Тақырып 11. Іскерлік жоспарлау (кәсіпорынның Бизнес-жоспарЫ)

Лекция мақсаты: студенттерге кәсіпорын қызметін бизнес-жоспарлаудың экономикалық мәні, маңызы және мазмұнымен, жоспарлау қағидалары мен әдістерімен таныстыру

Лекция сұрақтары:

11.1 Бизнес-жоспар түсінігі, мәні және мазмұны

11.2 Бизнес-жоспардың құрылымы мен құрамы

11.1 Бизнес-жоспар түсінігі, мәні және мазмұны

«Бизнес» сөзі табыс әкелетін кез келген іс, қызмет. Бизнес сөзі кәсіпкер түсінігінің синонимі ретінде қарастырылады.

Бизнес – бұл кәсіпкерлер, тұтынушылар, жұмыскерлер, мемлекеттік органдар сынды нарық қатысушылары арасындағы қарым-қатынастар жиынтығы.

Бизнес-жоспар - бұл қандай да бір коммерциялық жобаны жүзеге асыру және жаңа кәсіпорындарды құру үшін жүргізуге қажетті іс-әрекеттердің негізделуін білдіретін құжат. Бизнес –жоспар 3-5 жылға жасалады.

Бизнес-жоспар жасау келесі сұрақтарға жауап беруге мүмкіндік береді:

1. Істі қалай дұрыс бастау қажет?

2. Өндірісті қалай тиімді ұйымдастыру қажет?

3. Алғашқы табыстар қашан алынады?

4. Қай мерзімде кредиторлармен есеп айырылысу қажет?

5. Мүмкін болатын тәуекелді қалай төмендету қажет?

11.2 Бизнес-жоспардың құрылымы мен құрамы

Теория мен тәжірибеде бизнес-жоспардың қатаң регламенттелген құрылымы жоқ. Ол орындалатын қызметтерге сәйкес әртүрлі болуы мүмкін: бірі - жаңа іс бастаған кәсіпкерлер үшін, екіншісі - жұмыс істеп тұрған кәсіпорын үшін құрылуы мүмкін.

Бизнес-жоспардың бөлімдері:

1. фирманың мүмкіндіктері (резюме);

2. тауар түрлері (қызмет, жұмыс);

3. тауарларды (қызмет, жұмыс) өткізу нарығы;

4. өткізу нарығындағы бәсекелестер;

5. маркетинг жоспары;

6. өндірістік жоспар;

7. ұйымдастырушылық жоспар;

8. заңдық жоспар;

9. қаржы жоспары;

10. қаржыландыру стратегиясы.

Шетелдік тәжірибеде бизнес-жоспардың аталған бөлімдерімен қатар инвестициялық жоспар бөлімі де енгізілген.

Бизнес-жоспар жасаушылардың алдында тұрған негізгі міндет -инвесторларды тарту болып табылады. Қандай жағдайда да мақсат бір-жобаның қаржылық тиімділігін дәлелдеу керек, яғни жобаға салынған ақша жиыны күтілетін пайданы алып келетіндігін дәлелдеу керек.

Бизнес-жоспардың құрылымы:

- Мұқабалық бет.

- Аннотация.

- Құпиялылық туралы меморандум.

- Мазмұны.

Мұқабалық бетте:

• жоба аты;

• жоспарды дайындау орны;

• жоба авторлары, кәсіпорын аты және мекен-жайы, телефоны;

• құрылтайшылардың аты, мекен-жайлары;

• бизнес-жоспардың белгіленуі мен оны пайдаланушылары.

Мұқабалық бетте сонымен қатар конфиденциалдық меморандумы жазылады.

Мұқабалық беттен кейін мазмұны (беттері көрсетілген).

Бизнес-жоспар аннотацияны құрауы мүмкін (1-2 бет). Аннотация келесі түрде дайындалады:

1. кәсіпорын;

2. мекен-жайы;

3. телефон, факс;

4. кәсіпорын жетекшісі;

5. жобаның мәні, жүзеге асыру орны;

6. нәтижесі;

7. қажетті қаржы ресурстары;

8. жобаның қайтарымдылық мерзімі;

9. күтілетін орташа жылдық пайда;

10. инвесторлардың қатысу шарттары;

11. инвестицияларды қайтару бойынша кепілдіктер.

1. Резюме – жоспардың негізгі тәртібін қысқаша сипаттау, барлық бөлімдердің ішіндегі негізгісі.