3.3. Новы змест паняцця жанраў электроннай публіцыстыкі.

На падставе ўсяго вышэйсказанага ў папярэдніх главах паводле публіцыстыкі яшчэ раз канстатуем: публіцыстыка была і застанецца ў шэрагу мастацкіх дэфініцыяў, будзе катэгорыяй мастацтва публічных (масавых) зносін. Вось чаму традыцыйны тэрмін, якім пазначаюцца жанры гэтай групы электроннай журналістыкі ў большасці маскоўскіх падручнікаў як група «мастацка-публіцыстычных жанраў» сёння ўяўляецца неправамерным, бо ўтрымлівае момант таўталогіі.

Таму што паняцце «публіцыстыка» ужо утрымлівае сэнс мастацкасці, бо ёсць «красамоўства», што значыць «прыгажосць» або мастацтва^* маўлення «на публіцы». І калі мы групуем пэўныя жанры менавіта «з публіцыстычным ухілам», дык маем на ўвазе менавіта той самы мастацкі адмысловы стыль, які ёсць ужо мастацтва зносін. Таму прыметнік «мастацка-» у нашым выпадку «залішні» і быў прыменены, як уяўляецца, «з разгону» паводле логіцы групавання жанраў журналістыкі. Паводле гэтай логікі мелася на ўвазе, што факталагічныя (інфармацыйныя) і аналітычныя жанры ствараюцца без ужывання мастацкіх сродкаў, элементаў, алгарытмаў, а вось публіцыстычныя – мастацкімі сродкамі, каб падкрэсліь іхняе адрозненне ад факталогіі, «голай» канстатацыі фактаў.

Некрытычнае чытанне і ўжыванне тэрміну і пратрымала такую таўталагічную фармулёўку пэўны гістарычны час, які скончыўся ў сувязі з экспансіяй электронікі і «супердэмакратычных» магчымасцей электроннага асяроддзя. Да таго ж, калі мы будзем ужываць тэрмін «мастацка-публіцыстычныя жанры» пры стварэнні матэрыялаў, праграм, якія адлюстроўваюць працэсы мастакага жыцця, функцыянавання мастацтва і яго відаў у грамадстве, дык «павінны» будзем што, – ствараць «падвоўную» семантыку пры пазначэнні жанраў публіцыстычнай групы: «мастацка-мастацка-публіцыстычныя жанры»? Бо, па логіцы, першы прыметнік «мастацка-» пазначае прыналежнасць журналісцкага твору да мастацкай сферы жыцця, а другі прыметнік «мастацка-» – прыналежнасць да групы публіцыстычных жанраў.

Усё становіцца на месца, калі мы гаворым пра групу адмысловых жанраў вышэйшага інфармацыйна-журналісцкага эшэлону проста: «група публіцыстычных жанраў электроннай журналістыкі».

Лекцыя IV. Сучасныя публіцыстычныя жанры электроннай журналістыкі

• Група нарысавых электронна-публіцыстычных жанраў

• Замалёўка

• Параўнальная характарыстыка радыё-, тэле-, вэбзамалёўкі

Як разумее чытач, дыскусія паводле трансфармацыі жанраў, форм, іхняе спецыфічнай эвалюцыі можа быць настолькі доўгаю, наколькі бясконцым з’яўляецца сама трансфармацыя нашых зносін. Таму, думаю, на гэтым трэба спыніцца, каб разам з Вамі прайсці далей па такой заманлівай сцежцы, як сучаснае разуменне публіцыстычных жанраў радыё і тэлебачання ды яшчэ з плюсам Інтэрнету. А іх, умоўна ўстойлівых, тэарэтычна і, галоўнае, практычна вызначаных некалькі, і мы аб’яднаем іх у падгрупы:

• нарыс і нарысавыя тыпы матэрыялаў (замалёўка, эсэ, дакументальная драма),

• сатырычныя жанры і формы (фельетон, памфлет, гумарыстычныя эцюды або гумарэскі),

• публіцыстычныя тыпы інтэрв’ю (-каментар, -партрэт, -нарыс, -бяседа, -дыялог),

• публіцыстычныя тыпы рэпартажаў (праблемны, “вандроўны” [падарожны], турысцкі нарыс-рэпаратаж, святочны рэпаратаж — з параду, дэманстрацыі, фестывалю),

• ток-шоў.