3. Мемлекеттік басқарудың функциялары мен қағидалары.

Мемлекеттік басқарудың негізгі функционалдық құрылымы бойынша мемлекеттің функциялары заң шығарушы, атқарушы, сот және бақылауды жатқызады.

Келесі басқару функциалары былай бөлінген:

Ұйымдастыру- құрылым жұмысын еңгізеді және мемлекет басқару субъектісінің құқықтық мәртебесін (мемлекеттік органдардың), қоғамдық жүйе объектісінің құқықтық мәртебесін анықтайды; мемлекеттік басқарудың субъектілері мен объектілердің арасындағы өзара байланысын қалыптастырады (басқару процестерін).

Жоспарлауға- алдын-ала белгіленген шаралардың жүйесі, тәртіпті сақтау, жұмыстық қорытынды түрін және орындалу уақыты кіреді.

Жоспарлау 2-ге бөлінеді:

1. болжау;

2. жобалау.

Болжауға- арнайы ғылыми зерттеулердің негізінде қоғам жұмысының дамуы жатады.

Жобалауға- мемлекеттік басқарудың бір немесе бірнеше мақсатын жүзеге асыруға байланысты шаралардың жүйесін қалыптастыру процессі жатады.

Кадрлық қамтамасыз етуге -мемлекеттік басқару жүйесіндегі мамандарды тиімді қолдану, бөлу, дайындауға байланысты сұрақтардың жиынтығын шешу жатады.

Реттеу- қоғамдық қатынастарды реттеуге бағытталған, адамдардың және олардың ұжымдарының мүмкін болатын және міндетті әрекеттерінің шегін анықтайды.

Әсіресе құқықтық реттеуді бөліп қарастыруға болады. Азаматтардың тәртібін заңдық нормалар арқылы мемлекет жүзеге асырады. Сонымен қатар, құқықтық реттеу пәнін анықтайды, әдісін реттейді, қоғамдық қатынастардың, субъектілердің құқықтық жағдайын және құқықтық қатынастарын қалыптастырады.

Бақылау -объективтік информацияны алуымен байланысты яғни, ведомстволық объектілердің, мемлекет органдар жұмыстарының және лауазымды тұлғалардың жағдайын білуге мүмкіндік береді. Бақылау функциясы мемлекетке берілген мақсаттарды орындауды қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, мемлекеттік аппараттағы заңдылықты және міндетті шарт ретінде пәнді қолдайды, адамның құқықтары мен бостандықтарын қорғайды. Бақылаудың түрі мемлекеттің негізгі функцияларының орындалуы арқылы анықталады.

Мемлекеттік қызметтің қағидалары:

- Заңдылық.

- Қазақстандық патриотизм.

- Мемлекеттік биліктің заң шығарушы, атқарушы және сот билігі болып

бөлінуіне қарамастан мемлекеттік қызметтің бүтіндей жүйесі.

- Мемлекет мүддесі алдында республика азаматтарының құқықтары, бостандықтары мен заңды мүдделерін белгілеп, табу.

- Өзінің қабілеттеріне сәйкес мемлекеттік қызмет бойынша мемлекеттік қызметке қатысты республика азаматтарының бірдей құқыққа ие болуы.

- Азаматтардың мемлекеттік қызметке тұру еріктілігі.

- Мемлекет қызметшілердің кәсіпқойлығы мен құзіреттігі.

- Теңдей мәнді жұмысты орындағаны үшін теңдей жалақы төлеу.

- Бағынышты мемлекеттік қызметшілер мен мемлекеттік органдардың төменгі тұрған қызметкерлері үшін олардың құзыреті шегінде жоғары тұрған мемлекеттік органдармен лауазымды тұлғалардың орындауға міндетті шешім қабылдауы.

- Мемлекеттік қызметшілердің қадағалаумен есеп берушілігі.

- Мемлекеттік құпия мен басқада заңмен қорғалатын құпияны құрайтынды қоспағанда, қоғамдық пікір мен жариялылықтың есебі.

- Мемлекеттік қызметшілердің құқық және әлеуметтік қорғалуы.

- Мемлекет қызметшілерді қызметтік міндеттерін адал, бастамшылықпен және аса күрделі әрі маңызды тапсырмаларды орындағаны үшін марапаттау.

- Мемлекеттік қызметшілердің өзінің қызметтік міндеттерін орындамағаны үшін және өзінің өкілеттігін асыра пайдаланғаны үшін жеке жауапкершілік.

- Мемлекеттік қызметшілердің діліктілігін көтерудің үзілмеуі.

- Мемлекеттік органдарда саяси партиялардың құрылуына жол берілмейді