрлері мен белгілері
- •6.5. Бұрғылау білдектерінде өңдеу технологиясы және әбзел.
- •6.11. Сурет. Тезауысымды бұрғылайтын қысқы (а) және цилиндрлік артқы ілмегі бар бұрғыларды бекіту үшін арналған конустық төлке (б):
- •1 Және 2 – орнықтыру саусақтары;3 – бағыттаушы төлкелер; 4 – кондукторлық тақта; 5 – айлабұйымның базалық беті; 6 – саңылау.
- •6.6. Саңылауды бұрғылау және кеңей бұрғылау технологиясы
- •6.22. Сурет. Айналдырық берісінің қозғалысын шектеуге арналған айлабұйым:
- •6.7. Үңгілеу, ұң жоңғылау, үңгіштеу және ұңғылау технологиясы.
- •6.8. Ішкі бұранда кесіп алу технологиясы
- •6.9. Бұрғылау білдектерінде жмыс жасау кезіндегі негізгі қауіпсізодік ережелері.
- •Ажарлағыш білдектер және ажарлаумен өңдеу технологиясы.
- •7.1. Ажарлау білдектерінің негізгі түрлері және олардың белгіленуі.
- •7.2. Жазық ажарлау білдегінің құрылысы
- •7.1. Ажарлау білдектерінің негізгі түрлерінің жалпы көрінісі:
- •7.3. Орта дөңгелек ажарлау білдегінің құрылысы.
- •7.5. Жазықажарлау білдектерінде дайындаманы өңдеу технологиясы.
- •7.9 Сурет электромагнитті тақта:
- •7.10 Суретте магнитті тақтаның жалпы түрі көрсетілген.
- •7.11 Сурет.Ажарланатын дайындамаларды бекітуге арналған лекалды тақтайшалар:
- •7.6. Дөңгелек ажарлау білдектерінде дайындамаларды өңдеу технологиясы
- •7.18. Екі қалыпты сүйеуіш:
- •7.7. Ажарлау білдектерінде жұмыс жасау қауіпсіздігінің негізгі ережелері.
- •Сбб білдектер
- •Басқару жүйесінің және сбб білдектерінің жалпы сипаттамасы
- •8.1 Сурет. Сбб білдектерінде координата осьтерінің орналасуы (а); оң жақты координата жүйесі (б).
- •8.2. Сбб білдектерінің құрылымдық ерекшеліктері
6.9. Бұрғылау білдектерінде жмыс жасау кезіндегі негізгі қауіпсізодік ережелері.
Егер бұрғыла убілдектерінде жұмыс жасау кезіндегі қауіпсіздік сурақтарына көңіл аудармаса, онда ол орында орында өндірістің зақым болуы мүмкін. Өндірістің зақымдардың негізгі себебене кесуші құралдармен жұмыс жасау кезіндегі, айлабұйымды және электрлі жетектерді қолдану кезіндегі техникалық қауіпсіздіктерді сақтамауды жатқызамыз. Білдекте жұмыс жасау кезінде жоңқаны таалауға, бөлшекті, дайындаманы және басқа да заттарды ұстай білуге ерекше назар аудару керек.
Кесуші құралдар.Бұрғылау кезінде айналушы құралды қоршау мүмкін емес, сондықтан айналушы құралға қармалануына мүмкіндік бермейтін арнайы киім жағдайы маңызды орындалады. Жыртылған барлық түймелері түймеленбеген, бас киімге толық жиналмаған шаш, сыртқа шығарылып тұрған әйелдер үшін орамалы, галстуктері,бұрғылуышының білдектің және құралдың айналып тұрған бөлігіне армалуының себебі болып табылады. Қоршауға білдектің барлық жетекті және беріліс мехаизмдері (тісті дөңгелек, шынжырлар, қайыстар, тегешіктер, біліктер) жатады. Сондықтан білдекті қолдану кезінде ыңғайлы болатын қорғаушы қоршаулардың орнатылуын қадағалау керек.
Құймалы (таспалы) жоңқа.
Құймалы жоңқа көбінесе қолдың немесе аяқтың кесілуіне себеп болады.қазіргі күнге дейін кең диапазондағы кесу режіміндегі кесу үрдісінде оның орнықты ұсақтылуының арнайы құралдары табылмады. Зақым білдекпен жұмысжасау кезінде, сондай – ақ жұмыс орынын тазалау кезінде болуы мүмкін. Білдекті және жұмыс орынын жоңқадан тазалау үшін арнайы қармаулар қолдану керек.
Ұшпалы жоңқа және морт металдардың шаңы.
Қоланы, жезді, шойынды, әр түрлі қорытпаларды өңдеу кезінде элементті ұшпалы жоңқа және шаң болады. Жоңқа бұрғылаушының бетін және қолын зақымдауы мүмкін, ал шаң - көзді бітеуі (ластауы) мүмкін. Морт металдарды және бейметал материалдарды өңдеу кезінде жұмыс орының ауасы көп жағдайларда керексіз құрамдастары бар өңделген материалдың шаңымен ластанады. Ұсақ жоңқа және шаң болатын материалдардан жасалған дайындамада саңылауды өңдеу кезінде міндетті түрде көзілдірік киюі тиіс және сорғыш құрылғылармен жалғанған арнайы пневматикалық жоңқақабылдағыштарды орнату керек.
Дайындамаларды бекітуге арналған айлабұйым.
Абайсыз жағдайлар дайндаманы немесе құралды сенімсіз бекітуден болуы мүмкін және зақым келтіреді. Дайындаманы және құралды бекіту кезінде жасалған кілт өлшемінің сәйкес келмеуінен бұрандамадан немесе сомыннан тайып кетуі мүмкін.
Дайындамалар және өңделген бөлшектер.Зақымдар кей кездері дайындаманы орнату кезінде және өңделген бөлшекті қолмен шешкен кезде болады (дайындаманың аяққа құлап кетуі; қолдың дайындамамен білдек тұғырының арасында қысылып қалуы).
Аяқтың немесе басқа да дене бөліктерінің зақымдануы көбінесе бөлшектің дұрыс салынбауы нәтижесінде, еденнің және жұмыс орынының қанағатсыздандырылған жағдайы нәтижесінде болады. Ұсақ бөлшектердің қатқабат биіктігі 0,5 мм – ден, орташалардың 1 м – ден, ірілердің – 1,5 – ден аспауы керек.
Білдектің қозғалмалы бөліктері. Дайындаманы орнатуды және өңделген бөлшекті шешуді білдекті өшірген кезде және абайсыз қозғалыс кезінде болатын бұрғылаушыны зақымдауы мүмкін кесуші құралдан қашықта жүзеге асыру керек.
Электрлі тоқ.Қоршау, бұғаттаулар және жерқосқыштар әрқашан да нақты ережелерге сәйкес жарамды жағдайда болуы керек.
Зақымдану адамның эмульсиямен, маймен немесе жоңқамен ластанған немесе берілген еденге құлауы кезінде, адамдардың қақтығысуы кезінде немесе машинажасау заводындағы механикалық цехке тасымалдаушы құралдардың кіруінен болуы мүмкін. Сондықтан бұрғылаушы білдекте жұмыс жасау кезінде сақ болуы керек.
7 – БӨЛІМ
