Организмдегі бейорганикалық заттардың маңызы.Минералды алмасудың сатылары.

Адам ағзасына белоктар,майлар,көмірсулар және витаминдермен қатар минералдық заттарда түсуі қажет.Минералдық заттар энергия көзі болмасада ,оларсыз клетканың қызметтері,оның құрылымдық ұйымдастығы болуы мүмкін емес. Барлық минералдық заттар ағзаға тамақпен бірге,суда еріген түрде немесе органикалық молекулалардың құрамында жеткізіледі.Судың негізгі ерекшкліктерінің бірі-оның молекуласының құрылымдық агрегаттарға бірігу қабілеті болып табылады.Теория жүзінде судың барлық молекулалары бір кеңістіктік торға ірі молекулаларға біріге алады.Алайда су молекуласының қозғалысы кезінде сутектік байланыстар тез үзіледі де ,тез арада қайтадан жааңа байланыстар пайда болады.

Өт түзілу механизмі,өт құрамы.

Бауыр өтті өндіреді,ол өт қабында жинақталады да ас қорыту процесінде жалпы өт жолы арқылы жіңішке ішекке келіп түседі. Өт-биологиялық сұйықтық ретінде бірқатар қызметтер атқарады.-майдың эмульгациясын тудырады.

-май қышқылдары мен холестериннің сіңірілуін қамтамасыз етеді.

-майда еритін витаминнің сіңірілуіне қатысады.

Өттің бауырдағы химиялық құрамы:су-97%.Өт қышқ-1,93%.қатты заттар2,52%.май қышқ0,14%.холестерин0,06%.

Өттің химиясы.Жұп өт қышқылдарының жане өт пигменттерінң құрылысы.Липидттер алмасуындағы өт қышқылдарының ролі(Қорытылуы, сіңірілуі)

Ересек адамда майлардың қорытылуы 12елі ішекте басталады,ол жеоге өт,ұйқы безінің сөлі жане ішектің сөлі бөлінеді.Осы жерде липолиз үшін барлық жағдай бар.Өттің құрамында өт қышқылдары(холь,дезооксихоль,хенодезоксихоль қышқылдары) болады,олар тауринмен немесе гликолмен пептидті байланыс арқылы коньюгацияланады.Жұп өт қышқылдарының

(гликохоль,таурохоль,тауродезоксихоль жане т.б)амфифильдік қасиеттері бар,сондықтан майлардың эмульгирлленуін тудырады.Майлардың эмульгерленуі фазалардың бөлінуі қабатын арттырады жане ұйқы безінің немесе ішектің липазаларының липидтерді гидролиздеуі үшін қажетті жағдайды тудырады.

Өт қышқылдары липолитикалық ферменттердің активаторлары болып табылады,олар жоғары май қышқылдары мен холестериннің тасмалдануын қамтамасыз етеді де олардың ішектің қабырғасына сіңірлуіне әсер етеді.Липидтердің сіңірілуі-Глицерин ,қысқа көмірсутек тізбегінен тұратын БМҚ,азотты негіздері суда жақсы ериді,сондықтан ішектің кілегей қабатынан диффузия әдісімен жеңіл сіңіріледі.БМҚ көмірсутек тізбектері 10-нан көп болса,МАГ ХС-дер жане өт қышқылдары сулы ортада тұрақты мицелла түзеді,оның диаметірі 0.005 мкм болып табылады.Суда ерімейтін БМҚ ,МАГ,ХС қосылыстар мицелланың ішкі қабатында орналасқан ал екі жақта ерігіштік қасиеттер бар,өт қышқылдарымен ФЛ-тер сыртқы қабатында орналасқан.

Паратгормон дегіміз-полипептид. Ол 83амин қышқылы қалдықтарынан тұрады, м.м 9500. Ал кальцитонин 32 амин қышқылы қалдықтарынан тұрады м.м3600. Екі гормон да Са2+ мен фосфор алмасуына әсер етеді. Олар қандағы ұлпа сұйықтығы,сүйек ұлпасындағы кальций,фосфор мөлшерін рнттейді. Паратгормонның нысана-мөлшері –сүйек ұлпасы мен бүйрек. Ағзадағы паратгормон қалыпты мөлшерден артық болған кезде сүйек ұлпасы бүлініп,бұзыла бастайды,ол гормон жетіспеген кезде қандағы,басқа да организімде кальций мөлшері азая бастайды.Парат гормон қалыпты нормадағы кезде сүйек ұлпас ыеріп кальци мен фосфор еріп шығады.