Организмдегі аммиакты усыздандыру жолдары,мочевинаның түзілуі туралы теория және орны.

Аммиак мынадай катаболитикалық реакциялар кезінде түзіледі:-аминқышқылдарының дезаминденуі,биогенді аминдердің дезаминденуі,пурин негіздерінің дезаминденуі,пиримидиндік негіздердің ыдырауы.Тканьдерде аммиак аммоний иондары түрінде болады,ол аммоний гидроксидінің диссоциациясы кезінде түзіледі және ішкі ортаның рН-ын сілтілік жаққа ауыстырады.Сұйықтықтар мен тканьдердегі аммиактың концентрацисы өте аз.Қалыпты жағдайда қандағы аммиактың мөлшері 24-40мкмоль\л.Аммиактың деңгейі артқан кезде ішкі ортаның рН-ы өзгереді және оның зиянды әсері құсу,естен тану,қалтырау түрінде көрінеді.Сондықтан тканьде аммиакты залалсыздандыру механизмі болады,ол мынадай жолдармен жүреді:

-аммоний тұздарының түзілуімен

-кетоқышқылдардың тотықсызданып аминденуімен

-аминқышқылдардың амидтерінің-аспарагин мен глутамин түзілуімен

-мочевинаның түзілуімен.

Осы механизмдердің көмегімен қанда және тканьде аммиактың концентрациясы өте төмен деңгейде болады.Аммиакты залалсыздандырудың негізгі және маңызды жолы-мочевинаның түзілуі болып табылады.Кребс пен Гензенлейт мочевинаның синтезі циклді процесс және онда орнитин каталитикалық қызмет атқаратынын анықтаған.Сол себепті бұл процесс Кребс-Гензенлейттің орнитинді циклы деп аталады.

Оксиредуктазалар

Оксиредуктазалар- тотығу-тотықсыздану реакцияларын катализдейді. Оксиредуктаза митохондрияда кездеседі. Екі компонентті. 90 топқа бөлінеді. Тыныс алу ферменті деп те аталады. Акцепторларымен ерекшеленеді.

*Дегидрогеназалар

*цитохромдар

*каталаза,пероксидаза

*гидроксидаза

Организмдегі бос май қышқылдарының биосинтезі,реакциялар жүйелігі,физиологиялық маңызы.Барлық тканьдерде,әсіресе бауырда,май тканінде және сүт безінде май қышқылының синтез процесі үздіксіз жүріп жатады,тек материал ретінде емес,әртүрлі липоидтардың синтезі үшін пайдаланылады.Бұл процесс май қышқылдарының синтетазасы деп аталатын полиферментті молекулярлы комплекс арқылы катализденеді.май қышқылының синтетазасының негізгі өнімі-пальмитин қышқылы,бұл периферменттік комплекс пальмитатсинтетаза деп аталады.Май қышқылының қайнар көзі ацетил-КоА-дан түзілетін малонил-КоА болып табылады.Осы процеске қажетті қосылыс ацетил-КоА митохондрия түзеді.Ол май қышқылының В-тотығуы кезінде түзіледі.Митохондриядан цитозольға ацетил-КоА-ның жеткізілуі карнитинді «қайықты» механизм арқылы немесе цитраттың көмегімен іске асырылады.КоА-дан және қымыздықсірке қышқылынан цитрат синтезделіп,цитозолға жеткізеді.Май қышқылдары жинақталған сайын май қышқылының синтезінің негізгі ферменті ацетил-КоА-карбоксилазаның белсенділігі төмендейді де,клеткада малонил-КоА-ның деңгейі төмендейді,ал ацетил-КоА кетон денелерінің синтезіне жұмсалады.

Организмдегі су алмасуы және судың биологиялық ролі,су алмасуының регуляциясы.

Су-тұзды алмасуды реттеудегі бүйректің мәні. Бүйректің осмореттеуші және волюмреттеуші қызметтері бүйрек үсті безінің қыртысты затының гормондары-минералокортикоидтардың ,антидиуретикалық гормонның және ренин-ангиотензин жүйесінің бақылауында болады.Ткандер мен мүшелерде судың таралуы біркелкі емес. Ағзада судың 50 %–ы бұлшықеттерде ,ал қанда шамамен 5% болады.Барлық ткандердің интерстициальды сұйықтығы немесе клеткааралық су ағзадағы судың барлық көлемінің 25% –ын ал клеткаішілік су 70 %–ын құрайды.Клеткаішілік және клеткааралық сұйықтықтар арасында үнемі сумен және онда еріген заттармен алмасу жүріп жатады.Мысалы:қан плазмасы мен интерстициональды сұйықтық арасындағы капилляр қабырғасы арқылы жүретін алмасу жылдамдығы шамамен минутына 1500литр болады. Судың негізгі ерекшкліктерінің бірі-оның молекуласының құрылымдық агрегаттарға бірігу қабілеті болып табылады.Теория жүзінде судың барлық молекулалары бір кеңістіктік торға ірі молекулаларға біріге алады.Алайда су молекуласының қозғалысы кезінде сутектік байланыстар тез үзіледі де ,тез арада қайтадан жааңа байланыстар пайда болады.