34. Мемлекеттік қызметтің жіктелуі.

Мемлекеттік қызметшілер лауазымдарының құрамына мемлекеттік қызметшілердің саяси және әкімшілік лауазымдары кіреді. 1. Саяси лауазымдарға:

- ҚР Президенті дайындайтын мемлекеттік саяси қызметшілер, олардың орынбасарлары;

ҚР Парламентінің палаталары және оның төрағалары, тағайындайтын және сайлайтын мемлекеттік саяси қызметшілер, олардың орынбасарлары;

Конституцияға сәйкес Президент пен Үкіметтің өкілдері болып табылатын мемлекуеттік саяси қызметшілер;

Орталық атқарушы органдар мен ведомстваларды басқаратын мемлекеттік саяси қызметшілер (басшылар), олардың орынбасарлары атқаратын лауазымдар жатады;

ҚРжоғарғыСотыныңаппаратынбасқаратынмемлекеттіксаясиқызметші, оныңорынбасарларыжатады;

2. Мемлекеттікәкімшілікқызметшілерүшінлауазымсанаттарыбелгіленеді. МемлекеттікәкімшілікқызметшілерлауазымдарыныңсанаттарбойыншатізілімінуәкілеттіоргандарұсынуыбойыншаҚРПрезидентібекітеді.

Мемлекеттік саяси қызметшілер үшін лауазым санаттары белгіленбейді. Мемлекеттік саяси қызметшілердің қызмет реестрі (тіркемесі) №31. 29.12.1999ж. шыққан ҚР Президентінің жарлығымен бекітілген. Оларға жататындар: ПремерМинистр, оның бірінші орынбасары мен орынбасарлары; ҚР мемлекеттік хатшысы; Елдің Президент Әкімшілігінің басшысы және онын орынбасарлары; Конституциялық Кеңек Төрағасы мен мүшелері; Президентке тікелей бағынышты және есеп беретін мемлекеттік органдардың басшылары, Ұлттық қауіпсіздік комитеті, Республикалық млауазымы бар қалалар, облыс әкімдері, олардың бірінші орынбасарлары мен орынбасары; Республика Президентінің арнайы өкілдері тағы басқа лауазым иелері кіреді.

Әкімшілік мемлекеттік қызметшілердің саяси қызметшілерден айырмашылығы олар мемлекеттік органдарда қызметтік (құзіретін тұрақты кәспқойлық (профессиональной) негізде жүзеге асырады. Әкімшілік мемлекеттік қызметтер категорияларға бөлінеді. Категорияның А,В,С,D,Е деген топтары болады. А тобына – Республика Президентінің әкімшілігі (администрация) қызметі кіреді; В тобына – Парламент Палата аппаратының, Премер Министр Конселяриясы, Жоғарғы сот аппараты, ҚР Конселяриялық Кеңесі мен Президент істерін басқару аппараты қызметі кіреді; С тобына – Респудлика Президентіне тікелей бағынышты және есеп беретін мемлекеттік органдар, орталық атқарушы органдар (оған қоса үкімет құрамына кірмейтіндері де) және аумақтық аймақтық ведомствалар қызметтері кіреді; D тобына – облыс әкімі аппараты, сондай-ақ аудандық және облыстық, аудандық соттар аппараты қызметтері кіреді; Е тобына – жергілікті атқарушы органдар қызметтері кіреді.

35. Мемлекеттік қызметті тоқтату негіздерін топтастыру: жалпы, қосымша

Жалпы: 1. Мемлекеттiк әкiмшiлiк қызметшiлердiң мемлекеттiк қызметтi тоқтатуы үшiн:

1) олардың өз тiлегi бойынша жұмыстан босату туралы арыз беруi;

2) келiсiм-шарт мерзiмiнiң бiтуi не Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген негiздер бойынша келiсiм-шарттың бұзылуы;

3) мемлекеттiк әкiмшiлiк қызметшiлердiң өз табысы мен мүлкi туралы көрiнеу жалған мәлiмет беруi;

4) Заңда белгiленген мiндеттер мен шектеулердi сақтамауы;

5) меншiк құқығымен тиесiлi мүлiктi сенiм бiлдiрiлген басқаруға бермеуi;

6) Қазақстан Республикасының азаматтығын жоғалтуы;

7) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылығын жасауы;

8) заңда белгiленген жағдайларды қоспағанда, мемлекеттiк  әкiмшiлiк лауазымды конкурстан тыс атқаруы;

9) аттестаттаудың терiс нәтижелерi;

10) Қазақстан Республикасының еңбек және мемлекеттік қызмет туралы заңдарында көзделген өзге де негіздемелер негіз болып табылады.

Мемлекеттiк әкiмшiлiк қызметшiлердi қызметтен босатуды мемлекеттiк органның мемлекеттiк әкiмшiлiк лауазымға қабылдауға құқығы бар тиiстi лауазымды адамы Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген тәртiппен жүргiзедi. Қызметтен заңсыз босатылған жағдайда мемлекеттiк әкiмшiлiк қызметшiнiң уәкiлеттi органға шағымдануға, сондай-ақ өзiнiң құқықтары мен бостандықтарын сот арқылы қорғауға құқығы бар. Мемлекеттiк саяси қызметшiлердiң ауысуы мемлекеттiк әкiмшiлiк қызметшілердiң жаңадан тағайындалған мемлекеттiк саяси қызметшiлердiң бастамасы бойынша атқарып отырған лауазымдағы мемлекеттiк қызметтi тоқтатуы үшiн негiз бола алмайды.

КОсымша2. Мемлекеттік саяси қызметшінің өкілеттігі:

1) Қазақстан Республикасының азаматтығынан айырылған;

2) мемлекеттік орган таратылған;

3) мемлекеттік саяси қызметші өзінің табысы мен мүлкі туралы көрінеу жалған мәліметтер берген;

4) "Мемлекеттік қызмет туралы" Заңда белгіленген міндеттер мен шектеулерді сақтамаған;

5) өзіне меншік құқығы бойынша тиесілі мүлікті сенімді басқаруға бермеген;

6) сыбайлас жемқорлыққа тән құқық бұзушылық жасаған;

7) мемлекеттік саяси қызметшіге қатысты соттың айыптау үкімі заңды күшіне енген;

8) жоғары тұрған басшылық мемлекеттік саяси қызметшінің өз өкілеттігінен бас тарту туралы жеке жазбаша өтініші негізінде орнынан түсуін қабылдаған;

9) атқаратын лауазымына оны тағайындау (сайлау) құқығы бар лауазымды тұлға (орган) тиісті шешім қабылдаған;

10) республика заңдарында көзделген өзге де негіздер туындаған жағдайларда тоқтатылады.

Мемлекеттік саяси қызметшінің өкілеттігі сол сияқты мемлекеттік орган қайта құрылған, мемлекеттік қызметшілердің саны немесе штаты қысқартылған жағдайларда тоқтатылуы мүмкін.

Мемлекеттік саяси қызметшілер Қазақстан Республикасының Конституциясы мен заңдарында көзделген негіздерде орнынан түсуге өтініш береді. Егер орнынан түсудің негіздері заңдарда көзделмесе, мемлекеттік саяси қызметшілер еңбек заңдарында көзделген жалпы негіздер бойынша жұмыстан босатылады.